İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2018/1194 K.2020/1448

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı alt yüklenici tarafından itirazın iptali talepli açılan davada, davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı yüklenici tarafça istinaf yoluna başvurulmuştur. Davacı vekili, taraflar arasında İstanbul Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından ihalesi yapılan "... Konağı Yapımı Uygulama Projeleri Danışmanlık Hizmet Alım İşi" ile ilgili işlerin gerçekleştirilmesi amacıyla 03/11/2010 tarihli ve İzmir ...

Noterliğince 28/04/2011 tarih ve ... yevmiye sayısıyla tasdik edilen sözleşmenin imzalandığını, bu sözleşmeler kapsamında olmayan fakat davalı borçlunun talebine istinaden verilen "Restitüsyon proje" hizmet bedeline karşılık 08/06/2011 tarihli ... ve ... nolu faturaların düzenlendiğini, davalı tarafça fatura bedellerinin ödenmemesi nedeniyle İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile davalı borçlular hakkında yapılan icra takibinde borçlunun haksız ve kötüniyetli itiraz ettiğini belirterek, borçlunun borca ve ferilerine yönelik yaptığı itirazların iptaline, kötüniyetli itirazı nedeniyle takibe konu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, İstanbul Üniversitesi tarafından yapılan ihale sonrasında davalı yüklenici ile iş sahibi İstanbul Üniversitesi arasında 11/10/2010 tarihinde 288.594,00-TL bedel ile sözleşme imzalandığını, ihale konusu işle ilgili olarak 03/11/2010 tarihinde davacı şirket ile davalı arasında alt yüklenicilik sözleşmesi imzalandığını,

yüklenici tarafından yapılan işlerin karşılığı olarak sözleşmenin 6.maddesindeki koşullarla yasal kesintiler yapıldıktan sonra İstanbul Üniversitesi tarafından kendilerine ödenen 254.464.65 TL'nin davacıya (teminat kesintisi 17.969.31 TL + tahakkuk eden KDV 3.780.00 + ödenen 232.715.34 TL=) 254.464.65 TL olarak ödendiği, borcun bulunmadığını belirterek, davanın reddinie, dava değerinin %40'ından az olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; dosya kapsamına alınan bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarında belirlendiği üzere; davacı yanın davalı yandan tahsil edemediği tutarın 81.848,91 TL olduğu, bu tutartan damga vergisi kesintisi olan 2.380,88 TL ile SGK müzekkere cevabında bildirilen 13.771,98 TL'nin mahsubu sonucunda davacının asıl alacak tutarının 65.696,05 TL olarak tespiti gerektiği, sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın TBK'nın 179/2 maddesi uyarınca ifaya etkili cezai şart olduğundan davacının hem asıl alacak miktarını hem de işleyen cezai şart bedelini talep etme hakkı bulunduğu,

ancak davacının hem işlemiş cezai şart hem de asıl alacak miktarı için temerrüt faizini isteyemeyeceği gerekçesi ile, davanın kısmen kabulü ve kısmen reddine. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında davalı tarafın vaki itirazının kısmen iptali ile.

65.696,05-TL asıl alacak, taleple bağlı kalınarak 30.032,69-TL gecikme cezası olmak üzere toplam 95.728,74-TL alacağa takip tarihinden itibaran yıllık % 13,75 oranını geçememek üzere avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına; alacağın %20'si üzerinden hesap edilen 19.145,74-TL icra inkar tazminatının davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.İstinaf yoluna başvuran davalı vekili;

asıl iş sahibi İstanbul Üniversitesi tarafından kendilerine ihale edilen iş bedelinin 283.450,00 TL olmasına rağmen, hak ediş bedelinin 340.537.43 TL olduğunu, iş sahibi İstanbul Üniversitesi tarafından bedel üzerinden 86.073.93 TL yasal kesintileri yaptıktan sonra kendilerine 254.464,65 TL ödendiğini ve ödenen bu miktarın sözleşmenin 6.maddesindeki koşullarla yasal kesintiler yapıldıktan sonra davacıya 254.464.65 TL olarak ödendiğini, borcun bulunmadığını, davacının aldığı ihaleyi alt yükleniciye aldığı paradan daha yüksek bedelle devredildiği iddiasının dinlenilemiyeceğini; cezai şartın haksız olduğunu;

inkar tazminatı verilmesinin yerinde olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile; davacı tarafça 83.424,15-TL 6 adet faturadan kaynaklı olan asıl alacak 22.242,00TL işlemiş faiz ve 30.032,69TL cezai şart olmak üzere 135.698,84TL'nin tahsili için davalı aleyhine takip başlatıldığı; davalının borca süresinde itiraz ettiği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında düzenlenen 03/11/2010 tarihli sözleşmenin 6.maddesinde, alt yüklenicinin tüm giderlerinin işin fiyatına dahil olduğu, hiçbir suretle fiyat farkı ödenmeyeceği, ayrıca 6.maddenin son paragrafına göre, tüm yasal kesintilerin yapılmasından sonra kalan bedelin en geç 5 takvim günü içinde ödenmemesi üzerine aylık yüzde 3 oranında cezai şartın işleyeceği kararlaştırılmıştır.

28/04/2011 tarihli sözleşmenin 6.maddesinde ise, işin bedeli 283.450,00-TL olarak belirlenmiştir.

Mahkemece alınan 25/08/2015 tarihli bilirkişi raporunda; yanlar arasında yüklenici ve alt yüklenici olarak 03/11/2010 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme gereği davalının kurumdan aldığı bedeller üzerinden yasal kesintiler yapıldıktan sonra tamamının davacı yana ödendiğini, İstanbul Üniversitesi Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı'nın ödeme emirlerine bakıldığında, hak edişler toplamının 340.537,43-TL, yasal kesintiler 86.073,93-TL, yükleniciye yapılan ödemeler 254.465,15-TL, teminat olarak bekletilen 17.969,31-TL son dönemeye ilişkin faturanın KDV ödenen 3.780,00-TL,

davacı yana ödenen miktar ise 232.715,34-TL bakiyenin sadece davacının SGK alınacak ilişkisizlik belgesi ibrazı halinde teminat olarak kesilen 17.969,31-TL'nin iade edilmesi gerektiğini, davacının cari hesap nedeni ile faturalardan dolayı 83.424,15-TL bakiye alacağı bulunurken, sözleşme ve iş veren kurumun yaptığı ödemeler dikkate alındığında davacının sadece teminat miktarı kadar alacaklı bulunduğunun tespit edildiğini.

16/12/2016 tarihli 1. ek raporunda; davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defterleri ve usulüne uygun tebliğ etmiş faturalar kapsamında davalıdan 83.424,15-TL alacaklı gözüktüğünü, mali incelemedeki tespitler esas alındığında, davacı adına davalı tarafından maliyeye yapılan ödemeler dikkate alındığında, kök raporda da belirtildiği üzere, davacının sadece teminat miktarı olan 17.969,31-TL kadar alacaklı olduğunu belirtmiştir.

Bilirkişi 12/09/2017 tarihli 2.ek raporunda; davacı yanın 25/02/2013 takip tarihinde davalı yükleniciden 81.848,91-TL fatura alacak tutarından, 2.380,88-TL damga vergisi kesintisi ve 17.969,31-TL teminat bedeli düşüldükten sonra kalan 61.498,72-TL bakiye alacağını talep edebileceğini, bu tutara 42.080,91-TL tutarında sözleşme gecikme cezasının ilave edileceğini, davacı yanın ayrıca işlemiş faiz talebinde bulunamayacağını, SGK ilişiksizlik yazısını davalı yana sunduğunda 17.969,31-TL teminat bedelini geri alabileceğini belirtmiştir.

Davacı tarafın defterleri üzerinde yapılan mali incelemede, davacının davalıdan halen tahsil edilemediği tespit edilen 81.848,91-TL alacaklı olduğu, icra takibinde talep edilen 83.424,15-TL tutarlar arasında fark olan 1.575,24-TL'lik kısmın fazla KDV tahakkundan kaynaklandığı belirlendiği, davacı tarafça ticari defterlerin usulüne uygun tutulmuş olması sebebiyle HMK'nın 222.maddesi uyarınca söz konusu defter kayıtlarının davacı lehine delil teşkil ettiği belirtilmiştir.

Davacı yüklenici ile davalı alt yüklenici arasında, idare tarafından davacıya ihale edilen işlerin davalıya devri ilişkisinin bulunduğu, davacının idareden aldığı ihaleye bağlı olarak hak edişlerin noterde onaylanan 03/11/2010 tarihli sözleşme ile işin davalı tarafından yapılması karşılığında davalıya devredildiği, iş sahibi İstanbul Üniversitesi tarafından düzenlenen hak edişler toplamının 340.537,43-TL, yasal kesintilerin 86.073,93-TL ve yükleniciye yapılan ödemeler toplamının 254.465,15-TL olduğu;

dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları göz önüne alındığıda davalı yüklenici tarafından işlere bağlı olarak idareden alınan tüm bedelin teminat kesintisi yapılarak davacıya ödendiği, SGK ilişiksizlik belgesi sunulduğunda bu miktarın da iadesi gerektiğinin belirlendiği; davacı alt yüklenici tarafından SGK ilişiksizlik belgesi sunulmadığından teminat bedelini de talep edemeyeceği anlaşılmaktadır.

Mahkemece bilirkişi raporları gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, bu hususlar değerlendirilmeksizin davanın kısmen kabulüne hükmedilmesi hatalı olmuştur. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak, davanın reddine dair yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi gerekmiştir.