İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2018/322 K.2019/1432

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, HMK m. 353 hükmü gereğince duruşmasız olarak dosya üzerinde HMK m. 355 hükmü gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda, sair taleplerinin reddi ile;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl dava, çelik konstrüksiyon yapım işini konu alan yazılı eser sözleşmesi ilişkisi kapsamında işin geç teslim edildiği iddiasına dayalı gecikme cezası, fazladan ödenen kontrollük bedeli ile kule vinç kira bedelinin tahsili; birleşen 2016/891 Esas sayılı dava, aynı sözleşme ilişkisi nedeniyle davalı taşeron şirket adına ödenen SGK prim borçlarının rücuen tahsili; birleşen 2015/321 Esas sayılı dava ise, bakiye hakediş bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkin olup;

mahkemece, davacı yüklenicinin (iş sahibinin) 285.000,00 TL gecikme cezası alacağı davalı taşeron şirketin açtığı birleşen 2015/321 Esas sayılı dava dosyasında taşeron alacağından mahsup edildiğinden bahisle asıl davanın reddine; birleşen 2016/891 Esas sayılı SGK prim borçlarının rücuen tahsili talebine ilişkin davanın kabulüne;

birleşen 2015/32 Esas sayılı davada davacı taşeron şirketten 646.420,48 TL alacağından asıl davada birleşen yüklenici (iş sahibi) alacağı olan 285.000,00 TL'nin mahsubu ile kalan 361.410,48 TL üzerinden takipten itibaren yasal faiz uygulanarak takibin devamına, %20 icra inkar tazminatının kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine dair verilen karar taraf vekillerince süresinde ve usulünce istinaf edilmiştir.

Asıl ve birleşen 2016/891 Esas sayılı dosyada davacı yüklenici (iş sahibi), birleşen 2015/321 Esas sayılı dosyada ise davacı taşeron davalı ise yüklenici (iş sahibi)'dir.

Asıl ve birleşen 2016/891 Esas sayılı davada davacı yüklenici (iş sahibi) şirket; davalı şirket ile, yapımını üstlendiği inşaat işinde çelik konstrüksiyon yapım işini konu alan 07.01.2013 tarihli taşeron sözleşmesi imzaladıklarını davalı taşeronun kusuru nedeniyle işin süresinde teslim edilmediğini, işin gecikmesi nedeniyle fazladan kontrollük bedeli ödediğini, yine imalattan kullanılacak kale vinç için gecikilen süre kadar fazladan kira bedeli ödediklerini, kira geliri kaybına uğradıklarını, kur farkı ile cezai şart dışında sair zarar nedeniyle alacaklı olduklarını,

davalı taşeron tarafça SGK'ya ödenmesi gereken sigorta prim borçlarının da taraflarınca ödendiğini belirterek her bir kalem alacak yönünden talepte bulunmuştur.

Davalı-birleşen 2015/321 Esas sayılı dosyada davacısı taşeron şirket ise, gecikmede davacı yüklenici (iş sahibi) şirketten sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiş, birleşen 2015/321 Esas sayılı dosyadan ise bakiye hakediş bedelinin tahsili için başlatılan icra talebine davalının haksız olarak itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ile icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.

Mahkemece, bilirkişi kök ve ek raporu hükme esas alınarak, gecikme süresinin 231 gün olduğunu, betonarme işlerini yapan ... firmasının 27.04.2013 tarihinde işlerini bitirip sahayı terk etmiş olması nedeniyle davalı ...

Firmasının 111 gün geç başlamasına neden olduğunu, kule vinç aracının davalı ... firmasına 13.05.2013 tarihinde 127 gün gecikmeyle teslim edildiğini, sözleşme esnasında taşeron ... firmasına verilen ...an projelerinin iş sahibi yüklenici tarafından 136 gün gecikme ile onayladığını belirterek projelerin onaylanması süresi dikkate alındığında gecikmenin (231 - 136=) 95 gün olduğunu, buna göre davacının (95x3.000 TL=) 285.000,00 TL gecikme cezası alacağı bulunduğunu belirterek davalı taşeron adına ödenen SGK prim borçlarının ıslah edilen miktar 109.785,00 TL üzerinden kabulüne;

davacının asıl davada belirlenen 285.000,00 TL gecikme cezası alacağı davalı taşeron şirketin 646.410,48 TL olan alacağından mahsubu ile birleşen 2015/321 Esas sayılı davada takibin kalan 361.410,48 TL üzerinden devamına, %20 icra inkar tazminatı talebinin kabulüne dair verilen karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir.Asıl ve birleşen 2016/981 Esas sayılı dosya davacısı yüklenici (iş sahibi) şirket vekili istinaf talebinde özetle; projenin davalının kusuru ile geciktiğini, ... isimli diğer taşeronun yaptığı işlerin davalıyı etkilemediğini, kule vinç aracının davalının şantiyede işe başladığı tarihte şantiyede hazır beklediğini;

sözleşme yapıldığı sırada taşeronun bütün incelemelerini yaparak bu sözleşmeyi imzaladığını, davacısı oldukları davada kabul edilen, davalısı oldukları davada reddedilen kısım yönünden vekalet ücretine hükmedilmediğini belirterek kararın kaldırılarak asıl ve birleşen 2016/891 Esas sayılı davalarının kabulüne, birleşen 2015/321 Esas sayılı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl ve birleşen 2016/851 Esas sayılı dosya davalısı birleşen 2015/321 Esas sayılı dosya davacısı taşeron şirket vekilinin istinaf talebinde özetle; bilirkişi tesbitlerinin çelişkili olduğunu, bilirkişilerin kendi tesbitleri ile çelişkili beyanda bulunduklarını, bilirkişi tesbitlerinde aslen mevcut olan konuların raporun sonucuna yansıtılmadığını, gecikmenin iş sahibi yüklenicinin kusurundan kaynaklandığını, sözleşmede olmayan ve ek işler nedeniyle talep edilen ek sürelerin verilmediğini, ayrıca geçici kabulün zamanında yapılmaması,

hakedişlerin zamanında yapılmayıp ödemelerin geciktirilmesi ve işin süresinin uzamasından dolayı oluşan ilave giderler nedeniyle ciddi ekonomik sorunların yaşanmasına sebep olunduğu belirtilerek kararın kaldırılarak asıl ve birleşen 2016/891 Esas sayılı davaların reddine; birleşen 2015/321 Esas sayılı davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre mahkemece işin geç teslim edildiği kabul edildiği halde davacı yüklenici (iş sahibi) şirketin kira gelir kaybı ile kur farkı talebi; davalı taşeronun ise ek işler ve sözleşme dışı ilave işlere yönelik iddiası ve talepleri incelenip değerlendirilmemiştir.

Ek ve sözleşme dışı işlerin saptanması halinde bunun gecikme süresine de etki edeceği düşünülerek davalının bu iddiasının usulünce araştırılarak miktar ve bedelleri ile gecikmeye etki edecek imalat sürelerinin de tesbit edilip belirlenmesi gerekir.

Bunlar yönünden belirlenecek sürenin sözleşme süresine eklenerek gecikilen sürenin saptanması ve sonucuna göre diğer kalem talepler ile birlikte davacının kira gelir kaybı talebi ile kur farkı talebinin de diğer şartları ile birlikte incelenip değerlendirilmesi gerekir. Ayrıca asıl davada belirlenen alacağın, birleşen (2015/321) davada mahsup edilerek hüküm oluşturulması da hatalı olmuştur.

Davalar birleştirilseler dahi müstakiliyetlerini koruduklarından her davadaki talebin kendi dava dosyasında karara bağlanmasında hükmün fer'ileri açısından (harç, yargılama gideri, vekalet ücreti, faiz, icra inkar/kötüniyet tazminatı...) tarafların hukuki yararı vardır.Yukarıda yapılan açıklamalara göre, tarafların sair istinaf talepleri incelenmeksizin kararın belirtilen sebeplerle kaldırılarak açıklanan şekilde inceleme ve değerlendirme yapılarak sonucuna göre yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.