İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/960 K.2025/1085

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle ihtiyati hacze itirazın reddine dair verilen ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; ... Bankası AŞ Kartal/İstanbul Şubesine ait ... Çek numaralı ve 28/04/2023 keşide tarihli, keşidecisi ... olan, 1.500.000,00 TL bedelli çek ve ... Bankası AŞ Kartal/İstanbul Şubesine ait ...

Çek numaralı ve 27/05/2023 keşide tarihli, keşidecisi ... olan 1.500.000,00 TL bedelli çek olmak üzere toplam 2 adet çeklerin ödeme günü gelmesine rağmen borçlunun borcunu ödemediğini, bunun üzerine müvekkilinin, borçlu ile görüştüğünü ve borçlu borcunu ödeyeceğini ancak süreye ihtiyacı olduğunu, ticaretinin bozulmaması için de çeklerin bankaya ibraz edilmemesini istemiş olduğunu, borçlunun samimiyetine ve aradaki hukuki ilişkiye güvenen müvekkilinin süresinde çekleri bankaya ibraz etmediğini, borçlunun borcunu ödemesini beklediğini ancak olumlu sonuç alamadığını,

müvekkilinin borçlu ile yapmış olduğu görüşmelere rağmen her seferinde müvekkilinin görüşmeden eli boş döndüğünü, yapılan tahkikat ile borçlunun ödeme zorluğu çektiğini, işlerini tasfiye girişiminde olduğunun öğrenildiğini, alacağın tahsilinin tehlikeye düştüğünü, normal takibin sonuçsuz kalma ihtimalinin mevcut olduğunu, alacağı olan 3.000.000,00 TL miktarında öncelikle teminatsız olarak, mahkeme aksi kanaatte ise mahkeme tarafınca belirlenecek olan teminat karşılığında borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 21.01.2025 tarihli D.İş kararıyla; "...İhtiyati haciz isteyen vekili tarafından ibraz olunan talep dilekçesi ve eki belgelerin yapılan incelemesi sonunda, dosyaya sunulan çekin keşidecisinin borçlu ... olduğu, çekin hamiline düzenlendiği ve çekin arka yüzünde cirosu bulunan ihtiyati haciz isteyen alacaklı ...'in hamil olduğu, hamil tarafından muhatap bankaya ibraz edilmediği,

karşılıksız şerhi yazılmadığı ve çek aslının ihtiyati haciz talep eden elinde bulunduğu anlaşılmakta olup TTK m.732 hükmü ile birlikte ibraz edilmeyen çekin "yaklaşık ispat" ölçüsünde bir belge olduğu kabul edilerek..." gerekçesiyle talebin kabulü ile, ibraz olunup incelenen talep dilekçesi ve eki belgeler münderecatına göre yukarıda adı yazılı bulunan alacaklının, talep dayanağı belgede yer verilen ve tutarı kararımızda gösterilen alacak bakımından vaki isteği, İcra ve İflas Kanunun 257.

Maddesinin l.fıkrasına uygun görüldüğünden, aleyhine ihtiyati haciz istenilen ile üçüncü kişilerin muhtemel zarar ve ziyanlarını karşılamak üzere alacağın, % 15 oranında (450.000,00 TL) nakit veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu ibraz olunduğunda, yukarıda isim ve adresi belirtilen borçlu-borçluların menkul, gayrimenkul ve üçüncü şahıslarda olan hak ve alacaklarının, yukarıda belirtilen borç tutarı ile sınırlı olmak kaydıyla ve İcra ve İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine karar vermiştir.Bu karara karşı, İİK'nın 265.maddesi uyarınca,

borçlu vekili tarafından itiraz edilmiştir.İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, 04/02/2025 tarihli itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati haczin şartları İİK'nun 257.maddesinde sıralandığını, buna göre “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.” alacağın muaccel hale gelmesi böyle bir kararın verilebilmesinin gerekli şartlarından biri olduğunu, mezkur çeklerin süresinde bankaya ibraz edilmemesi konusunda bir tereddüt bulunmadığını,

mahkemece yaklaşık ispat koşulu gerçekleştiğinden bahisle ihtiyati haciz kararı verilmişse de yaklaşık ispat durumunu talep eden tarafın hiçbir biçimde bu durumu tevsik edemediğini, talebinde sadece ibraz etmeme gerekçesini müvekkili tarafından oyalandıklarını ve bu sebeple ibraz edip bir işlem yapamadıklarını belirttiklerini ancak talep eden tarafın iki yıl boyunca çeklere ilişkin bir işlem yapmamasının düşündürücü olduğunu, talep edenin,

bankaya ibraz süresi geçmesine rağmen 2 yıl boyunca hiçbir icra takibi yapmaması veyahut ihtiyati haciz kararı almak için başvuru yapmaması beyanlarının itibar edilecek veyahut yaklaşık ispatı kuvvetlendirici beyanlar olmadığını, tacir olan talep edenin 2 yıl boyunca çeke karşı hiçbir işlem yapmaması ve bankaya ibraz etmemesi,

ibraz etmeme gerekçesini açıklayamaması gibi basiretli tacir yükümlülüklerini yerine getirmemesi göz önüne alındığında talep edenin savunmalarının yaklaşık ispat savunmalarına dayanak teşkil etmeyeceğini, talep eden tarafça 2 adet çekin mahkemeye ibraz edilerek ihtiyati haciz verilmesini talep ettiklerini, işbu çekler süresinde bankaya ibraz edilmemiş olduğunu, kambiyo vasfını kaybettiğini, müvekkilinin de çeke dayalı borcunun tamamı ödemiş olduğuni, ödemeye dayalı tüm itiraz, defi ve tüm hakları saklı kalmak kaydıyla ihtiyati haciz kararına itiraz ile bu kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN İSTİNAFA KONU EK KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesi, ihtiyati hacze itirazı değerlendirdiği 09.04.2025 tarihli ek kararıyla; "...

İhtiyati hacze itiraz İİK.nun 265. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içerisinde mahkemeye müracaata itiraz edebilir.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; ihtiyati hacze itiraz eden borçlunun itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü sebepler İİK.nun 265. maddesinde sayılı hallerden herhangi biri kapsamında olmadığı, iddia ettiği hususların yargılamayı gerektiren hususlar olduğu, ihtiyati hacze itirazın yerinde olmadığı kanaatine varılarak..." gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine, karar verilmiştir.

Bu ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilince istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, istinaf başvuru dilekçesinde;Mahkeme tarafından iki adet çeke ilişkin ihtiyati haciz kararı verildiğini, itirazlarının ise reddedildiğini, ret kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ihtiyati haciz talep eden tarafın çeklerin ödeme günü gelmesine rağmen müvekkilinin borcunu ödemediğini, kendisini oyalayarak çeklerin bankaya ibrazını engellediğini beyan ettiğini, bu beyanın gerçeklikten ve mantıktan uzak olduğu gibi ispatı olmayan somut bir beyan olduğunu, buna ilişkin somut bir delili sunamadığını,

çeklerin keşide tarihlerinin 2023 yılının Nisan ve Mayıs ayları olduğunu, ihtiyati haciz talebinin 2025 Ocak ayının sonu olduğunu, yaklaşık iki yıllık bir süre olduğunu, iki yıllık bir süre beklemenin hayatın olağan akışına uygun düşmediğini, ayrıca talep eden tarafın müvekkilinin tasfiye sürecinde olduğunu iddia ettiğini, müvekkili ve ailesinin 30 seneyi aşkın bir süredir Kartal'da döviz, kuyumculuk ve inşaat işleri gibi alanlarda faaliyet gösterdiğini, karara istinaden fiili haciz işleminde bulunulduğunu ve müvekkilinin 3.000.000,00 TL bedeli depo ettiğini, çeklerin bankaya ibraz edilmediğini, kambiyo vasfını kaybettiğini,

tartışılması gereken hususun kambiyo vasfını yitirdiği için yazılı delil başlangıcı niteliğinde olan çeklerin yaklaşık ispat koşulunu karşılayıp karşılamadığı olduğunu, bu nedenle ilk derece mahkemesince itirazın reddine dair verilen ek kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek, ek kararın kaldırılmasına ve itirazın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 265. maddesi uyarınca ihtiyati hacze itirazın reddine dair verilen ek kararın istinafına ilişkindir.

İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itirazın reddine dair verilen ek karara karşı, ihtiyati haciz talep edilen karşı taraf vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Talep eden vekilince, karşı tarafın ...

Bankası AŞ Kartal Şubesindeki çek hesabından 27.04.2023 ve 28.04.2023 tarihinde hamiline olarak keşide etmiş olduğu ve talep eden tarafa ciro edilen her biri 1.500.000,00 TL bedelli çekte yazan alacaklardan dolayı ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur. Mahkeme tarafından ihtiyati haciz talebinin kabulüne, itirazın ise reddine karar verilmiştir.

Talep eden vekili talep dilekçesinde; ihtiyati hacze konu çeklerin bankaya ibraz süresinin geçmiş olduğunu ve bu nedenle kambiyo vasfını yitirdiğini çekin bu haliyle yazılı delil başlangıcı özelliğine sahip olduğunu, yazılı delil başlangıcı olan evrak ile ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğine dair ret kararının temyiz istemi sonucunda kararın emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/5718 Esas, 2016/5497 Karar sayılı ilamı ile bozulduğunu belirterek süresi içerisinde ibraz edilmeyen çekler hakkında ihtiyati haciz kararının verilebileceğini belirtmiştir.

İİK'nın 257. maddesinde, ihtiyati haciz üst başlığı altında ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise iki bent hâlinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması,

borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.İİK'nın 258. maddesi hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı ve miktarı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken, alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir.İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, delil olarak iki adet çek örneğini ibraz etmiştir.

Karşı taraf, çekteki imzalara yönelik herhangi bir itirazda bulunmamış, çek bedellerinin ödendiğine dair herhangi bir delil ibraz edilmemiştir. İİK'nın 265/1maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmış olup buna göre borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haciz sebeplerine, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak itirazda bulunabilir.

Somut olayda, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen tarafından ihtiyati haciz konusu çek bedelinin ödendiği, çeklerin süresinde bankaya ibraz edilmediği, borcun olmadığına dair itirazlar ileri sürülmüştür. Yasada belirtildiği üzere ihtiyati hacze itiraz sebeplerine yer verilmiştir.

Emsal Yargıtay 11.HD'nin 06.07.2006 tarihli, 2006/6982 Esas, 2016/8051 Karar sayılı, Yargıtay 11.HD'nin 31.03.2008 tarihli 2008/3612 Esas, 2008/4190 Karar sayılı vb. İlamlarda da belirtildiği üzere, borcun bulunmadığına dair itirazlar İİK'nın 265.maddesi kapsamında incelenemez. Bu nedenle ilk derece mahkemesince yöndeki ihtiyati haciz kararına karşı itirazın reddi isabetli görülmüştür.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.f. ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca karar kesindir.