İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2019/247 K.2019/191

Gereği görüşülüp düşünüldü

Dava, Türkmenistan Aşkabat'da inşa edilen 114 Projesine ilişkin inşaat yapım sözleşmesi uyarınca bakiye hakediş bedeli alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibin yönelik itirazın iptali takibine ilişkin olup; mahkemece, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda belirlenen bedel ve talep edilen tutar da dikkate alınarak teminat karşılığında davalının banka hesaplarına ihtiyati tedbir konulduğu,

vaki itiraz üzerine istinafa konu 20.12.2018 gün ve 2016/1369 Esas sayılı ara kararı ile davalının banka hesaplarındaki paranın uyuşmazlık konusu olmadığı belirtilerek 27.11.2018 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına dair verilen karar davacı vekilince istinaf edilmiştir. Davalı savunmasında akdi ilişkiyi reddederek borçlu olmadığını iddia etmiştir.

Davacı taşeron vekili istinaf talebinde özetle, işin sözleşmeye uygun olarak tamamlanıp teslim edildiğini, taraflar arasında akdedilen 20.10.2015 tarihli mutabakat ile davacı alacağının kesinleştiğini belirterek şartları bulunduğu halde ihtiyati tedbir kararının haksız olarak kaldırıldığını ileri sürerek buna yönelik kararın kaldırılmasını talep etmiştir. İhtiyatı tedbirin şartları 6100 Sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu’nun 389/1. maddesinde genel olarak düzenlenmiştir.

Bu yasa hükmüne göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. İhtiyati tedbirde asıl olan, ihtiyati tedbire esas bir hakkın varlığı ve bir ihtiyati tedbir sebebinin bulunmasıdır.

HMK'nın 390/3. maddesine göre, tedbir talep eden taraf, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır. Burada sözü edilen ispatın ölçüsü ise, “yaklaşık ispat” kuralına göre belirlenir.

Yaklaşık ispat kuralının uygulanmasında hakim, iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğruluğunu kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir. Bu nedenle, ihtiyati tedbire karar verilirken, haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır.

Geçici hukuki koruma kararlarından olan ihtiyati tedbir kararı verirken hakim, asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar vermemelidir. Bununla birlikte, ihtiyati tedbire karar verilirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati tedbirin amacını hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur.

Kanun koyucu, ihtiyati tedbir hakkında karar verecek olan hakime geniş bir takdir alanı bırakmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemeli ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararında belirtmelidir.

İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, Kanun'un öngördüğü ölçüde ispat edilememişse veya yaklaşık da olsa ispatı yargılamayı gerektiriyorsa ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir. HMK'nın 389. maddesindeki şartların mevcut olması ve talep halinde ise hakim, ihtiyati tedbire davanın her aşamasında karar verebilir.

Dava alacak istemine ilişkin olup, davalının banka hesaplarına konulan tedbir kararının kaldırılmasına ilişkin mahkeme gerekçesi usul, yasa ve dosya kapsamına uygun olup, davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.