İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2018/2160 K.2021/1609

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirketlerin oluşturduğu Ortak Girişim arasında "Gebze-Pendik arası T3 Hattının Yapım İşleri" konulu 01.07.2013 tarih ve ... nolu bir sözleşme düzenlendiği; ortak girişimin yüklenicisi olduğu "MarmarayProjesi CR3 Sözleşmesi Gebze-Halkalı Banliyö Hatının İyileştirmesi İnşaat ve Elekiromekanik Sistemleri İşi" kapsamındaki Gebze -Pendik arası T-3 Hattının yapım işlerini altyüklenici olarak müvekkilinin üstlendiğini, sözleşmenin kesin 2.3.3. madde hükmü uyarınca davalıya (hak edişlerden kesilen) nakdi teminatlar ve aynca 2.3.1. madde hükmü uyarınca verilen ...

Bankası A.Ş. Topçular Şubesine ait 05.12.2014 tarihli 129.786,33 Euro bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun, kesin kabulün yapılması gereken tarih itibariyle müvekkile iade edilmesi gerektiğini; teminat mektubunun iadesi şartlarının oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, taraflar arasında kesin kabul şartlarının oluştuğu halde teminat mektubunun iade edilmemiş olduğunun tespitiyle ... Bankası A.Ş.

Topçular Şubesi'ne ait 05.12.2014 tarihli ... nolu 129.786,33 Euro bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun iadesine, davalı adına düzenlenen mektubun iptaline, kesin kabulün yapılması gereken tarihten teminat mektubu iptal edilinceye kadar işlemiş/işleyecek komisyon ücretinin faiziyle tahsiline, davalıda bulunan teminat mektubunun paraya cevrilmemesi konusunda teminatsız olarak ihtiyati tedbire karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili; davacının TTK.

18/2 maddesinin aksine basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünü ihlal ederek kötü niyetli dava açtığını; taraflar arasında imzalanmış sözleşme metninde kesin kabul prosedürü ve eksik işler listesine ilişkin hükümler olduğunu, bu hükümlerin gereği olan yükümlülükler yerine getirilmeden ve sözleşmede tanımlanan garanti süresi dolmadan teminat mektubunun iadesi söz konusu olamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; davacının, akdettiği sözleşmeye istinaden ...

Bankasının Topçular Şubesinin 05/12/2014 tarihli ... numaralı 129.786,33 Euro bedelli bedelli kesin teminat mektubunu davalılara verdiği; taraflar arasındaki 13.08.2014 tarihli mutabakat zabtı gereğince davalıların, davacının üstlendiği işi eksiksiz ifa ettiğini kabul ettiği; davacının SGK ve Vergi dairesinde bu işten dolayı borcu olmadığı, gelen müzekkere cevaplarından anlaşıldığı; taraflar arasındaki alt yüklenici sözleşmesi uyarınca teminat mektubunun iadesi koşulları oluştuğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile; ...

Bankasının Topçular Şubesinin 05/12/2014 tarihli ... numaralı 129.786,33 Euro bedelli teminat mektubunun davalılardan alınarak davacıya iadesine; davacı taraf teminat mektubundan kaynaklı faiz komisyon vs ücretlerini ilişkin taleplerini atiye bıraktığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına; hesaplanan 29.195,01 TL nisbi karar harcından peşin alınan 7.298,76 TL harcın mahsubu ile bakiye harcın davalıdan tahsiline.

31.045,60 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Davalılar vekili istinaf dilekçesi ile; mahkemenin hüküm kısmında davanın kısmen kabulune karar verdiğini, fakat ne yönden reddetmiş olduğunu açıklamadığını; davacının, mahkemenin karara dayanak yaptığı 13.08.2014 tarihli mutabakat belgesine dayalı birden fazla dava açtığını, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/230 E. sayı ile açılan derdest alacak davasında mutabakat belgesinin geçersiz olduğunu ileri sürerek aşan alacağı olduğunu iddia ettiğinden bu dosyayı bekletici mesele yapması gerektiğini; sözleşme hükümlerinin bir bütün olarak yorumlanması gerektiğini;

mutabakatta belirtilen teslim alma olgusunun sözleşmede belirtilen ya da davacının ileri sürdüğü kesin kabulün yapıldığı anlamına gelmediğini; davacının mutabakat metninin geçici kabulün ön şartı olduğunu kabul ederek ona göre işlem tesis ettiğini; kesin kabulün eksikliklerin tamamen giderilmesi akabinde ve şartıyla yapılabilecek olduğunu; davacının yapmış olduğu işi kesin kabulünu sağlayacak şekilde bitirerek teslim etmediğinden işin kesin kabulu yapılamayacağı gibi teminatların iadesinin mümkün olmadığını;

asıl işveren tarafından müvekkili şirkete gönderilen bir iş düzeltme emri mevcutken ve bu iş davacı tarafından yapılmış bir iş iken, bu durumun davacıdan kaynaklandığı ve müvekkil şirketi etkilediğinden davacının teminatların iadesini talep etme hak ve yetkisi olmadığını belirterek kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili istinaf cevap ve katılma yolu ile istinaf dilekçesinde.

13.08.2014 tarihli mutabakat belgesinin geçerli olduğu ve 3.madde gereği davalının ibrazının geçersiz kalarak müvekkilinin ana sözleşmedeki bakiyeyi talep edebileceğini; davalının yargılama aşamasında ileri sürmediği beyanları ve delilleri istinaf aşamasında ileri sürmelerine muvafakat etmediklerini; dava konusu teminat mektubu tutarı 129.786.33 Euronun karar tarihindeki Merkez Bankası efektif satış tutarına göre TL karşılığı üzerinden vekalet ücretinin hesaplanması gerektiğini; kararın bu kısmının kaldırılarak talebi doğrultusunda hesaplanmasını; davalının istinaf talebinin reddini talep etmiştir.

Davacı vekili dairemize verdiği dilekçe ile önceki beyanlarını tekrar ederek asıl iş sahibi Ulaştırma Bakanlığının yetkilileri ile davalı arasında 08.03.2019 tarihli işin kabulü tutanağı imzalanmış ve geçici kabulün imzalanmasını müteakiben de sistem devreye alınarak 12.03.2019 tarihinde kullanıma açıldığını; geçici kabul belgesini ibraz ettiğini; dava konusu teminat mektubu taraflar arasındaki sözleşme çerçevesinde teminat olarak verildiğini ve sözleşme hükümlerine göre davalı, iş tamamlanıp geçici kabul yapıldıktan sonraki bir yıl içinde kesin kabulü yapacak ve teminatları iade edeceğini;

ancak davalının 06.11.2014 tarihinde geçici kabulü yaptığı; kesin kabulün yapılması ve teminatların iadesi gereken 06.11.2015 tarihine kadar davalı tarafından müvekkiline yöneltilen herhangi bir işin düzeltilmesi talebi, hata iddiası, hukuki başvuru bulunmadığından kesin kabulün yapılarak teminat mektubunun iade edilmesi gerekirken, kesin kabul ve teminat iadesi talebinin sebepsiz olarak yerine getirilmediğini; davalının istinaf dilekçesinde mesnet gösterdiği ve işin eksik yapıldığını iddia ettiği 12.02.2016 ve 07.06.2016 tarihli ihtarnamelerin 06.11.2015 olan teminat süresi dolduktan üç ve yedi ay sonra keşide edildiği;

delil vasfı bulunmadığı, yargılama aşamasında ileri sürülmeyen bu belgenin istinaf aşamasında ileri sürülmesine muvafakatı olmadığını; davalının usule dair istinaf gerekçesinin yersiz olduğunu; davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kabul dışında kalan kısım hakkında da atiye bırakma sebebiyle karar vermeye yer olmadığı hükmü kurulduğunu; bu hükmünde davalıca istinaf konusu yapılmamış ve kesinleşmiş olduğunu belirterek davalının istinaf talebinin reddine ve kısmi istinaf talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı tarafça; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya verilen teminat mektubunun iadesi talep edilmiş; davalı tarafça sözleşmede kesin kabul prosedürü ve eksik işler listesine ilişkin hükümlerin gereği olan yükümlülükler yerine getirilmeden ve sözleşmede tanımlanan garanti süresi dolmadan teminat mektubunun iadesinin söz konusu olamayacağı savunulmuş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi üzerine taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.

Somut olayda; taraflar arasında 01.07.2013 tarihli sözleşme ile Gebze -Pendik arası T-3 Hattının yapım işlerinin altyüklenici olarak davacının üstlendiği; sözleşme kapsamında ... Bankası A.Ş.

05.12.2014 tarihli 129.786,33 Euro bedelli teminat mektubunun davalıya verildiği ihtilafsız olup, tarafların sözleşme ile tasfiye koşullarını, yükümlülüklerini belirlemelerine rağmen, yerel mahkemece sözleşmede düzenlenen teminatın iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı değerlendirilmemiş; taraflar arasında düzenlenen 13.08.2014 tarihli mutabakat metni ile işin eksiksiz ifa edildiği, teminat kesintilerin sözleşmeye uygun iade edileceği kabul edilmiştir.

Bu durumda, sözleşmede düzenlenen teminatın iadesi şartları değerlendirilmek suretiyle, mahkemece asıl işveren idareye yazı yazılarak işin kesin kabulünün yapılıp yapılmadığı; davalının cevap dilekçesinde belirttiği eksikliklere ilişkin Üsküdar ...

Noterliğinin ... yevmiye 12.02.2016 tarihli ihtarnamesinde belirtilen eksikliklerin tamamlanıp tamamlanmadığı sorularak gerekirse bu hususta mahkemesinde keşif yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu hususlar üzerinde durulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine, davacının istinaf talebinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.