İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2017/3037 K.2020/1304

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davalı tarafından Bursa ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile haczedilip muhafaza altına alındıktan bir sene sonra satışı gerçekleştirilen dava konusu makinelerin icra müdürlüğünün ... iflas dosyasıyla iflas halinde olan ...

A.Ş'ye, dolayısıyla icra müdürlüğüne ait oluduğunu, bu makinelerin şirketin iflas haline girmesi nedeniyle müdürlüklerince tespitinin yapıldığını ve tespit raporu ile iflas masasına makinelerin kaydının yapıldığını, hacizlerin ve muhafazaların yapıldığı dosya borcunun müflisin değil, müflisin daha önce kendi binasını dava konusu olan makineler ile birlikte kiraya verdiği kiracısının borcu olduğunu, müflis şirketin hiçbir taraf sıfatı ve taahhüdünün bulunmadığını, dosya alacaklısı ile müflis şirket arasında ticari ilişki bulunmadığını, kıymet takdirinden haberleri olmadığını belirterek makinelerin müvekkili icra müdürlüğüne iadesine,

aksi takdirde makinelere ilişkin tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla ihale bedelinin ... iflas dosyasına yatırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, huzurdaki davanın ticari bir dava olmadığını, asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, mahcuz malların takip borçlusu ...Ltd.

Şti'ne ait olduğunu, davanın husumetten reddi gerektiğini, huzurdaki davanın bir istihkak davası bir ihalenin feshi davası olmadığını, mahcuzların ihalesinde herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını, haciz mahallinin adresinin borçlu ....Ltd. Şti'nin faaliyet gösterdiği adres olup tüm istihkak iddialarının muvazaaları işlemlere dayandığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre; davacı tarafından açılan istihkak davalarının tamamının redle sonuçlandığı, kira sözleşmesinde makinelerin kiralanan adreste varlığının tespit edildiği, makinelerin daha sonra hacdedildiği, satış işlemlerinin istihkak davası açılmadan yapıldığı, satış sonucu borçlu ....Ltd. Şti'nin borcundan kurtulduğu ve makinelerin ihale alıcılarla teslim edildiği, dosya borçlusunun ...Ltd. Şti olup sebepsiz zenginleşen borçlu ...

Ltd. Şti olduğundan ve davacı icra dosyasında taraf olmadığından müflis ....A.Ş ile dava dışı ...Ltd. Şti arasındaki kira sözleşmesi ile davalıya kiraladığını iddia ettiği makinelere ilişkin bedelin istirdadına ilişkin talebin sözleşmenin tarafı olan ... Ltd. Şti'ne karşı ileri sürülebileceği, üçüncü kişi olan davalıya karşı istihkak iddiasının kanıtlanamadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, kararı davacı vekili istinaf etmiştir.

Davacı vekili istinaf sebebi olarak; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin iflasta olduğunun unutularak genel hükümlere göre karar verildiğini, müvekkili şirket hakkında Bursa 1.ATM'nin 26/02/2012 tarihli kararıyla iflas kararı verildiği, 26/02/2012 tarihinde Bursa ....İcra Müdürlüğü'nün ... iflas sayılı dosyasının açıldığını ve müvekkili müflise ait tüm malların tespitinin yapıldığını, 30/04/2012 tarihli tutanağın 2.sayfasında A fabrikası olarak belirlenen kısımda işbu davaya konu dokuma makinelerinin 25 adet olduğu tespit edilerek bu malların tespit raporuyla birlikte iflas masasına kaydedildiğini, davalının ise dava dışı ...

Ltd. Şti aleyhine açtığı takip dosyasında bu makineleri 22/08/2013 tarihinde haczettiğini, dava konusu makinelerin 15/11/2012 tarihinde ... Ltd. Şti'ne kiralandığını, 7 adet faturanın ... Ltd.

Şti'ne düzenlendiğini, konuyla ilgili belgelerin mahkemeye ibraz edildiğini, 27/10/2016 tarihli bilirkişi raporunda makineliren müvekkiline ait olduğunun net bir şekilde kabul edildiğini, kaldı ki bu durumun gerekçeli kararda da açıkça ortaya konulduğunu, buna rağmen Bursa ....İcra Müdürlüğü'nün menkullerin satışını gerçekleştirdiğini, İİK'nun 219 ve 228.maddelerine göre istihkak iddiasında bulunma külfetinin davalıda olduğunu, davalının bu makinelerin ... Ltd.

Şti'ne ait olduğuna ilişkin bir istihkak iddiası da bulunmadığını, dava açma külfetinin istihkak iddiasında bulunan üçüncü kişide olduğunu, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarının da bu yönde bulunduğunu, dolayısıyla mahkemenin red kararı vermesinin doğru olmadığını, mahkemenin İİK'da bulunan iflas hükümlerini gözardı etmesinin ve genel hükümlere göre istihkak prosedürünü uygulamamış olması nedeniyle davanın reddinin doğru olmadığını belirtmiştir.

Bursa 1.ATM'nin 2011/544 E. 2012/118 K. Sayılı ilamıyla 26/03/2012 tarihinde ...A.Ş'nin iflasına karar verildiği anlaşılmıştır. Bursa ....İcra Müdürlüğü'nün ... iflas sayılı doyasında düzenlenen 30/04/2012 tarihli tutanakta. A fabrikası diye belirtilen yerde 25 adet picanol delta x 2000 model dokuma tezgahının seri numaralarıyla tespit edildiği ve tanesinin 32.000,00 TL olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Bursa ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı ... Ltd. Şti tarafından dava dışı ... Ltd. Şti aleyhine çeke dayalı olarak toplam 49.681,17 TL'nin tahsili için kambiyo senetlerine özgü yolla 21/08/2013 tarihinde icra takibi başlatıldığı görülmüştür. Bursa 4.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2013/76 D.İş sayılı dosyasında ... A.Ş tarafıdan tespit talebinde bulunulduğu, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda.

25 adet pikanol marka dokuma tezgahının tespit edildiği ve makinelerin değerleriyle birlikte ....A.Ş'nin bilançolarında kayıtlı olduğu, bu makinelerin aylık 5.000,00 TL + KDV bedelle ... Ltd. Şti'ne kiraya verildiği ve 7 adet den toplam 107.311,70 TL kira bedeli faturasının düzenlendiğinin belirtildiği görülmüştür.

Bursa 8.İcra Hukuk Mahkemesi'nde üçüncü şahıs .... tarafından davalı aleyhine açılan istihkak iddiası nedeniyle takibin iptali davasının 03/09/2013 tarihinde reddedildiği görülmüştür. Bursa ....İcra Müdürlüğü (.... A.Ş) tarafından dava dışı ... Ltd. Şti aleyhine açılan istihkak iddiasının 26/01/2015 tarihinde süre yönünden reddine karar verildiği görülmüştür.

Yargılama sırasında alınan 23/05/2016 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu dokuma tezgahlarının Bursa 4.Sulh Hukuk Mahkemesi'ne ait 2013/76 d.iş sayılı dosyası ile yapılan keşif sonrası düzenlenen raporda belirtilen makineler ile arasında bir illiyet bağı bulunmadığı, istihkak konusu makinelerin bursa ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından 29/009/2014 tarihinde yapılan açık attırmada 50.100,00 TL bedelle alacaklı ... Ltd.

Şti'ne ihale edildiği, ihalenin feshi davası açılmadığı ve 07/10/2014 tarihinde kesinleştiği vemalların 10/10/2014 'de alıcı .... Ltd.Şti'ne teslim edildiği, istihkak talep edilen makinelerin haczedilen 6 adet dokuma tezgahının olduğu, bu makinelerin aynı zamanda Bursa ....İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyasından da haczedildiği, bu hacizle ilgili olarak Bursa 5. İcra Hukuk Mahkemesi'nde açılan istihkak davasının süre yönünden reddedildiğinin belirtildiği görülmüştür.

Dosyada mevcut bulunan kira sözleşmesinin incelenmesinde; başlangıç tarihinin 16/05/2013 olduğu, kiraya verinin ...A.Ş, kiracının ...Ltd. Şti olduğu, 25 adet dokuma tezgahı ile bir kısım makine ve teçhizatların aylık 5.000,00 TL + KDV ile kiralandığı görülmüştür. Yargılama sırasında alınan 27/10/2016 tarihli ek raporda ise; dava konusu 6 adet dokuma tezgahının Bursa 4.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2013/76 d.iş sayılı dosyası ile tespiti yapılan ve bilirkişi raporunda ...

A.Ş'nin defterlerinde metal etiket bilgileriyle kayıtlı olan 07/12/2012-07/2013 tarihleri arasında ... Ltd. Şti'ne kiralanan makineler olduğu, istihkak konusu makinelerin açık arttırmada satıldığı ve ihalenin kesinleştiği ve makinelerin alıcı ... Ltd.

Şti'ne teslim edildiği, Bursa ....İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyasında haczedilen 6 adet pikanol marka dokuma tezgahının aynı zamanda Bursa ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından da haczedildiği, bu hacizle ilgili olarak Bursa ....İflas Müdürlüğü tarafından dosya alacaklısı alephine Bursa 5.İcra Hukuk Mahkemesi'nde açılan davanın 20/01/2015 tarihinde süre yönünden reddedildiği ve kararın temyiz aşamasında olduğu, dolayısıyla bu davanın konusu olan makinelerin Bursa 5.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2013/1044 esas sayılı istihkak davasına konu olan makineler olduğu yolunda görüş bildirildiği görülmüştür.

GEREKÇE

Davacı taraf, davalı tarafından dava dışı şirket aleyhine yapılan icra takibinde müvekkilinin takip borçlusu şirkete kiraladığı makinelerin haczedildiğini ve kendilerinin kıymet takdirinden haberdar olmadıklarını, makinelerin alacağa mahsuben davalı tarafından alındığını belirterek makinelerin iadesini, aksi takdirde makine bedel farkları için tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla ihale bedelinin iflas dosyasına yatırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı taraf ise davanın istihkak davası olup yapılan icra işlemlerinde bir usulsüzlük bulunmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini bildirerek davanın reddini savunmuştur. Taraflar tacir olduğundan ayrıca Bursa ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takibinin taraflarının tacir olması ve takibin dayanağının çek olması gözetildiğinde, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu kanaatine varılmıştır.

Davacı taraf, söz konusu takip dosyasındaki haciz işleminin usule aykırı olduğunu, zira malların mülkiyetinin davacıya ait olduğunu ileri sürmüş ise de, dava konusu makinelerin satış işlemlerinin istihkak davası açılmadan yapıldığı, malların ihale sonucu alıcısına teslim edildiği, dolayısıyla ihalenin bu şekilde sonuçlanmış olduğu anlaşılmıştır. Davacı ile dava dışı takip borçlusu ...

Ltd.Şti arasında kira ilişkisi bulunup davacı taraf gerek bu kira sözleşmesine dayalı olarak, gerekse dava dışı takip borçlusunun makine bedelleri kadar borcundan kurtulduğu gözetilerek takip borçlusu ... Ltd.Şti'ne karşı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talepte bulunabilecektir. İhalenin kesinleşmiş olduğu gözetildiğinde makinelerin iadesi talebi dinlenebilir değildir.

Öte yandan ihale kesinleşmiş olup takip borçlusu ihale bedeli kadar borcundan kurtulmuş olduğundan davacı taraf talebini dava dışı takip borçlusuna yöneltmesi gerektiğinden ihale bedelinin iadesi talebinin de dinlenebilir olmadığı kanaatine varılmıştır. Öte yandan davacı vekili İİK'nun 219 ve 228.maddelerinin gözetilmediğini ileri sürmüş ise de, somut olayda İİK'nun 219 ve 228.maddelerinin uygulama yerinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Yapılan bu açıklamalar gözetildiğinde davacı vekilinin istinaf talepleri yerinde değildir. Hal böyle olunca usul ve yasaya uygun olan ilk derece mahkemesi kararına yönelen davacı vekilinin istinaf taleplerinin reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.