İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2017/3353 K.2019/2606

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; müvekkili tarafından davalı aleyhine 16.08.2008 vadeli 1.500.TL bedelli, 30.8.2008 vadeli 7.500,00.TL bedelli 30.09.2008 vadeli 7.500,00.TL bedelli, 30.l0.2008 vadeli 7.500,00.TL bedelli bonolor ve 30.11.2008 vadeli 7.500,00.TL bedelli bonolara dayalı İstanbul ....İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının bonolardan dolayı borçlu olmadığını ve bonolarının zamanaşımına uğradığı iddiası ile borca ve faize itiraz ettiğini, İstanbul 10.İcra Hukuk Mahkemesinin 2012/ 1236 Esas sayılı dosyası ile itirazın kaldırılması davası ikame edildiğini, davanın reddedildiğini, davalı tarafından takip konosu bonolara ilişkin İstanbul 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/898 Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açtığını, davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini,

takibin ise 10.10.2012 tarihinde başlamış olması sebebiyle 3 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde icra takibi başlatıldığını dolayısıyla zamanaşımının gerçekleşmediğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini taep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesiyle özetle; davacıya borcunun bulunmadığını, bonoların yasal sürelerinin geçtiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucund; İcra takipte dayanak olarak ibraz edilen bonolar açısından 10/06/2008, 30/08/2008, 30/09/2008, 30/10/2008, 30/11/2008 tarihinden itibaren 3 yıllık sürenin en son 30/11/2011 tarihinde tamamlandığı bu durumda 08/10/2012 tarihinde takibe konulan bonolara dayalı olarak Tük Ticaret Kanunu 749.md uyarınca davacının talep ve dava hakkı zamanaşımına uğramış olmakla davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı aleyhine İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 16/08/2008 vadeli 1.500,00 TL bedelli, 30/08/2008 vadeli 7.500,00 TL bedelli, 30/09/2008 vadeli 7.500,00 TL bedelli, 30/10/2008 vadeli 7.500,00 TL bedelli, 30/11/2008 vadeli 7.500,00 TL bedelli bonolara dayalı olarak ilamsız icra takibi başlatıldığı,

davalınını bonolar üzerindeki imzaları açıkça inkar etmediğini, ödeme def'inde de bulunmadığını, sadece borç olsa dahi zamanaşımına uğradığını iddia ettiğini, bonoların tanzim tarihinin 24/04/2008 olup 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığını, davalı borçlu tarafından imzalanmış ve borç ikrarını içeren protokol mevcut olduğunu, müvekkilinin alacaklı olduğunu, İstanbul 10. ATM'nin 2008/298 Esas sayılı dosyası ile ispatlamış olduğunu, davalı tarafın senetlere ilişkin İstanbul 10. ATM'nin 2008/298 Esas sayılı dosyasında açtığı menfi tespit davası 07/04/2011 tarihinde açılmamış sayılmasına karar verildiğini,

takibin 10/10/2012'de süresinde başlatıldığını, menfi tespit davası ile zamanaşımının kesildiğini, TBK'nın 146.maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımının uygulanması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasına, davanın kabulünü talep etmiştir.

İNCELEME Davaya konu İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçluların ..., ... Şti.olduğu, takibe konu bonolarda davalının keşideci, davacının hamil olarak yer aldığı, takibin 31.500,00 TL bedelli 5 adet bonoya dayalı olup ilamsız takip şeklinde başlatıldığı görülmüştür. İstanbul 10. ATM'nin 2008/298 Esas sayılı dosyasında davacı ..., davalı ... olup 24/04/2008 tanzim tarihli toplam 31.500,00 TL bedelli 5 adet bono yönünden menfi tespit istemine dayalı olarak açıldığı, davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava, İİK'nın 67.maddesi uyarınca itirazın iptali davasıdır.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Zamanaşımına uğramış bono nedeniyle kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilir ise de taraflar arasında temel ilişki bulunması halinde böyle bir bonoya yazılı delil başlangıcı olarak dayanılabilir ve alacağın her türlü delille ispatı mümkün hale gelir.

Arada temel ilişki bulunmaması halinde ise 6102 s. TTK’nun 732. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayanılarak alacak talebinde bulunulabilir. Böyle bir durumda ispat külfeti sebepsiz zenginleşmediğini savunan keşidecidedir. Başka bir anlatımla keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini usulüne uygun delillerle ispatlaması gerekmektedir.

Senedin tarafları arasında temel ilişki bulunması halinde kuşkusuz temel ilişkinin tabi olduğu zamanaşımı hükümleri uygulanacaktır. Hamil zamanaşımına uğramış senede dayanarak keşideciye karşı sebepsiz zenginleşme, kendi cirantasına karşı da temel ilişkiye dayanarak alacak talebinde bulunabilir. Sebepsiz zenginleşmede keşideci sebepsiz zenginleşmediğini ya da ödeme yaptığını kanıtlamak durumundadır.

Ancak temel ilişki bulunmaması halinde 6102 s. TTK’nun 732. maddesine dayanılarak açılacak davalarda zamanaşımı süresi bir yıl olup bu süre bononun vade tarihinden itibaren geçecek 3 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu tarihten itibaren başlar. Somut uyuşmazlıkta; davacı hamil, davalı keşideci konumunda olup kambiyo senetlerine dayalı olarak başlatılan ilamsız takibe konu senetlere ve dosyada mevcut delillere göre taraflar arasında temel ilişki bulunmamaktadır.

Keza, delil olarak sunulan protokolde dava dışı ... yer almakta olup, ... senetlerde lehtar sıfatına haizdir.Davacı tarafça 10.06.2008, 30.08.2008, 30.09.2008, 30.10.2008, 30.11.2008 vade tarihli bonolar yönünden 10.10.2012'de ilamsız takip başlatılmıştır. Takibe konu. 10.06.2008, 30.08.2008, 30.09.2008 tarihli bonolar yönünden 3 yıllık süre ve 1 yıllık sebepsiz zenginleşmeye dayalı zamanaşımı süresi dolmuş ise de.

30.10.2008 ve 30.11.2008 vade tarihli bonolar yönünden TTK'nın 732/4 maddesinde yer alan zamanaşımı süresi dolmamıştır.

Dava dışı ... ile davalı arasındaki dava dosyasının, iş bu dava yönünden zamanaşımını kestiğinden söz edilemeyecektir.Davalının imza itirazının olmadığı, süresi içerisinde delil listesi sunmadığı, iş bu dosyada sunduğu beyan dilekçesinde borcu kabul etmediği, ödeme iddiasının bulunmadığı, dosya arasında mevcut (davalı ile dava dışı ... arasındaki) İstanbul 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/898 Esas dosyasında senedin hatır senedi olduğunu iddia ettiği dikkate alındığında davacı takibe konu 30.10.2008 ve 30.11.2008 vade tarihli bonolar yönünden keşideci olarak sebepsiz zenginleşmediğini ispatlayamamıştır.

Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, takibe itirazın kısmen iptali ile takibin 15.000 TL asıl alacak ile takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden devamına, alacak likit olup davalı takibe itirazında haksız olduğundan asıl alacağın %20 oranında icra inkar tazminatına hükmolunmasına karar vermek gerekmiştir.