İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2023/382 K.2023/321

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz talep eden yüklenici vekili, karşı tarafça adlarına keşide edilen 01.05.2022 tarihli, ... sayılı ve 425.390,00 USD bedelli çekin, 10.05.2022 tarihinde ... bank A.Ş.

Maslak Şubesi'ne ibraz edildiğini, bankaca çekin karşılıksız olduğuna dair şerh verildiğini, çekin karşılığının bulunmaması sebebiyle muhatap banka tarafından karşılıksız işlemi yapılmadan önce çek taahhüt bedeli olan 3.600,00 TL ilgili çek bedelinden düşürülmüş olduğunu, söz konusu tutar ibraz tarihi olan 10.05.2022 tarihinde işlem gören kur ile birlikte 240,42 USD’ye tekabül ettiğini, davacı lehine keşide edilen söz konusu çekin karşılıksız çıkması sebebiyle müvekkili şirketin alacağının tahsil edilemediğini, söz konusu çekin çek teminat bedeli düşüldükten sonra 425.149,58 USD tutarının karşılıksız kaldığını belirterek,

bu miktar üzerinden borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının borca yeter kısmı üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, 23/06/2022 tarih 2022/157 D.İş esas, 2022/157 D.İş sayılı kararı ile, talebin %15 teminatla kabulü ile alacaklının borçlulardan alacağı olan 425.149,58 USD'nin tahsilinin ifasını temin bakımından, alacak rehinle temin edilmemiş ve karşı tarafla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı yeterli teminat da alınmış bulunduğundan, adı geçen borçluların yukarıda gösterilen malları ile alacaklarının.

İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir. Karşı tarafça ihtiyati haciz kararına itiraz edilmiş, mahkemenin 23/06/2022 tarihli ek kararı ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

Davalı, bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuş, Dairemizin 27/09/2022 tarih, 2022/2461 Esas,2022/1514 karar sayılı kararı ile, çek ...bank Esentepe şubesine ait 01/05/2022 tarihli 425.390.00 Usd bedelli çek olup, çek üzerinde teminat senedi olduğuna dair her hangi bir ibare bulunmadığı, karşı tarafın bu çekin taraflar arasındaki 15/11/2019 tarihli sözleşme kapsamında avans olarak teminat çeki verildiğini iddia ettiği, ayrıca ihtiyati haciz talep edenin yabancı şirket olup, teminat yatırması gerektiği ve teminatı yatırmadığı beyan edilerek borçlu tarafından ihtiyati haciz kararının kaldırılmasının talep edildiği,

15/11/2019 tarihli sözleşmenin 19.1 ve 6.2.1 maddesinde alt yükleniciye montaj bedelinin %10'una karşılık gelen 425.390,00 USD tutarında teminat çeki karşılığı avans ödemesi yapılacağının hükme bağlandığı, ihtiyati haciz talebine konu edilen 01/05/2022 keşide tarihli çekin miktarının da 425.390,00 USD olduğu, ihtiyati haciz kararına konu çekin avans karşılığı teminat olarak verildiği iddia edilen çekin avans ödemesinin yapılıp yapılmadığı, çekin karşılıksız kalıp kalmadığı,

teminat çekinin tahsili yönünden muacceliyetinin gerçekleşip gerçekleşmediği konularında henüz yaklaşık ispatın sağlanamadığı ve İİK'nın 257 maddesindeki şartların gerçekleşmediği gerekçesiyle mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Dairemizin kaldırma kararı sonrasında mahkemenin 29/12/2022 tarihli ek kararı ile, itiraz eden tarafın itirazının kabulü ile 12/05/2022 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İhtiyati haciz talep eden ... vekili istinaf dilekçesiyle, mahkemenin 15 HD'nin kaldırma kararı sonrasında herhangi bir inceleme yapmaksızın 12/05/2022 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verdiğini, ihtiyati hacze itiraz sebeplerinin İİKm 265 maddesinde itiraz sebepleri sınırlı olarak sayıldığını, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığının yaklaşık ispatının sağlanması gerektiğini, çekin teminat senedi olduğu iddiasının ihtiyati hacze itiraz sebepleri arasında düzenlenmiş olup mahkemece bu yöndeki itirazın değerlendirilerek ihtiyati haczin kaldırılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

çek üzerinde teminat çeki olduğuna dair herhangi bir ibare olmadığını, çekin hangi sözleşmenin teminatı olduğunun açıkça yazılması gerektiğini, taraflar arasındaki 07/03/2022 tarihli ihtarname ile feshedilen sözleşmeden kaynaklı ihtarnamede belirtildiği üzere karşı taraftan 852.135,63 USD alacaklı olduklarını, ihtarnamede belirtilen süre içerisinde borcun ödenmediği bu nedenlerle söz konusu çeke ilişkin ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini bu nedenle mahkemenin 12/05/2022 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. İhtiyati haciz talep eden ... yüklenici, karşı taraf ise taşerondur. Taraflar arasında 15/11/2019 tarihli cephe işleri sözleşmesi akdedilmiştir.

İİK'nın 257. maddesinde; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği, vadesi gelmemiş borçtan dolayı ancak borçlunun belirli bir yerleşim yerinin bulunmaması veya mallarını gizleme, kaçırma, kaçma gibi alacaklının haklarını ihlal eden eylemlerde bulunması halinde ihtiyati haciz kararı verilebileceği düzenlenmiştir.

Aynı kanunun 258. Maddesinde de; ihtiyati haciz talep eden tarafın, öncelikle dilekçesinde dayandığı ihtiyati haciz sebebini belirtmesi ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ve yasal delillerle ispat etmesi gerektiği belirtilmiştir.

Sözleşmenin 6.2.1 maddesinde alt yükleniciye sözleşmede yer alan montaj bedelinin %10'una karşılık gelen 425.390 USD tutarında madde 19.1'de belirtildiği gibi teminat çeki karşılığı avans ödemesi yapılacağının kararlaştırıldığı, ihtiyati hacze konu 01/05/2022 keşide tarihli 425.390 USD bedelli çekin bu sözleşmeye istinaden avans karşılığı teminat olarak verildiğinin iddia edildiği, avans ödemesinin yapılıp yapılmadığı, çekin karşılıksız kalıp kalmadığı, teminat çekinin tahsili yönünden muacceliyetinin gerçekleşip gerçekleşmediği konularında henüz yaklaşık ispatın sağlanamadığı,

İİK'nın 257.maddesindeki şartların gerçekleşmediği anlaşıldığından mahkemenin ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin verdiği karar yerinde olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme ara kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.