İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2025/674 K.2025/425

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sırasında verilen ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkin olup, mahkemece, İstanbul Anadolu 12.ATM'nin 2023/752 D.İş sayılı kararı ile konulan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına dair verilen karara karşı davacı yanca istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili, Müvekkili ile iş sahibi karşı taraf arasında İstanbul ili şişli ilçesi ... mah. ... pafta ... ada, ... parselde kayıtlı arsa üzerinde yapılacak olan Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yeniden Yapı işi projesi kapsamında FAZ-1 bölümü için 23 adet asansör ile 6 adet yürüyen merdivenin üretimi ve montajı,

FAZ-2 bölümü için 6 adet asansörle 6 adet yürüyen merdivenin üretimi ve montajı hususunda anlaştıklarını ve 16/06/2017 de sözleşme imzaladıklarını, FAZ-1 in iş tesliminin yapıldığını, hatta bu konuda bakım-onarım anlaşması dahi yapıldığını, müvekkilinin FAZ-1 e ait tüm işlemleri yapmasına rağmen bakiye bedelin ödenmediği beyanla asansör, yürüyen merdiven ve bant üretim ve montajı bakım sözleşmesinden kaynaklı bakiye alacağın tahsili, bakım sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili, teminat mektuplarının süresinin uzamasında dolayı ödenen komisyon bedellerinin tahsili,

işverene verilen teminat mektuplarının hükümsüzlüğünün tespiti ve iadesi ile dava sonuna kadar D.İş dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının devamına karar verilmesini talep ve dava etmişti.Davalı-iş sahibi, davacı ile aralarında 16/06/2017 tarihli "yürüyen merdiven ve asansörlerin temini, montajı, çalışır halde teslimi, ruhsatının alınması anahtar teslim" sözleşme yapıldığını, sözleşmenin süresinde ifa edilmediğini, teslimde temerrüde düşüldüğünü, kesin kabulün yapılmadığını, doğmuş ve doğacak alacaklarına ilişkin dava açacaklarını, ihtiyati tedbire itiraz ettiklerini,

davanın reddi ile ihtiyati tedbire itirazlarının kabulünü talep etmiştir.Mahkemece. 14/02/2025 tarihli ara karar ile İstanbul Anadolu 12. ATM nin 2023/752 D.İş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının davanın esasını etkiler mahiyette oluşu, banka teminat mektuplarının hukuki niteliği gözetilerek tedbire itirazın kabulüne, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar vermiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesiyle, ihtiyati tedbir şartlarının mevcut olduğunu belirterek yerel mahkeme ara kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İhtiyati tedbirin şartları 6100 Sayılı HMK'nın 389/1. maddesinde genel olarak düzenlenmiştir.Buna göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

HMK'nın 390/3 maddesine göre, tedbir talep eden, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır. Buradaki ispatın ölçüsü, “yaklaşık ispat” kuralına göre belirlenir.Yaklaşık ispat kuralı uygulanırken, iddianın doğruluğunu kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir.

Bu nedenle, ihtiyati tedbire karar verilirken, talebin haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır. Geçici hukuki koruma kapsamında olan ihtiyati tedbir kararı verirken hakim, asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar vermemelidir.

Bununla birlikte, ihtiyati tedbire karar verilirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati tedbirin amacını hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur.İhtiyati tedbir kararı verilmesinde hakime geniş bir takdir alanı bırakılmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemelidir ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararında belirtmelidir.

İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, Yasa’nın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse, ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir. Anayasanın 141/3.

Maddesine göre mahkeme ihtiyati tedbir isteminin kabulü ile ihtiyati tedbir kararı vermesi veya istemin reddine karar vermesi hallerinde kararında hukuksal gerekçe göstermek zorundadır.Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.Dava konusu uyuşmazlık 16/06/2017 tarihli asansör ve yürüyen merdiven temin, montaj, bakımına ilişkindir.

Davacı sözleşmenin teminatı olarak işverene teminat mektubu vermiştir. Davacı bakiye alacak, bakım ücreti, teminat mektuplarını için ödediği komisyon bedelini talep etmiştir.

Davacı alacağının varlığı, davalı sözleşmeye uygun ifa olmadığına ilişkin iddiası yargılama sonucu belirlenerek olup, alacağa ilişkin yaklaşık ispat oluşmadığı gibi davanın esasına ilişkin ihtiyati tedbir verilemeyeceğinden mahkemenin ihtiyati tedbire itirazın kabulü ve ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına ilişkin verdiği karar usul ve yasaya uygundur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme ara kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.