İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2018/1197 K.2019/1537

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, HMK m. 353 hükmü gereğince duruşmasız olarak dosya üzerinde HMK m. 355 hükmü gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda, sair taleplerinin reddi ile;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, hizmet ikmal inşaat işleri yapım işi nedeniyle yazılı eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanan faturaya dayalı bedel alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

Davacı yüklenici şirket, ihale sonrası davalı ... ile belediye hizmet binasında ikmal inşaat işler yapılasını konu alan sözleşme imzalandığını, bir kısım ödemeler yapıldığı halde davaya konu sözleşme kapsamında yapılan imalata ait bakiye 188.147,60 TL ilave işler bedeli ile umumi tuvalet yapım işi bedeli olan 30.000,00 TL ile birlikte KDV dahil toplam 257.414,14 TL'nin ödenmediğini belirterek en yüksek ticari temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.Davalı ..., ihale kapsamı dışında hiçbir iş yapılmadığını, yapılan bir kısım iş artışı bedelinin de iş bedeli ile birlikte ödendiğini, belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, yargılama sırasında keşfen alınan bilirkişi heyet kök ve ek raporları hükme esas alınarak, işin yapıldığının davalı ... tarafından zımnen kabul edildiğini, davacının talep ettiği %48,90 oranındaki fazla işlerden %20'sinin sözleşme fiyatlarına göre bedelinin 105.255 TL + KDV olduğu kalan %28,90 oranındaki fazla imalat tutarının ise piyasa fiyatlarıyla (526.278,60 TL + %28,90 x 1.05 =) 159.699,24 TL + KDV olduğu,

piyasa rayiçleriyle belirlenen bedele KDV dahil olup kadr-i marufunda olduğunu, yapılan işlerin davalının yararına olduğunu, davacının da tacir olduğunu belirterek davanın kısmen kabulü ile 159.699,24 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair verilen karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

Davacı yüklenici şirket vekili istinaf talebinde özetle; müvekkili tarafından yapılan fazla işler oranı kök raporda %60,14 olarak doğru şekilde belirlendiği halde, ek raporda anlaşılmaz bir şekilde bu oranın %49,90'na düşürülerek yanlış hesaplamayla eksik bedele hükmedildiğini belirterek kararın kaldırılarak reddedilen kısımla birlikte davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı iş sahibi belediye vekili istinaf talebinde özetle, davacının sözleşme kapsamında yaptığı işler bedeli ile %20'ye kadarki iş artışı karşılığı belirlenen bedelin ödendiğini, bunun dışında herhangi bir imalat yapılmadığını belirterek kararın kaldırılarak davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.Taraflar arasında davalı belediyeye ait hizmet binasında ikmal inşaat işleri yapım işini konu alan yazılı eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, davalı idare tarafından 624.644,81 TL ödeme yapıldığı ihtilafsızdır.

Davacı yüklenici şirket, ilave işler bedeli ile umumi tuvalet yapım işi bedelini talep etmiş; davalı ise, davacıya %20'ye kadarki iş artış bedeli dahil toplam 624.644,81 TL ödeme yapıldığını, başkaca iş yapılmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Sözleşme, teklif birim fiyatlı olarak imzalanmıştır. Birim fiyatlı sözleşmelerde iş artışı olması halinde, bunun %20'sinin sözleşme fiyatlarıyla, sonrası için ise vekaletsiz iş görme hükümlerine göre hesaplanması gerekir.

İş artışı incelemesi yapılırken sözleşme kapsamında olup da sayıca yapılan artışlar ile bunun dışında kalan işler kalem kalem belirlenerek sayıca artışların %20'sini sözleşme fiyatıyla bunun dışında kalan aşan kısım ve diğer işlerin ise vekaletsiz iş görme hükümlerine göre değerlendirilip hesaplanması gerekir. Sözleşme kapsamında olmayan işler bedeline hükmedilebilmesi için ise bunların davalı yararına faydalı işler olması gerekir.

Somut olayda, sözleşme kapsamında yapılan işlerin, geçici kabul sonrasında kesin kabulleri de yapılmak suretiyle tamamlanarak teslim edildiği sabittir. Bilirkişi raporunda davacının iddia ettiği dava konusu işlerin yapıldığı belirtilmiş, mahkemece de yapılan bu işlerin davalı belediyece zimnen onaylandığı kabul edilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ilave işler ve sözleşme dışı işler toplam bedeli davacının talep ettiği bedele oranlanarak iş artış oranı ilk önce %60.14, ancak daha sonra %49,90 olarak belirlenmiş ve mahkemece %49,90 oran esas alınarak bunun %20'sine denk gelen miktarı sözleşme fiyatları ile, kalan %20,90'ını ise piyasa rayiçleriyle hesaplamış ve sadece %29,90 için belirlenen bedel yönünden kısmen kabul kararı verilmiştir.

Mahkemece karara esas alınan bu hesaplama yöntemi, usul, yasa ve dosya kapsamına uygun değildir. Davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu ve yapılan işleri gösteren listedeki işler ile sözleşme ve eki olan teknik şartnamedeki işler kalem kalem karşılaştırılarak iş artışının yukarıda yapılan açıklamaya göre ve dosyada mevcut 29.12.2012 tarihli iş artış belgesi de dikkate alınarak incelenip değerlendirilerek hesaplama yapılması gerekir.

Sözleşme bedeli KDV hariç olarak (+KDV) kararlaştırıldığına göre davalı ödemesinin KDV dahil yapıldığının kabulü gerekir.Yukarıda yapılan açıklamaya göre, taraf vekillerinin istinaf taleplerinin kısmen kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak belirtilen şekilde inceleme ve değerlendirme yapılarak sonucuna göre yeniden esas hakkında yeniden hüküm kurulmak üzere dosyanın mahal mahkemesin gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.