İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2024/93 K.2024/662

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davacı İstanbul ili Bakırköy ... mahallesi ... caddesi No:... adresinde bulunan ... ada ... parselde bulunan taşınmaz için kentsel dönüşüm hükümleri kapsamında bir eser sözleşmesini davalı hariç tüm kat malikleri tarafından imzalandığını, inşaat ruhsatı 28.06.2021 tarihinde alınarak Temmuz 2021 tarihinde inşaata başlandığını ve 28.07.2023 tarihinde iskan alındığını, özellikle pandemi süresi ve idari gecikmeler sebebiyle teslimde gecikme olduğunu, ancak bina maliklere Eylül 2022 tarihinde işin bittiğini, davalı kendi dairesine girerek satılık ilanı koyduğunu, herhangi bir teslim tutanağı imzalamak istemediğini,

ödemesi gereken bedeli ödemediğini, davalı eksik işlerin tespiti için tespit yaptırdığını, tespit tarihi itibariyle bir kısım eksikler olduğu bilindiğini, sözleşmenin 6.4 maddesinde ödemede 10 gün gecikmesi halinde işin durdurulabileceği, ceza şart uygulanacağı düzenlendiğini, davalıya 28.11.2022 tarihinde 400.000,00 TL iş bedelin ve gecikme yaratması sebebiyle 350.000,00 TL olmak üzere toplam 750.000,00 TL ödenmesi için ihtarname çektiklerini, davalının mahkeme yoluyla eksiklikleri tespit ettirme yoluna gittiğini, binanın iskanı alındığını, davalı evini aylar önce teslim aldığını, ihtarnameye rağmen ödeme yapılmadığını,

davacının davalı tarafından yapılması gereken masrafları yaptığını, davalı bu masrafları ödemediğini, sözleşmenin 12.2.7 maddesinde masraflar kat maliklerine ait olduğu belirtildiğini, davalının dairesi bürüt 223,62 m2 olup, 173.118,00 TL harç, 20.144,00 TL tadilat ruhsatı, 2.360,00 TL zemin etedü raporu olmak üzere 195.622,00 TL masraf yapıldığını davacının metrekaresi itibariyle 51.530,16 TL ödeme yapması gerektiğini belirterek toplam 801.530,16 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece; dava konusu edilen uyuşmazlığın TTK'nin 4/1 maddesine göre, ticari dava olmadığı, bu nedenle de mahkemenin görev alanına girmediği, genel görevli Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, belirterek görev sebebiyle usulden reddine karar vermiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davalının bir çok gayrimenkulü olan, hem değişik ticari gelirler hem de kiralar alan bir kişi olduğunu, davalı tarafından davacıya yönelik yapılan icra takibine yapılan itiraz ile durması üzerine davacının kendisinin tacir olduğunu belirterek itirazın iptali davasını Asliye Ticaret Mahkemesinde açtığını, davaların birleşmesi gerektiğini ancak mahkemece görevsizlik kararı verdiğini, davalı tacir olduğundan mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 ve devamı maddeleri kapsamında düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Davacı; davalının hissedar olduğu parsel üzerine kentsel dönüşüm hükümleri kapsamında bina yapımı konusunda tüm kat malikleri ile sözleşme imzaladıklarını, 28.062021 tarihinde inşaat ruhsatı alındığını, inşaat tamamlanarak 28.07.2023 tarihinde iskan ruhsatı aldıklarını, 6 şubat depremi sebebiyle iskan alınması geciktiğini, binanın yapımı Eylül 2022 tarihinde bitirildiğini, davalı kendisine düşen daire içine girerek satılık ilanı koyduğunu, davalı inşaat için ödemelerini yapmadığını, ihtarnameye rağmen sözleşmeden kaynaklanan ödemeleri yapmadığını belirterek 801.530,16 TL tahsilini talep etmiştir.

Mahkeme, davanın ticari dava olmadığını belirterek Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı vermiştir.

HMK'nın 2. maddesinde Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevi düzenlenmiş olup, bu hükme göre "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir." Ancak aynı maddenin ikinci fıkrasında istisna öngörülerek "Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." ifadesine yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde nisbi ve mutlak ticari davalar düzenlenmiş olup her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nisbi ticari dava olup, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddenin ilk fıkrasında a, b, c, d, e ve f bentlerinde sayılan hususlardan doğan hukuk davaları ise mutlak ticari dava niteliğindedir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır.

Tüm bu açıklamalar ışığında, mahkemece; davalı tacir olup olmadığı hususu araştırılarak tacir olması ve taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu işin her iki taraf açısından ticari nitelikte olması halinde uyuşmazlığın, TTK'nın 4. ve 5. maddeleri gereğince ticari dava niteliği taşıması nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olacağı, davalının tacir olmaması halinde ise Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olacaktır. Davanın davalısı tüzel kişi değil, gerçek kişidir.

Gerçek kişiler olan tarafların aynı zamanda tacir olup olmadıkları dosya kapsamından anlaşılmamaktadır. Mahkemece bu husus araştırılarak sonucuna göre karar vermesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm verilmiş olması hatalı olmuştur. Ancak, davacısı ..., davalısı ... mühendislik şirketi olan Bakırköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/808 Esas ve 2023/1172 Karar sayılı dosyanın istinaf incelemesi dairemiz 2024/488 Esas ve 2024/667 Karar sayılı kararı ile yapılmıştır.

İlk derece mahkemesi tarafından ilgili kurum ve kuruluşlar müzekkere yazılmış olduğu ve davalı ...'in gerçek kişi tacir olmadığı belirlenmiştir. Usul ekonomisi sebebiyle davalının tacir olmaması sebebiyle davayı bakma yetki ve görevi Asliye Hukuk Mahkemesi olması sebebiyle, mahkemece yazılı olduğu şekilde hüküm verilmiş olması doğru olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.