İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2017/3492 K.2019/2741

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin fabrikasında 14.05.2014 günü gece yansı meydana gelen hırsızlık sonrasında iş yerindeki kasadan nakit paralar ile davacıya ciro edilmiş kullanım için bekleyen 62 adat çek ve kullanılmamış boş çek koçanlarının da çalındığını, Çalınan bu çekler ve hırsızlıkla ilgili Orhanlı Polis Merkezinde 15705/2014 günü tanzim edilen tutanakta davacının kasasından çalınan çeklerin bildirildiğini, İstanbul Anadolu C.

Başsavcılığının 2014/ 74338 soruşturma numarası ile şikayette bulunulmuş olup ,soruşturmanın devam ettiğini, Tutanakta yazılı 62 adet çekin ödenmemesi için İstanbul Anadolu Asliye 6. Ticaret Mahkemesinin 2014/208 esas sayılı dosyasından ödemeden men ve iptali için dava açıldığını, çalınan çekler için mahkemeden "Ödemede Men Karan" verilerek ilgili banka şubelerine bildirildiğini, Orhanlı Polis Merkezinde 15/05/2014 günü tanzim edilen tutanakta bildirilen çalınmış ve ödemeden men kararı verilmiş çeklerden, ...

Bankası Bağcılar Şubesinin ... iban nolu hesabından ... cek nolu 15.000,00-TL bedelli 30/06/2014 tarihli, keşidecisi davalılardan ... olan çek davalılardan ....

A.S. tarafından bankaya ibraz edildiğini, ve çeklerin arkasına banka tarafından İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/208 Esas sayılı dosyasından ödemeden men kararı verildiğinin yazıldığını, arkasında ödemeden men kararı yazılı olan bu çekin Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesine ibraz edilmeden, Konya .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından Davalı ...

A.Ş.tarafından icraya konulduğunu, ödemeden men kararında çek aslının dosyaya ibraz edilmesi gerektiği bildirilmesine rağmen icraya verildiğini bildirmiş, dilekçesinde vs açıklamalarda bulunarak, sonuç olarak; dava sonuçlanıncaya kadar, davalılardan ... A.Ş. tarafından tahsilinin ödenmesi için Konya ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasındaki takibin dava sonuna kadar durdurulması, ve çek bedelinin davalıya ödenmemesi için İhtiyati Tedbir Kararı verilmesin, davanın kabulü ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılardan ... A.Ş. vekili cevap dilekçesine özetle.

"Davacı, davaya konu çekin çatındığını ve ödemeden men karan olmasına rağmen müvekkili tarafından ciro yoluyla alındığını ve müvekkillerinin basiretli bir tacir gibi davranmadığını iddia etmekte olduğunu, davacının ileri sürmüş olduğu iddialar mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, zira müvekkili bu çekin çalıntı olduğunu bilmediğini ve bilebilecek durumda da olmadığını, çünkü müvekkili iyi niyetli hamili olduğunu, bu sebeple de çekteki diğer imzası bulunan kişilerle keşideci arasındaki hukuki ve ticari ilişkiyi bilmesi mümkün olmadığını, müvekkili son hamil olup iyi niyetli olduğunu,

bu sebeple de dava konusu çekten dolayı alacaklı olduğunu, haklı olarak da dava konusu çeki tahsil edebilmek amacıyla icra takibine koyduklarını ve kötü niyetinden bahsedilemeyeceğini, mahkemenin koymuş olduğu tedbir kararı müvekkilinin mağdur olmasına sebep olacağını, öncelikle mahkeme tarafından verilmiş olan tedbir kararının kaldırılmasını talep ettiklerini, Türk Ticaret Kanunu 687/1 maddesi" Poliçeden dolayı kendine başvurulan kişi, düzenleyen ve önceki hamillerinden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan defileri başvuran hamile karşı ileri süremez;

meğerki, hamil poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." Hükmünü getirdiğini, ayrıca kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan dolayı müvekkillerinin kendisinden önceki cirantayla arasındaki ilişkiyi dahi ispat etmesine gerek bulunmadığını, çekin kaybolması nedeniyle açılan davada verilmiş bulunan iptal kararı bir ilam olmayıp tespit niteliği taşımakta olduğunu, ayrıca bu karar hasımsız olarak verilmiş bulunduğundan davada taraf olmayan iyi niyetli üçüncü kişileri bağlamayacağını, bu husus ticari senetlerin güvenli tedavül etmesinin de tabi sonucu olduğunu,

yukarıda açıklanan sebeplerle ve müvekkili iyi niyetli hamil olduğundan dolayı açılan davanın müvekkili açısından reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davaya konu ... Bankası Bağcılar Şubesinin ... çek no.lu 30.06.2014 tarihli, Keşidecisi davalılardan ... olan 15.000,00 TL tutarlı çekin davacı yan yevmiye defterinin 09.05.2014 tarihinde ... no.lu yevmiye maddesinde 101 no.lu Alınan Çekler Hesabında, 149.852,73 TL tutarlı Çekten adı altında kayıtlı olduğu gerekçesi ile davacının istirdat talebinin yerinde olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin kasasında bekleyen 62 adet çekin çalındığını, İstanbul 6.ATM 2014/208 Esas sayılı çek iptali dosyasında ödemeden men kararı verildiğini, davalı faktoring şirketinin iyiniyetli hamil olmadığını, çeki bankaya ibraz ettiğini ve ödemeden men kararına rağmen ihtiyati haciz yoluna başvurarak çekin tahsili yoluna başvurduğunu, çek müvekkilinin kasasından çalındığından arkasında müvekkilinin cirosunun bulunmamasının asıl olduğunu, faktoring şirketlerinin çeki kırmak için aldıklarınında çeki bankadan sordurduklarını, bu davalının basiretli tacir gibi davranmadığını belirterek kararın kaldırılmasını davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, çekin istirdatı, çek bedelinin ödenmiş olması halinde çek bedelini tahsil eden ve ödeyen davalılardan müteselsilen tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür'' denilmiştir.

Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.Somut uyuşmazlıkta davacının öncelikli talebi çekin istirdatıdır. Dosyada mevcut takip dosya örneğine göre; dava tarihi itibarı ile faktoring şirketi tarafından Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında takip başlatılmış olup çek aslının icra dosyasına sunulduğu anlaşılmaktadır. İstirdat davasının ancak çeki elinde bulunduran taraf aleyhine açılabileceği sabit ise de; bu hususta istinaf istemi bulunmadığından inceleme konusu yapılmamıştır.Dairemizce yapılan incelemede; davacı tarafça dava konusu çekte şirket adına yapılan bir ciro olduğunun ispatlanamadığı, dava konusu çeklerde ciro silsilesinde kopukluk olmadığı,

davacıdan sonraki cirantaların imzalarının istiklali prensibi de dikkate alındığında davacının çekin istirdatı talebi ve bedelin tahsili talebi yerinde görülmemiş ve ilk derece mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararı yerinde bulunmakla davacı vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.