İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2024/273 K.2024/184

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda değişik işler esası üzerinden verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz isteyen vekili 20/10/2023 tarihli dilekçesiyle; taraflar arasında aralarındaki ticari ilişki ve anlaşmaya dayanılarak 08/07/2021 tarihinde malzeme tedarik sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede "İşin Açıklaması" başlıklı 4. maddesinde yapılacak işin niteliği belirtilerek işe ilişkin fatura kesileceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmenin "Ödeme Koşulları" başlıklı maddesine göre ödemelerin faturaya istinaden yapılacağı da kayıt altına alındığını, 16/10/2021 tarihli Malzeme Tedarik Sözleşmesinde İşin Açıklaması konulu 4. Maddede yapılacak işin fiyatı belirtilerek fatura kesileceğinin taraflarca kararlaştırıldığını,

taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca faturaya konu malzemelerin tesliminin sağlandığını, müvekkili şirketin 31.446,79 USD = 878.651,25 TL (19.10.2023 tarihli Merkez Bankası verilerine göre 1 USD=27.94 TL olarak kabul edilmiş olup fazlaya ilişkin haklar saklıdır) alacağı bulunduğunu, bu hususun dosya münderecatında mevcut bulunan faturalar, irsaliye numaraları faturalar, gümrük beyannameleri ve denetim notları ile müvekkili şirkete ait cari hesaplardan anlaşılacağını ileri sürerek müvekkilinin davalıdan 31.446,79 USD = 878.651,25 TL tutarındaki alacağına yeter miktarda;

borçlunun menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece 24/10/2023 tarihli karar ile, davacı yanca sunulan fatura ve sevk irsaliyelerinin tek başına alacağın varlığını ispatlamaya elverişli olmadığı, ancak faturaya konu malların teslim edildiğinin yaklaşık olarak ispat edilmiş olmasının ihtiyati haciz kararı verilmesi için yeterli olduğu, dosya kapsamında davacı vekili tarafından sunulan e-faturalar, gümrük beyannameleri ve taraflar arasındaki sözleşme dikkate alındığında davacı vekilinin dava konusu faturalara konu malı teslim edildiğini yaklaşık ispat ile ispatladığına mahkemece kanaat getirildiği,

ancak davacı vekili tarafında sunulan belgelerin sıhatinin şu aşamada değerlendirilmesi mümkün olmadığından teminat miktarının yüksek tutulmasının dosya kapsamına uygun olacağı gerekçesiyle İİK'nın 257. ve sonraki ilgili maddelerinde öngörülen koşulların gerçekleştiği ve bu istemin yerinde bulunduğu belirlendiğinden, davacının iddia ettiği alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere borçlunun taşınır mallarının, taşınmaz mallarının ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, istemde bulunandan nakit yada kesin ve süresiz banka teminat mektubu şeklinde olmak üzere %30 güvence alınmasına karar verilmiştir.

Karşı taraf vekili 31/10/2023 tarihli dilekçe ile, alacaklının haciz yapması nedeniyle hacze engel olunması, muhafaza ve diğer işlemlerin yapılmaması için icra dosyasına teminat olarak 1.220.000,00 TL ödeme yapıldığını, akabinde esas takibe geçilmiş olduğu düşünüldüğünden İstanbul Anadolu 5. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/715 Esas sayılı dosyasında ihtiyati haczin kaldırılması talebiyle dava açıldığını, ihtiyati haciz tutarı ve borcun tüm ferilerinin İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına yatırıldığını, henüz esas takibe geçilmediğini belirterek İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına yatırılan 1.220.000,00 TL teminatın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Mahkemece 01/11/2023 tarihli karar ile, 24/10/2023 tarihinde 2023/651 D.iş, 2023/638 Karar sayılı değişik iş dosyası ile ihtiyati hacze karar verildiği, uyap üzerinden yapılan kontrollerde alacaklı tarafından 10 günlük yasal süre içerisinde (30/10/2023 tarihinde) ihtiyati haczin uygulanmasının talep edildiği, aynı gün ihtiyati hacizlerin konulduğu, davacı tarafından 30/10/2023 tarihinde 1.220.000,00 TL teminatın İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyasına depo edildiği, İİK'nın 264/1. ve 266. maddeleri gereğince 7 günlük süre içerisinde alacaklı tarafından esas takibe geçilmediğinden icra dosyası üzerinden konulan ihtiyati hacizlerin mahkemece kaldırılabileceği, dosya kapsamı ve borçlu tarafından yatırılan teminat miktarı dikkate alındığında İİK'nın 266. maddesi gereğince talebin yerinde olduğu gerekçesiyle, dosyaya yatırılan teminatın mahfuz kalmak şartıyla İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyasından konulan ihtiyati hacizlerin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Akabinde mahkemece 06/12/2023 tarihli karar ile, itiraz eden tarafından dilekçesinde belirtmiş olduğu itirazların 265/1. maddesinde tahdidi olarak sayılan itiraz sebeplerinden olmadığı, ihtiyati haciz kararına itiraz eden borçlunun; borcun bulunmadığına, ayıplı ifa ve montaj hizmetinin gereği gibi yapılmadığına yönelik iddiasının ve itirazlarının menfi tespit yahut alacak davasına konu edilebileceği gerekçesiyle ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.

Karşı taraf vekili 20/12/2023 tarihli istinaf dilekçesiyle, taraflar arasındaki sözleşmelerin konusunun su depoları ve arıtma tanklarının temin edilmesi ve montajı işini kapsadığını, davacı tarafın tüm malzemelerin proje ve şartnameye uygun üretilmesi,

imalatı ve montajından sorumlu olduğunu, davacı tarafından ayıplı imalat ve montaj yapıldığı için müvekkili şirket tarafından sözleşmeye aykırı olarak imal edilen ayıplı ve kusurlu teslimlerin düzeltilmesi adına davacıya defalarca yazılı ve sözlü bildirimler yapılmasına rağmen bu ayıpların giderilmediğini, yanlış yapılan hatalı imalatlarda her türlü sorumluluğun davacıya ait olup, sözleşme uyarınca garantisi altındaki imalatlardaki ayıplardan sorumluluğu kabul ve zararı peşinen tazmin etmeyi taahhüt ettiğini,

bu doğrultuda davacıya da ayıplı/kusurlu imalata ilişkin tüm kalemlerin detaylı bildirilmek yolu ile müvekkili şirket tarafından 19.385,22 USD masraf yapıldığını, 319.400,58 TL tutarlı iade faturası ve 23/08/2022 tarihli 94.375,51 TL tutarında iade faturası kesildiğini, somut olayda dayanak gösterilen faturaların müvekkili şirket tarafından iade edildiğini, karşı tarafa sözleşmelere konu hizmetlerin sözleşmelerde yer alan taahhütlerle uyumlu biçimde tamamlanmadığının bildirildiğini ve gecikmeden kaynaklı her türlü talepte bulunacaklarının ihtar edildiğini,

müvekkili şirketin hem ayıplı ifa hem de gecikme kaynaklı uğradığı zararlara ve yaptığı masraflara istinaden iade faturaları kesildiğini, bu nedenle tazminat alacağı bulunduğunu ayrıca davacının geç teslimden kaynaklı sözleşme uyarınca müvekkili şirketin cezai şart talep etme hakkı olduğunu, anılan nedenlerle de, uyuşmazlığın her halde yargılamayı gerektirdiğinin aşikâr olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı taşeron , davalı ise yüklenicidir. Somut olayda, ihtiyati haciz talep eden vekili e-faturalara, gümrük beyannamelerine ve taraflar arasındaki "Malzeme Tedarik Sözleşmesine" dayalı olarak ihtiyati haciz talep etmiştir.

İİK'nın 257. maddesinde; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği, vadesi gelmemiş borçtan dolayı ancak borçlunun belirli bir yerleşim yerinin bulunmaması veya mallarını gizleme, kaçırma, kaçma gibi alacaklının haklarını ihlal eden eylemlerde bulunması halinde ihtiyati haciz kararı verilebileceği düzenlenmiştir.

Aynı kanunun 258. Maddesinde de; ihtiyati haciz talep eden tarafın, öncelikle dilekçesinde dayandığı ihtiyati haciz sebebini belirtmesi ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ve yasal delillerle ispat etmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan kanun maddeleri kapsamında somut olay değerlendirildiğinde; mahkemece dosyaya sunulan delillerin doğru değerlendirilmesi sonucu olayda İİK'nın 258. maddesinde aranan yaklaşık ispat şartının oluştuğu gerekçesiyle talep eden vekilinin ihtiyati haciz talebinin kabulüne ve karşı taraf vekilinin ihtiyati haczin kaldırılması talebinin reddine karar verilmesi dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, karşı taraf vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.