İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2022/179 K.2022/156

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sırasında verilen ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; taraflar arasında cari hesap ilişkisi bulunduğunu; davalı firmadan üretimi istenen ürünlere ilişkin mutabakat sağlandıktan sonra davalı firmaya sipariş verilen ürünlerin ham madde ve diğer ihtiyaçlarını karşılaması için avans çeki verildiğini, ürünlerin faturası kesildikten ve teslimi yapıldıktan sonra tutarların mahsup edilerek varsa aradaki farkın ödemesinin yapıldığını; müvekkili şirket tarafından, davalıya verilen son sipariş üzerine 4 adet çekin avans çeki olarak teslim edildiğini; davalı firmanın ürünlerin teslimini sağlamadığını; müvekkili şirket tarafından 15/10/2021 tarihinde Beyoğlu ...

Noterliği'nin ... yevmiyeli no ile çeklerin iadesi hususunda çektiği ihtarnamenin muhatabın adresten taşınması nedeni ile tebliğ edilemediğini; şifahi olarak davalı firmanın iş yerini boşalttığı ve kaçtığı bilgisinin edinildiğini; iki firmanın ticari defterleri incelendiğinde müvekkili firmanın davalı firmaya borcu olmadığının ispatlanacağını; çeklerin ödenmesinin çok büyük hak kayıplarına neden olacağını; davalı şirketin çekleri ciro edip etmediği hususunun bilinmediğini belirterek,

uygun görülecek teminat karşılığında müvekkili firmanın davalı şirkete vermiş olduğu 31/10/2021 vadeli ... seri nolu 25.000,00-TL bedelli, 31/12/2021 vadeli ... seri nolu 50.000,00-TL bedelli, 31/01/2022 vadeli ... seri nolu 70.000,00-TL bedelli, 28/02/2022 vadeli ... seri nolu 80.000,00-TL bedelli çeklerin ödenmemesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini; çeklerin bedelsiz kaldığının tespitine ve müvekkili şirkete iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 26/10/2021 tarihli tensip ara kararı ile. HMK'nun 390/3 maddesi uyarınca davanın esası yönünden kendisinin haklılığının yaklaşık olarak ispat edilmediği gerekçesi ile ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; müvekkil şirket tarafından davalı şirkete teslim edilmiş olan 4 adet çekin, çeklere karşılık olan malların temin edilmemiş olması nedeniyle bedelsiz kaldığını; kambiyo senetlerinin kamu güvenliğini haiz senet olduğunu.

HMK 389.maddesinde belirtildiği üzere hakkın elde edilmesinin zorlaşması, imkansız hale gelmesi veya zararın doğmasından endişe edilmesi şartının fazlasıyla sağlandığını; davalı şirketin ticaret sicilde kayıtlı olan adresinden ayrıldığı ve yeni adresini de kanuni yükümlülüğüne aykırı davranarak ticaret odasına bildirmediğini; şifahen elde edilen duyumlara göre davalı şirketin ekonomik manada zor durumda olduğunun bilindiğini; müvekkili şirket tarafından verilmiş olan çekler üzerinde ihtiyati tedbir verildiği takdirde yatırılacak teminat miktarı ile karşı tarafın hakkının garantiye alınmış olacağını;

ancak bu yönde bir ihtiyati tedbir verilmediği takdirde geri dönüşü imkansız zararların ortaya çıkacağını; geçici hukuki korumanın tam manasıyla anlam ifade edebilmesi için dava sonuna kadar çeklerin ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir verilmesi gerektiğini; dava ile birlikte ve daha sonra delil dilekçesi ile sözleşme, taraflar arasında bulunan cari ilişkiyi kanıtlar dökümler ve taraflar arasında geçmişe dönük ticari alım satımları gösterir faturaların ve davalıya keşide edilen Beyoğlu ...

Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ve 15/10/2021 keşide tarihli ihtarname ve tebliğ şerhinin mahkemeye sunulduğunu; davanın esası hakkında yaklaşık ispatı da aşan delil sunulduğunu belirterek mahkemenin 26/10/2021 tarihli ara kararının bozularak dava konusu olan çekler üzerinde dava sonuna kadar ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Somut olayda; davacı taraf davalıya verilen son sipariş üzerine 4 adet çekin avans çeki olarak teslim edildiğini, malın teslim edilmediğini belirterek, çeklerin bedelsiz kaldığının tespiti ile çeklerin ödenmemesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çeklerin bedelsiz kaldığının tespitine ve müvekkili şirkete iadesine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. HMK'nın 389.

Maddesinde, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir degisme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyusmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." Aynı Yasa'nın 390/3 maddesinde, ''Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' hükmü düzenlenmiştir.

Yapılan düzenleme ile tedbir talep edenin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu düzenlemiştir. Dosya kapsamı, davacı tarafça ibraz edilen deliller ve dosyanın bulunduğu aşama itibariyle, HMK'nın 390/3. maddesinde düzenlenen yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediğinden mahkemece yaklaşık ispat koşullarının gerçekleşmediği gerekçesiyle davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi isabetli olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme ara kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.