İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2021/2709 K.2025/720

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; taraflar arasındaki eser sözleşmesine dayalı olarak davalı yükleniciye verilen avansın iadesi için davacı iş sahibi tarafından başlatılan icra takibine davalı yüklenici tarafından yapılan itirazın iptali talebine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.

Davacı iş sahibi vekili; taraflar arasındaki 01.02.2019 tarihli "Yüklenici Sözleşmesi" uyarınca; sözleşmenin eki şartnamede belirtilen nitelikte mutfak ve banyo dolaplarının projeye uygun biçimde tedarik edilmesi, montajının yapılması ve anahtar teslim olarak teslim edilmesi hususunda anlaşmaya varıldığını, davacı şirket tarafından davalıya 30.05.2019 tarihinde 100.000,00-TL tutarında avans ödemesi yapıldığını, davalı tarafından sözleşmede yer alan edimlerin yerine getirilmemesi üzerine, davacı iş sahibi şirket tarafından Beşiktaş ...

Noterliği'nin 28.08.2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalının edimlerini 7 gün içerisinde yerine getirilmesi aksi halde sözleşmenin feshedildiği ihtaren bildirildiğini ancak buna rağmen davalı yüklenici tarafından belirtilen sürede sözleşme ile üstlenilen yükümlülüklerin yerine getirilmediğini ve ihtarnameye de herhangi bir yanıt verilmediğini, bunun üzerine ödenen 100.000,00-TL tutarındaki avansın iadesi için davacı şirket tarafından İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından anılan icra takibine itiraz edilerek takibin durduğunu belirterek; itirazın iptaline, hükmolunacak meblağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili; davalı yüklenicinin mutfak tezgahları ve banyo imal ve yenileme işi yaptığını, davacı ile 2.300.000,00-TL iş bedeli karşılığında;

özel ısmarlama mutfak tezgahlarının yapılması için anlaşıldığını, bu sözleşmede sipariş edilen mutfakların Türkiye’de gümrüğe geldiği zaman ödemesinin davacı yan tarafından yapılacağının yazmasına rağmen, davacının bu ödemeyi yapmayı reddettiğini ve sözleşmeden hiçbir sebep yokken döndüğünü, siparişi iptal ettiğini, davacı yanın, davalı yükleniciye söz konusu sözleşmeye istinaden 100.000,00-TL kaparo verdiğini, davalının, davacı yanla anlaşmasından ve davacıya güven duymasından ötürü, davacının istemiş olduğu mutfak tezgahlarını İtalya’dan özel olarak sipariş ettiğini,

söz konusu mutfak tezgahları için İtalyan şirkete 29.000 Euro ödeme yaptığını, özel ısmarlama mutfak tezgahlarının İtalya’dan 2019 yılının ağustos ayında geldiğini; yaklaşık 1 yıldır İstanbul Muratbey Gümrük’te bulunduğunu, davalının parası olmadığından; dava konusu mutfakları gümrükten çekemediğini, söz konusu mutfak tezgahlarının özel sipariş olduğundan 3. kişilere satışının mümkün olmadığını belirterek; davanın reddini istemiş, Mahkemece; taraflar arasındaki sözleşmenin 01.02.2019 tarihinde akdedildiği ve işin tamamlanma süresininde 30.06.2019 olarak belirlenmiş olmasına rağmen ürünlerin gümrüğe 20.08.2019 tarihinde geldiği,

ayrıca davalı vekili tarafından cevap dilekçesinde her ne kadar taraflar arasında akdedilen sözleşmede sipariş edilen mutfakların Türkiye’de gümrüğe geldiği zaman ödemesinin davacı yan tarafından yapılacağı yazdığı iddia edilmiş ise de sözlemede ödemenin davacı tarafından yapılacağı yönünde bir madde olmamakla birlikte sözleşmenin yüklenicinin sorumlulukları başlığı altındaki 7. maddesinin "... yüklenici sözleşme kapsamındaki işleri, tüm gider ve masrafları kendisine ait olmak üzere (vergi, resim, harç vs dâhil), işbu Sözleşme'ye uygun olarak eksiksiz yapacak işverene teslim edecektir, ... " şeklinde düzenlendiği,

bu haliyle davalı tarafından işin sürüncemede bırakıldığı, sözleşme gereklerinin yerine süresinde getirilmediği bu nedenle davacı tarafından davalıya ödediği 100.000,00 TL'yi geri isteme koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulüne ve itirazının iptali ile alacağın %20'si oranındaki 20.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesi ile;

mahkemenin ısrarla İstanbul Gümrük Ve Ticaret Müdürlüğü'nün vereceği cevabın yargılamanın sağlıklı ilerlemesi için önemini dile getirmelerine rağmen tarafımızı görmezden geldiğini, asıl davacının edimleri ifa etmediğini, özel sipariş olan mutfak tezgahları 19.08.2019 tarihinde Muratbey Gümrük Müdürlüğü'ne geldiğini, sözleşmenin 01.02.2019 tarihinde akdedildiğini, davacının sözleşmeye istinaden 30.05.2019 tarihinde davalıya 100.000-TL'lik ödeme yaptığını, özel üretim olan davacının istemiş olduğu sözleşme konusu eşyaların 19.08.2019 tarihinde Muratbey Gümrük Müdürlüğü'ne vardığını, sözleşmenin 4. maddesinde " Bu iş için YÜKLENİCİ'ye,

sözleşme konusu malzeme gümrüğe geldiğinde 570.000,00-TL (beşyüzyetmişbinTürkLirası) avans verilecektir. " denildiğini, davacının bu edimini yerine getirmediğini, davalının da haliyle söz konusu malzemeleri gümrükten çıkaramadığını, sözleşmenin karşılıklı borç yükleyen bir sözleşme olup; edimini ifa etmeyen davacının, davalıdan edimini ifa etmesini isteyemeyeceği, istinaf dilekçesi ekinde sundukları sonradan ulaşabildikleri mail yazışmalarında;

özel ısmarlama mutfak tezgahlarının ölçülerini sürekli revize edildiğinin görüldüğünü, davacının mutfak tezgahlarının siparişlerini verebilmesi için ilgili ölçülerin davacı yan tarafından bildirilmesi gerektiği, davacının atmış olduğu mail ile ilk ölçüleri 10 Mayıs 2019 ve 22 Mayıs 2019 tarihinde bildirdiğini, ancak 24.05.2019 tarihinde ... blok daire 33 mutfak tesisat projesini revize ettiğini, yine 24.08.2019 tarihinde, davacı şirket yetkilisi ... <[email protected]> tarafından davalıya atılan mail ile ...

Blok Daire 18-20-15 mutfak proje çiziminde revizyon yapıldığının bildirildiğini, 10.09.2019 tarihinde davacı şirket yetkilisinin atmış olduğu mailde ... Blok Daire 11,13,25 ve 44 nolu dairelerin mutfaklarının revize olduğunun bildirildiğini, bu kadar çok değişiklik varken davalını özel siparişi vermek için tarih olarak davacı yanın nihai kararını beklemesinden başka bir çaresi olmadığını, TBK madde 484 uyarınca;

iş sahibinin, eserin tamamlanmasından önce yapılmış olan kısmın karşılığını ödemek ve yüklenicinin bütün zararlarını gidermek koşuluyla sözleşmeyi feshedebileceğini, davacının işbu eser sözleşmesini feshettiği gibi, sözleşmede yüklenici olan davalının zararını da tazmin etmediğini, davalının özel ısmarlama mutfak tezgahları için bile sadece 29.000 Euro ödeme yaptığını, ayrıca davalının zaman ve emek harcadığını, bu sebeple davalının yapmış olduğu harcamanın 29.000 Euro’nun çok üstünde olduğunu, davacının kaparo olarak vermiş olduğu 100.000,00-TL nin davalının zararının onda birini dahi karşılamadığını,

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2013/4839 K. 2014/4650 T. 2.7.2014 tarihli ilamında. “818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 369. maddesi ( 6098 sayılı TBK'nın 484. md. ) hükmü, yüklenicinin zararının tümünü ödeyerek sözleşmeyi bozma yetkisini iş-eser sahibine tanımaktadır. İş-eser sahibinin bu yetkisini kullanabilmesi için eser bitmeden önce, eser sahibinin yapılmış olan bölümün karşılığını ödemesi ve yüklenicinin bütün zararını en geniş kapsamlı şekilde tazmin etmesi gerekir.

Anılan Yasa hükmünde yer alan "baligan mabelag" tazminat terimi, ferah ferah, bol bol anlamına gelen en geniş kapsamlı bir tazminat biçimidir. Gerek öğretide, gerek Yargıtay uygulamasında, bu tazminat hesabında kullanılan yöntem "toplama metodu"dur.

Bu yöntemde, yüklenicinin zararı, fesih anına kadar tüm giderlere, eser bitmiş olsaydı sağlayabileceği net kar eklenmek suretiyle tespit edilir.” denildiğini, belirterek; yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Uyuşmazlık,6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinin bir türü olan arsa payı karşılığında inşaat sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Davacı yan iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.Taraflar arasında 01.02.2019 tarihli "Yüklenici Sözleşmesi" akdedilmiştir.Davacı iş sahibi, taraflar arasındaki 01.02.2019 tarihli "Yüklenici Sözleşmesi" uyarınca; sözleşmenin eki şartnamede belirtilen nitelikte mutfak ve banyo dolaplarının projeye uygun biçimde tedarik edilmesi, montajının yapılması ve anahtar teslim olarak teslim edilmesi hususunda anlaşmaya varıldığını, davacı şirket tarafından davalıya 30.05.2019 tarihinde 100.000,00-TL tutarında avans ödemesi yapıldığını, davalı tarafından sözleşmede yer alan edimlerin yerine getirilmemesi üzerine,

davacı iş sahibi şirket tarafından 28.08.2019 tarihli ihtarname ile davalıya edimlerini 7 gün içerisinde yerine getirilmesinin aksi halde sözleşmenin feshedildiği ihtaren bildirildiğini ancak buna rağmen davalı yüklenicinin yükümlülüklerin yerine getirilmediğini, bunun üzerine ödenen 100.000,00-TL tutarındaki avansın iadesi için davacı şirket tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından anılan icra takibine itiraz edilerek takibin durduğunu belirterek; itirazın iptali talep ve dava etmiş, davalı yüklenici, davacı ile 2.300.000,00-TL iş bedeli karşılığında;

özel ısmarlama mutfak tezgahlarının yapılması için anlaşıldığını, bu sözleşmede sipariş edilen mutfakların Türkiye’de gümrüğe geldiği zaman davacı yan tarafından 570.000,00 TL ödeme yapılacağının yazmasına rağmen, davacının bu ödemeyi yapmadığını ve sözleşmeden hiçbir sebep yokken döndüğünü, davacı yanın, davalı yükleniciye söz konusu sözleşmeye istinaden 100.000,00-TL kaparo verdiğini, davalının, davacı yanla anlaşmasından ve davacıya güven duymasından ötürü, davacının istemiş olduğu mutfak tezgahlarını İtalya’dan özel olarak sipariş ettiğini, söz konusu mutfak tezgahları için İtalyan şirkete 29.000 Euro ödeme yaptığını,

özel ısmarlama mutfak tezgahlarının İtalya’dan 2019 yılının ağustos ayında geldiğini; yaklaşık 1 yıldır İstanbul Muratbey Gümrük’te bulunduğunu, davalının parası olmadığından; dava konusu mutfakları gümrükten çekemediğini, söz konusu mutfak tezgahlarının özel sipariş olduğundan 3. kişilere satışının mümkün olmadığını belirterek; davanın reddini istemiş, Mahkemece; taraflar arasındaki sözleşmenin 01.02.2019 tarihinde akdedildiği ve işin tamamlanma süresininde 30.06.2019 olarak belirlenmiş olmasına rağmen ürünlerin gümrüğe 20.08.2019 tarihinde geldiği,

ayrıca davalı vekili tarafından cevap dilekçesinde her ne kadar taraflar arasında akdedilen sözleşmede sipariş edilen mutfakların Türkiye’de gümrüğe geldiği zaman ödemesinin davacı yan tarafından yapılacağı yazdığı iddia edilmiş ise de sözlemede ödemenin davacı tarafından yapılacağı yönünde bir madde olmamakla birlikte sözleşmenin yüklenicinin sorumlulukları başlığı altındaki 7. maddesinin "... yüklenici sözleşme kapsamındaki işleri, tüm gider ve masrafları kendisine ait olmak üzere (vergi, resim, harç vs dâhil), işbu Sözleşme'ye uygun olarak eksiksiz yapacak işverene teslim edecektir, ... " şeklinde düzenlendiği,

bu haliyle davalı tarafından işin sürüncemede bırakıldığı, sözleşme gereklerinin yerine süresinde getirilmediği bu nedenle davacı tarafından davalıya ödediği 100.000,00 TL'yi geri isteme koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulü ile; davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasındaki itirazının iptali ile takibin koşulları ile devamına, alacağın likid olması nedeniyle davalının alacağın %20'si oranındaki 20.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.Somut olayda; taraflar arasında 01.02.2019 tarihli "Yüklenici Sözleşmesi" imzalandığı, sözleşme uyarınca; davalı yüklenicinin sözleşmenin eki şartnamede belirtilen nitelikte mutfak ve banyo dolaplarının projeye uygun biçimde tedarik edilmesi, montajının yapılması işini üstlendiği, işin tesliminin 30.06.2019 tarih olarak belirlendiği,

davacı şirket tarafından davalıya 30.05.2019 tarihinde 100.000,00-TL tutarında avans ödemesi yapıldığı, davalı yüklenicinin dosyada mübrez ödeme belgelerinden de anlaşıldığı üzere, bir İtalyan firmasına davaya konu mutfak siparişlerini vererek toplamda 29.000,00 Euro ödeme yaptığı, dosyaya davalı yan tarafından sonradan sunulan ve sonradan sunulmasının davanın davayı sürüncemede bırakmayı amaçlamadığı anlaşılan taraflar arasındaki maillerde ;

davacı iş sahibinin ilk olarak ölçüleri 10.05.2019 ve 22.05.2019 tarihinde bildirdiğini, ancak 24.05.2019 tarihinde ... blok daire 33 mutfak tesisat projesini revize ettiğini, yine 24.08.2019 tarihinde, davacı şirket yetkilisi ... <[email protected]> tarafından davalıya atılan mail ile ... Blok Daire18-20-15 mutfak proje çiziminde revizyon yapıldığının bildirildiğini, hatta ve hatta davacı iş sahibinin, davalıya ihtar gönderdikten sonra dahi 10.09.2019 tarihli maili ile ...

Blok Daire 11,13,25 ve 44 nolu dairelerin mutfaklarının revize olduğunun bildirildiği, bu durumda davalının işi süresinde tamamlayabilmesinin mümkün olmadığı bu durumda kusurun davacı iş sahibinde olduğu, kaldı ki özel sipariş olan mutfak tezgahlarının 19.08.2019 tarihinde Muratbey Gümrük Müdürlüğü'ne geldiği, sözleşmenin 4. maddesinde " Bu iş için yüklenici'ye, sözleşme konusu malzeme gümrüğe geldiğinde 570.000,00-TL avans verilecektir. " denildiği, gecikmeye davacı iş sahibi sebep olduğu halde; sözleşmeye aykırı olarak davalı yana bu bedeli ödeyip gümrüğe gelen ürünleri teslim almaya yanaşmadığı,

dolayısı ile davacı iş sahibinin sözleşmenin feshinde haksız olduğu anlaşıldığından, mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken; yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak davanın reddine dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.