İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2022/799 K.2022/590

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında varılan mutabakat neticesinde davalıya balıkçı teknesi inşa edildiğini, Kadıköy ... Noterliği'nin 08/05/2019 tarih ve ... yevmiye numarası ile ihtarnamesinin gönderilmesine rağmen davalı tarafça ödeme yapılmadığından İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında icra takibine başlandığını, takibe itiraz edilmesi nedeni ile icra takibinin durduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının çeşitli gemi imalat projelerinde davalının tersanesinde taşeron olarak iş üstlendiğini, davalı şirketin yerleşim yerinin Adana ili olduğunu, davalının işletmesinin ve sözleşmenin ifa edildiği yerin Yumurtalık Serbest Bölgesi olduğunu, davacının icra takibini İstanbul Anadolu İcra Dairesinde açtığını, ancak İcra Dairesi ile Mahkemenin yetkili olmadığını, bu nedenle davanın usûlden reddi gerektiğini, davacının eser sözleşmesi kapsamında yapımını üstlendiği ... projesindeki bir takım işlerde ortaya çıkan gizli ayıp üzerine,

davacıya ihtarname gönderildiğini ancak davacının gönderilen ihtarnamelere cevap vermediği gibi zararı karşılamada davalı müvekkilini oyaladığını, müvekkilinin zarara uğradığını belirterek, öncelikle yetkisizliğin tespiti ile geçerli bir icra takibi bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davalı şirketin yerleşim yerinin Seyhan/ Adana olduğu, sözleşmenin ifa yerinin de Yumurtalık Serbest Bölgesi olduğu, tarafların tacir olduğu, uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesinden kaynaklandığı, bu yönüyle eldeki ticari davanın Adana Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın Adana Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekilince istinaf talebinde bulunulmuş, Dairemizin 12/07/2021 tarih ve 2021/1865 esas, 2021/1413 karar sayılı kararı ile, somut olayda; taraflar arasında balıkçı teknesi inşasına ilişkin eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu,

bu durumda uyuşmazlığı görmeye yetkili mahkemenin İİK’nın 50. Maddesi atfıyla HMK’nın yetkiye ilişkin maddeleri uyarınca belirleneceği, buna göre, alacaklı takibini davalı borçlunun yasal yerleşim yerinde (HMK 6.m.) ya da akdin ifa edildiği yer (HMK.10.m.) veya yetki sözleşmesi yapılmışsa o yer (HMK.17.m.) icra müdürlüklerinde yapabileceği, dosya kapsamından davalının ikametgahının Seyhan/Adana ve sözleşmenin ifa yerinin Yumurtalık/Adana olduğunun anlaşıldığı,

ayrıca uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda para borçları ile ilgili TBK'nın 89. maddesi yollaması ile HMK'nın 10. maddesi gereğince alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin yetkisinin kabul edilmeyeceği, bu itibarla icra takibinin yapıldığı davacının ikametgahı olan İstanbul Anadolu İcra Müdürlüğünün takipte yetkili olmadığı,

bu nedenlerle mahkemece öncelikle icra dairesinin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerine, mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Dairemizin kaldırma kararı sonrasında mahkemece verilen 23/11/2021 tarih ve 2021/502 esas, 2021/835 karar sayılı karar ile, taraflar arasındaki sözleşmede yetki şartına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, davalının ikametgahının Seyhan/Adana ve sözleşmenin ifa yerinin Yumurtalık/Adana olduğu, uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklandığından para borçlarına ilişkin TBK'nın 89. Maddesi yollaması ile HMK'nın 10. Maddesi gereğince alacaklının ikametgahı mahkemesinin yetkisinin kabul edilemeyeceği, bu nedenle İstanbul Anadolu İcra Müdürlüğünün takipte yetkili olmadığı,

davalı tarafından usulüne uygun şekilde icra dairesinin yetkisine itiraz edildiği, yetki itirazının yerinde olduğu, bu halde yetkili icra dairesinde usulüne uygun takip yapılmaması karşısında geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davanın faturaya dayalı alacak davası olduğunu, davalının bu borcu kabul ettiğini, TBK'nın 89/1.maddesi gereğince para borçlarının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edileceğini, müvekkilinin ikametgahının Tuzla İstanbul olduğunu, aksinin kabulünün mülkiyet ve adil yargılanma hakkına, Anayasaya ve AİHS'ne aykırı olduğunu, HMK'nın 10/1.maddesi gereğince sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde açılabilir kuralı gereği davayı İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerinde açma yetkilerinin bulunduğunu, meselenin temelinin eser, kira, satış olmasının farketmeyeceğini,

bu hususun arabuluculuk aşamasında da mesele yapıldığını ve İstanbul 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/1116 esas, 2019/1295 karar sayılı ilamı ile alacağın dayanağının alacaktan kaynaklandığı, arabuluculuk işlemlerinin İstanbul Anadolu yargı çevresinde yapılmasının doğru olduğunun kabul edildiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Somut olayda, taraflar arasında eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davası bulunmakta olup, eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, alacaklı icra takibini davalı borçlunun yasal yerleşim yerinde (HMK 6.m.) ya da akdin ifa edildiği yer (HMK.10.m.) veya yetki sözleşmesi yapılmışsa o yer (HMK.17.m.) icra müdürlüklerinde yapabilir.

Dosya kapsamından davalının ikametgahının Seyhan/Adana ve sözleşmenin ifa yerinin Yumurtalık/Adana olduğunun anlaşılmakta olup, ayrıca uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda para borçları ile ilgili TBK'nın 89. maddesi yollaması ile HMK'nın 10. maddesi gereğince alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin yetkisinin kabul edilmemektedir.

Bu nedenlerle, icra takibinin yapıldığı davacının ikametgahı olan İstanbul Anadolu İcra Müdürlüğü takipte yetkili olmadığından, yerel mahkemece davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi yerinde olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.