İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2025/1370 K.2026/98

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak ile ilgili olarak başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davası olup, davanın reddine dair karar davacı tarafça istinaf edilmiştir.Davacı vekili özetle.

Müvekkilinin çelik konsrüksiyon imalat ve montaj işi ile uğraştığını, davalı şirketin ...Tekirdağ ilçesinde yapılacak olan Tekstil Fabrikasının çelik çatı imalat ve kurulumunu yaptığı işçiliğin bedeli karşılığı olarak düzenlenen .....01.2023 tarih ve ...nolu fatura karşılığı alacağın müvekkiline ödenmediğini, bunun üzerine müvekkilinin alacağının tahsili amacıyla .... .... İcra Müdürlüğü...

Esas sayılı dosyası üzerinden davalı şirket hakkında fatura alacağına dayanarak ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun, borçlu olmadığını iddia ederek borca itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu, itirazın haksız olduğunu belirterek fazlaya ve ferilere ilişkin hak ve alacak talep etme hakkımız saklı kalmak kaydı ile; davalının haksız ve mesnetsiz itirazının iptaline ve Bakırköy ...... İcra Dairesi Müdürlüğü...

Esas Sayılı takibinin takip tarihi itibariyle işleyecek faiz, vekalet ücreti ve tüm ferileri ile birlikte devamına, davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili özetle.

Davacı şirket ile müvekkil şirket arasında, müvekkil şirkete ait ...Tekirdağ'da bulunan Tekstil firmasının "çatı çelik konsrüksiyon" işlerinin yapımı konusunda görüşüldüğünü ve davalı tarafça işe başlandığını, ancak iş tamamlanmadığı gibi davalı tarafça işin kayda değer bir kısmının dahi yapılmadığını, müvekkil şirketin sürekli ertelenen, eksik yapılan ve neticesinde tamamlanmayan işlerle ilgili zarara uğradığını, ihtilafın davacı tarafın söz konusu işi yerine getirip getirmediği ile ilgili olduğunu, kaldı ki müvekkil şirketçe verilmeyen hizmet üzerine ......02.2023 tarihli ......... nolu iade faturası düzenlendiğini,

müvekkil şirketin davalı tarafın yapmayı vadettiği ancak yapmadığı "çatı çelik konstrüksiyon" işi için acil bir çözüm bularak yeni personel istihdam ettiğini, davacı tarafça bedeli talep edilen işin, müvekkil şirket bünyesinde istihdam edilen personeller tarafından davacı tarafın dahli olmaksızın yapıldığını, neticesinde müvekkil şirketin kendi bünyesinde işini tamamlamak durumunda kaldığını ve davacı firma tarafından haksız kesilen fatura için iade faturası düzenlediğini, davanın haksız olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücertinin karşı taraf yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece,

hükme esas alınan bilirkişi raporlarına göre ticari defter ve kayıtların usule uygun tutulduğu, davalı ticari defter ve kayıtlarına göre 388.000,00 TL'lik faturanın 27/01/2023 tarihinde ticari kayıtlara alındığı, 28/02/2023 tarihinde iade faturası düzenlendiği, davacı ticari defter ve kayıtlarına göre davalının kestiği iade faturasının kendi ticari defter ve kayıtlarına işlediği, 31/12/2023 tarihi itibariyle davacının davalıdan alacak ve borç durumunun sıfırlandığı, davalı tarafın davacının yarım bıraktığı imalat işinin sonradan tamamlandığını ileri sürdüğü,

inşaat mühendisi raporunda işin tamamlandığı belirtilmiş olup davalının işi kendilerinin tamamlandığı ileri sürüldüğünden ve ayrıca davalı tarafından kesilen iade faturasının davacı ticari defterlerine kaydedilmesi sebebiyle işin tamamlandığı tespitinin hükümde dikkate alınmadığı, sonuç olarak davacı taraf iade faturasını kendi ticari defter ve kayıtlarında kaydetmesi sebebiyle davalının eksik iş yapıldığı iddiasının mahkemece yapılan değerlendirmede kabul edildiği,

davacı ticari defter ve kayıtlarına göre 31/12/2023 tarihi itibariyle davacının davalıdan alacak ve borç durumunun sıfırlandığı tespit edildiğinden davacının davalıdan alacağının olmadığı kanaatine varıldığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davalı tarafın iade faturası düzenleyemeyeceği zira 8 gün içinde kendilerinde düzenlenen faturaya itiraz edilmediğini ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.Davacı, bakiye iş bedeli alacağı için başlattığı icra takibine davalı yanın haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı, işin eksik yapıldığını, eksik yapılan işle ilgili olarak personel istihdam edildiğini ve işin bu personel tarafından bitirildiğini, bu nedenle davacının icra takibine konu ettiği faturaya karşılık eksik yapılan işle ilgili olarak iade faturası düzenlendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dava, İİK'nun 67. maddesi gereğince itirazın iptali talebine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyasına konu fatura nedeniyle davacının davalıdan alacağının olup olmadığı varsa ne kadar olduğu, fatura konusu davacının davalının tekstil firmasının çatı çelik kontrüksiyon işini eksik yapıp yapmadığı, işin davacı tarafından tamamlanıp tamamlanmadığı konularında olduğu anlaşılmıştır. Bakırköy ....

İcra Dairesi Müdürlüğü... Esas sayılı takip dosyasında, alacaklının davacı, borçlunun davalı olduğu, 388.000,00TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya usulüne uygun tebliğ edildiği, borçlunun süresinde itiraz etmesi sonucu takibin durduğu, davacının itirazın iptali davasını 1 yıllık hak düşürücü sürede açtığı görülmüştür. 05/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda. Davalı ..........

A.Ş.'nin sunmuş olduğu ticari defter kayıtlarına göre, davacının davalıya çeşitli tarihlerde 6 adet fatura düzenlediği ve bu faturaların toplamının 2.561.688,17 TL olduğu, bu faturalardan 945.830,18 TL tutarındaki faturasının iade edildiği, kalan tutarın 24.899,56 TL fazlasıyla ödendiği, davacı tarafından, davalıya düzenlenen takibe konu 388.000,00 TL tutarındaki 27.01.2023 tarihli ve ..... nolu faturanın kayıtlara alındığı, akabinde aynı tutarın (388.000,00 TL) 28.02.2023 tarih ve ........ nolu iade faturası ile iade edildiği belirtmiştir.

29/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda. Davacı şirketin 2023 yılı defter kayıtlarında, 31/12/2023 tarihi itibari ile borç-alacak durumunun sıfırlandığı, karşılıklı düzenlenen faturalarla sıfırlandığı için 2023 yılı banka kayıtlarında herhangi bir hareket olmadığı tespit edilmiştir. 28/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda. Çelik imalatların tamamlanmış durumda olduğu, eksik iş olmadığı, davaya konu yapıların .........

Deposu olarak kullanıldığı belirtmiştir.Uyuşmazlık konusu olay ele alındığında;Taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunduğu, bu çerçevede davacının bir kısım işler yaptığı ve ödemeler aldığı hususunda ihtilaf bulunmamak tadır.

İhtilaf konusu husus, davacı yüklenicinin sözleşme kapsamındaki edimini tam olarak yerine getirip getirmediği, imalatı eksik yapıp yapmadığı hususlarında olduğu anlaşılmaktadır.Eser sözleşmelerinde kural olarak, sözleşmenin varlığını ve işin teslim edildiğini ispat yükü yükleniciye aittir.

İşin teslim edildiğinin ispat edildiği durumlarda, yapılan bütün işlerin sözleşme çerçevesinde yüklenici tarafından yapıldığı karine olarak kabul edilir, işin bir kısmının başka kişilerce yapıldığını ispat yükümlülüğü iş sahibine geçer.

Bu çerçevede, yüklenici tarafından düzenlenen faturanın iş sahibinin ticari defter ve belgelerine işlenmiş olması, eserin teslim edildiğinin karinesidir.Yargılama konusu olayda, davacı tarafından davalıya bir kısım faturalar düzenlenmiş ve bu faturalar davalı iş sahibinin ticari defter ve belgelerine kaydedilmiştir. Dolayısıyla, yüklenicinin eseri teslim ettiği hususunda karine oluşmuştur.

Buna karşılık, davalı iş sahibi, eksik kaldığını ve istihdam ettiği personeline yaptırdığını iddia ettiği işle ilgili olarak iade faturası düzenlemiş, bu iade faturası da davacı yüklenici tarafından kendi defter ve belgelerine kaydedilmiştir. Dolayısıyla, davacı taraf söz konusu eksik işleri ikrar etmiş sayılmalıdır.

Nitekim bilirkişi raporuna göre, söz konusu iade faturasının her iki tarafın ticari defter ve belgelerine işlenmesi sonrasında 31/12/2023 tarihi itibari ile borç-alacak durumunun sıfırlandığı tespit edilmiştir. Bu durum karşısında ispat yükü yer değiştirerek, işin eksik yapılmadığı, iade faturası kapsamındaki eksik işlerin davalı tarafından değil, kendisi tarafından yapıldığını davacının ispatlaması gerekmektedir.

Yargılama aşamasında mahallinde keşif yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda, işin tamamlandığı tespit edilmekle beraber kim tarafından tamamlandığına dair tespit yapılamamıştır. Davacı, eksik iş iddiasına konu kısımların da kendisi tarafından yapıldığını ispata yarar bir delil ibraz edemediğinden eksiklik olgusunun varlığının kabulü ile eksikliğin davalı iş sahibi tarafından giderildiğinin kabulü gerekmektedir.

Nitekim ilk derece mahkemesi kararı da benzer doğrultuda olup, davanın reddine dair karar usul ve yasaya uygun kabul edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.