İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2024/878 K.2024/476

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz isteyen vekili, taraflar arasında ... şirketinin alıcı, ... ürünleri şirketinin satıcı sıfatını haiz olduğu 15.11.2013 tarihli “Çerçeve Sözleşme” imzalandığını, sözleşme ile taraflar arasında ürün alım satımına ilişkin yapılacak anlaşmaların çerçeve sözleşmenin ayrılmaz parçası olacağının düzenlendiğini, bahsi geçen sözleşmeyle bağlantılı ve bu sözleşmelere ek olarak taraflar arasında ayrıca ürün türü, miktarı ve sair hususların ayrıntılı olarak 31.01.2019 tarihli “Siparişe İstinaden Ürün Alım Sözleşmesi” isimli sözleşme, 24.08.2021 tarihli, “...” numaralı “Siparişe İstinaden Ürün Alım Sözleşmesi” 24.08.2021 tarihli,

“...” numaralı “Siparişe İstinaden Ürün Alım Sözleşmesi”, 24.08.2021 tarihli, “...” numaralı “Siparişe İstinaden Ürün Alım Sözleşmesi”, 24.08.2021 tarihli, “...” numaralı “Siparişe İstinaden Ürün Alım Sözleşmesi” ve 24.08.2021 tarihli, “Ek Protokol” isimli sözleşmeler imzalandığını, bahsi geçen sözleşmeler uyarınca taraflar arasındaki ilişki davalı tarafından bal üretilerek satın alınması ve bedelin ödenmesi kararlaştırıldığını, karşı taraf ürünleri sağlığa, mevzuata ve sözleşmeye uygun, tağşiş olmayacak şekilde üretmekle yükümlü olduğunu,

davalı sözleşme konusu ürünlerde tağşiş olduğunun saptanması halinde bu durum nedeniyle ortaya çıkabilecek zararlardan ve sözleşmelerde düzenlenen cezai şartlardan herhangi bir ihtara gerek olmaksızın sorumlu olacağı kararlaştırıldığını, teslim edilen ürünler sebebiyle oluşan zararlara ilişkin rücu faturaları ve cezai şart faturaları kesilerek davalı tarafa tebliğ edildiğini, davalı tarafından yapılan tağşiş nedeniyle talepte bulunan şirkete Üsküdar Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından idari para cezası verildiğini, bu cezaların davacı tarafından ödenmek zorunda kalındığını, ürünlerde tağşiş olması,

taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerine açık bir aykırılık oluşturması nedeniyle 1466 parti numaralı ürün için davalıya cezai şart faturası düzenlendiğini ve 1473 parti numaralı ürün için de düzenleneceğini, dolayısıyla davalı tarafından ihtiyati haciz talebinde bulunan şirkete ödenmesi gereken alacak kalemlerinin 4.969.370,75-TL idari para cezası (1466 parti numaralı ürün için), 6.550.200,00-TL Sözleşme cezai şart tutarı (1466 parti numaralı ürün için), 562.500,00-TL idari para cezası (1473 parti numaralı ürün için) olmak üzere toplamda 12.082.070,75-TL olduğunu,bu sebeple teminatsız olarak,

kabul edilmemesi halinde teminat karşılığında toplam 12.082.070,75-TL alacağın tahsiline esas olmak üzere davalı ... Ticaret Limited Şirketi’nin taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczini talep etmiştir.

Mahkemece, ihtiyati haciz talep edenin sunduğu belgeler bu aşamada alacağın varlığını, muaccel olduğunu ve alacak miktarını yaklaşık ispata yeterli olmadığını, talebe konu alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden, istemde İİK 257 ve devamı madde hükümlerinde öngörülen koşullar gerçekleşmediğinden ihtiyati haciz isteminin reddine karar vermiştir.

İhtiyati haciz talep eden vekili istinafında; yaklaşık ispat koşulu gerçekleştiğini, mahkemece kararının hatalı olduğunu, mahkeme kararında gerekçe gösterilmediğini, gerekçesiz olarak taleplerinin reddedildiğini, yerleşik yargıtay kararları itibariyle ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için aranan şartın tam ispat olmadığını yaklaşık ispat olduğunu, mahkeme yaklaşık ispat gerçekleşmeme sebeplerini belirtmediğini, mahkeme gerekçesinde yer alan talep konusunun yargılama gerektirdiğine ilişkin kabulü hatalı olduğunu, dava konusu yargılama gerektirmesi ihtiyati haciz kararı verilmesine engel teşkil etmediğini,

İİK gereğince ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için 2 şart gerektiğini, bunların alacağın muaccel olması ve rehinle teminat altına alınmamış olması olduğunu, ihtiyati haciz talebine dayanak alacak muaccel olduğunu, dava konusu idari para cezası yaptırım kararları ile ürünlerde tağşiş yapıldığının tespit edilmesiyle birlikte davalı tarafından üretilen ürünlerin sözleşme hükümlerine aykırılık içermesi sebebiyle sözleşme gereğince cezai şart ve tazminat miktarının muaccel olduğunu, Kaymakamlık tarafından ceza verilmesi ile birlikte ürünlerde Tagşiş ortaya çıktığını, sözleşmede derhal ifadesi kullanıldığını,

cezai şart bedeli davacı tarafından ödendiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılması ve ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık 6098 sayılı kanunun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.

İİK'nın 257. maddesinde rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği, vadesi gelmemiş borçtan dolayı ancak borçlunun belirli bir yerleşim yerinin bulunmaması veya mallarını gizleme, kaçırma, kaçma gibi alacaklının haklarını ihlal eden eylemlerde bulunması halinde ihtiyati haciz kararı verilebileceği düzenlenmiştir.

İhtiyati haciz talep eden taraf, öncelikle dilekçesinde dayandığı ihtiyati haciz sebebini belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır.

Somut olayda, ihtiyati haciz talep eden taraflar arasındaki çerçeve sözleşmesi ve akabinde imzalanan sipariş sözleşmeleri kapsamında teslim edilen ürünler üzerinde yapılan laboratuvar incelemeleri neticesinde ürünlerde taklit ve tağşiş edilmiş olduğu tespit edilmiş olup, idare tarafından idari para cezası kesildiği, kesilen idari para cezası talep eden tarafından ödenmiş olduğu belirtilerek ihtiyati haciz talebinde bulunulmuştur.

Taraflar arasındaki çerçeve sözleşmesi ve bu sözleşme kapsamında düzenlenen sipariş sözleşmeleri, dosyaya ibraz edilen idare para ceza bedellerin ödenmesine ilişkin dekontlar birlikte değerlendirildiğinde, ihtiyati haciz talep edilen bedel itibariyle davalının sorumluluğu bulunup bulunmadığı, sorumluluk miktarı belirlenmesi yargılama gerektirdiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik talebi yerinde olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.