İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2020/420 K.2023/272

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; icra takibine konu senetten dolayı açılmış menfi tespit talebine ilişkin olup, mahkemece davacı vekilinin davasının kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraflarca istinaf talebinde bulunulmuştur. Davacılar vekili, davacılardan ...'ın İstanbul ili, Zeytinburnu İlçesi, ...

Mah, ... ada, ... parsel sayılı 9.657 m² miktarlı taşınmazda ...'ın ... payı, ayrıca aynı taşınmazda ... payı, ...'ında ... payı olduğunu, söz konusu taşınmazın TOKİ tarafından anlaşma yolu ile kamulaştırılacağının öğrenildiğini, taşınmaz üzerinde İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından konulmuş haciz bulunduğunu, davalı şirket tarafından icra takibi yapıldığını, takibin 150.000,00-TL bedelli 06/05/2011 ve 20/07/2011 vadeli iki ayrı bonoya dayandığını, davalı tarafından davacılara kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapılırken sözleşmeye konu taşınmazla ilgili bir kısım belgeler imzalatıldığını, takibe konu bonoların da farkında olmadan davacılar tarafından imzalandığını, davalı şirketin icra takibine konu ettiği bonolarda malen kaydı bulunduğunu, bonolardaki malen kaydına ilişkin davalı şirketin ne sattığını ve bedelini alamadığını ispat etmesi gerektiğini,

davacılardan ... hakkında Büyükçekmece 3.Sulh Hukuk Mahkemesinin 23/01/2013 tarihli kararı ile kısıtlama kararı verildiğini, senedin imzalandığı tarihte hak ve fiil ehliyeti bulunmadığını, bu nedenle bu davacı yönünden senetin geçersiz olduğunu, ayrıca senette 2 ayrı vade olup kambiyo vasfına haiz olmadığını, davacıların iradesinin fesata uğratıldığını, davalı tarafın bir başka müvekkili aleyhine aynı mahiyette başlattığı icra takibine ilişkin İstanbul 14 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/234 Esas sayılı dosyasında açılan menfi tespit davasında mahkemenin teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı vererek takibi durdurduğunu belirterek,

davacıların İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında takip dayanağı senetten dolayı borçlu olmadıklarının tespitine, takibin iptaline, tedbiren icra takibinin durdurulmasına, haksız ve kötüniyetli takip nedeniyle takip konusu alacağın %40'dan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, dava konusu taşınmaza ilişkin kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapmak amacıyla hissedarlarla anlaştıklarını, dava dilekçesindeki tüm iddiaların asılsız olduğunu, takip dayanağı senedin zorla ya da hileyle imzalatılmasının söz konusu olmadığını belirterek,

ihtiyati tedbir kararının teminat karşılığı kaldırılmasına, davanın reddine ve İİK 72/4.maddesi gereğince alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere İcra İnkar tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, İstanbul 4. İcra Hukuk Mahkemesinin 2014/407 Esas ve 2014/378 Karar sayılı dosyasında davacı borçlular aleyhine yapılan takipten dolayı adlarına kayıtlı Zeytinburnu ilçesi ... mah. ... ada ... parsel sayılı taşınmazın üzerine haciz konulması üzerine takipten haberdar oldukları, borçlulardan ...'ın 80 yaşında olup hakkında sağlık raporu ve kısıtlılık kararı bulunduğu halde kendisi adına ve ... adına gönderilen tebligatların ...'a yapıldığı, tebligatların usulsüz olduğu, ...'a yapılan tebligatın ise TK'nun 21. maddesine göre muhtara yapıldığı ve tebligatın usulsüz olduğu,

ayrıca takibe dayanak senette çift vade olup senedin bu hali ile kambiyo vasfında olmadığı, ayrıca senedin teminat senedi olduğunu beyanla ödeme emri tebliğ tarihinin şikayet tarihi olan 15/04/2014 olarak kabulü ile takibin iptaline karar verilmesinin talep edildiği, mahkemece borçlu ...'ın usulsüz tebliğ şikayetinin kabulüne, öğrenme tarihinin 15/04/2014 tarihi olarak tespitine, süresinde yapılan kambiyo şikayetinin kabulüne, borçlu ... yönünden takibin iptaline karar verilmesi gerektiği; borçlular ... ve ... vekilince temyiz edilen karar Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2014/17570 Esas ve 2014/22116 Karar sayılı 23/09/2014 tarihli ilamı ile,

borçlu ...'ın temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının bozulmasına karar verildiği, bozma üzerine İstanbul 4. İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/303 esasında11/06/2015 tarihinde; şikayetin kabulü ile ... yönünden itiraz süresinde kabul edilerek takibin iptaline karar verildiği, İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasında, 06/05/2011 keşide tarihli 20/07/2011 vadeli 150.000,00 TL bedelli senede ilişkin 2.034,25 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 152.034,25-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, senet üzerinde "malen" kaydı bulunduğu senedin metninde 06/05/2011 vade tarihi ile ödeme tarihi olarak da 20/07/2011 tarihinin yer aldığı, senette çift vade bulunduğu, senet üzerinde borçlulardan ..., ..., ..., ..., ... olduğu, ... ve ...'ın aynı zamanda kefil olduğu, senette dört ayrı imzanın bulunduğu, kat karşılığı inşaat ön protokolünün incelenmesinde, davacı ve davalılar ile dava dışı taraflar arasında imzalandığı,

sözleşmede tarih bulunmadığı, sözleşmenin konusunun dava konusu taşınmazda kat karşılığı inşaat yapımı olduğu, yapılacak masraflara karşılık senet borçlularından 150.000,00 TL teminat senedi alındığının açıkça belirtildiği, senedin sözleşmenin yerine getirilmemesi halinde davalının yaptığı harcamalara karşılık alındığı, Büyükçekmece 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 23/01/2013 tarihli 2012/463 Esas 2013/54 sayılı dosyasında davacı ...'ın kısıtlandığı, ...'ın vasi olarak atandığı,

İstanbul Dördüncü Adli Tıp İhtisas Kurumunun 28/06/2017 tarihli raporunda davacı ...'ın senedin imzalandığı tarih olan 06/05/2011 tarihinde fiil ehliyetine sahip olmadığının tespit edildiği, taraflar arasında kat karşılığı inşaat yapımı ön protokolü yapıldığı, her en kadar senette malen kaydı bulunsa da yapılan ön protokole göre işbu senedin teminat senedi olarak verildiğinin kabulü gerektiği, ayrıca senette çift vade olduğu, bu nedenle kambiyo vasfını kaybettiği ancak yazılı delil başlangıcı olarak değerlendirilmesi gerektiği, zira taraflar arasında yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi ön protokolünde dava konusu senede atıf yapıldığı,

yazılı delil başlangıcı olan senetteki teminat koşulunun gerçekleştiğinin ispat yükünün davalıya ait olduğu, davalının davaya konu taşınmazın vergilerin yapılandırma işlemlerinin yapıldığını ve yapılandırma çerçevesinde 06/09/2011 tarihinde davalı şirket hesabından Zeytinburnu Belediyesi hesabına 100.251,00-TL' ödenmiş olduğu, davalı şirket ortağının ... hesabından 29/06/2011 ve 20/07/2011 tarihlerinde 25.062,51 TL'lik iki ödemenin yapıldığı, yapılan bu ödemelerin tarih ve tutarlarının Zeytinburnu Belediye Başkanlığı kayıtları ile uyumlu olduğu,

her ne kadar ödemlerde açıkça protokolde veya senede atıf yapılmamış ise de ödemlerin protokol kapsamında yapıldığı kabul edilerek ön protokolde sözleşme yapılmadığı takdirde yapılan harcamaların iade edileceğinin taraflarca kararlaştırıldığı, teminat koşulunun sağlandığı, davalının adi senede konu alacağını ispatladığı,

ancak davacı ... yönünden senedin imzalandığı tarihte fiil ehliyeti olmadığından menfi tespit talebinin kabulü gerektiği, diğer davacılar yönünden ise takibe konu senet bedelinden dolayı borçlu oldukları kabul edilerek bu davacılar yönünden davanın reddine, tarafların tazminat taleplerinin de reddine karar verilmiştir.Davacılar vekili istinaf dilekçesiyle, yerel mahkemenin 21/10/2019 tarih ve 2014/1400 E. 2019/1034 Karar sayılı gerekçeli kararında şirketin dosyaya sunduğu dava dışı ... adına yapılmış olan,

davalı şirketin ... hesabından Zeytinburnu Belediye Başkanlığı hesabına 06/09/2021 tarihinde yapmış olduğu 100.251,00 TL emlak vergisi ödemesini dava dışı ...'ün kendi kredi kartı ile Zeytinburnu Belediye Başkanlığı'na 26/07/2011 tarihinde 25.062,51 TL 29/06/2011 tarihinde de 25.062,51 TL olmak üzere toplamda 50.125,21 TL tutarındaki ödemenin kat karşılığı inşaat yapımı ön protokolüne ve dava senedine atıf yapılmadan ödediğinin tespit edilmesine rağmen işbu ödemelerin kat karşılığı inşaat yapımı ön protokolü kapsamında değerlendirilebileceği şeklinde tamamen yasal dayanaktan yoksun bir karar verilerek davacılardan ...,

... yönünden davalı şirkete borçlu olmadığının tespiti talebinin reddine, kötüniyet tazminatı talebinin reddine ilişkin kısımlarının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesiyle, kat karşılığı inşaat yapımı ön protokolü yapılmadan önce 30/07/2012 tarih 2012/3507 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının özel proje alanı sınırına aldığı taşınmazın söz konusu imar durumu nedeniyle inşaat projesi için uygun olmadığı ve imar uygulanmasının durdurulduğunu, bu durumun davacılar tarafından küçük bir araştırma ile öğrenilebileceğinin davacılar vekilince ileri sürüldüğünü, ancak alanında güvenilir olan davalı şirketin imar durum araştırması ve taşınmazın inşaat yapımına uygun olduğunun anlaşılması üzerine ön protokol yapıldığını,

davacı ve diğer hissedarlar tarafından şirket ortağına vekaletname verildiğini, tarafların anlaşmasından 1 yılı geçtikten sonra taşınmazın imar durumunda değişiklik yapıldığını ve sözleşmenin ifasının imkansız hale geldiğini, bu arada davalı şirketin 205.895,79 TL harcama yaptığını, takibe konu senedin de yapılacak bu harcamalara istinaden alındığını, davalı şirketin takipte kötüniyetli olmadığını belirterek, davacıların istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacılar arsa sahipleri, davalı ise yüklenicidir.Taraflar arasında bila tarihli kat karşılığı inşaat yapımı ön protokolü akdedilmiştir. Protokole göre davalı şirkete 150.000,00 TL'lik senet verilmiştir.

Davalı taraf protokole göre kat karşılığı inşaat sözleşmesinin gerçekleştirilemediğini, ön protokolde sözleşme yapılmaması halinde yaptıkları masrafların karşılığının verilen senetlerle tazmini gerektiğini ve taşınmazla ilgili bir kısım giderler yaptığını belirterek senetleri icra takibine koymuş ise de, dosyada alınan bilirkişi raporuna göre davalı tarafından iki adet 25.062,51 TL'lik vergi ödemesinin ve 100.251,00 TL tutarlı emlak vergisi ödemesinin dava dışı arsa hissedarı ... hissesi için yapıldığı, 25.062,51'er TL'lik ödemelerin davadışı ...'e ait kredi kartından yapıldığı,

netice olarak davacılar adına davalı şirket tarafından her hangi bir ödeme yapıldığının ispatlanamadığı gibi davalı ...'ın da dava konusu bononun imzalandığı tarihte İstanbul Adli Tıp Kurumu 4. Adli Tıp İhtisas Kurulunun 28/06/2012 tarihli raporuna göre senedin tanzim tarihinde fiil ehliyetine haiz olmadığı ve Büyükçekmece 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/463 Esas, 2013/54 Karar sayılı 23/01/2013 tarihli kararı ile vesayet altına alındığı anlaşıldığından, davacıların menfi tespit talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf talebinin kabulüne, davalılar vekilinin istinaf talebinin reddine, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak davanın kabulü ile, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında takibe konu 06/05/2011 keşide tarihli 20/07/2011 vadeli 150.000,00 TL bedelli senetten dolayı borçlu olmadıklarının tespitine, davacıların kötüniyet tazminatı taleplerinin davalı tarafın icra takibinde kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından reddine, davalının icra inkar tazminatı talebinin davanın reddine karar verildiğinden ve tazminat şartları oluşmadığından reddine dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.