İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2017/3563 K.2020/167

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Ltd Şti hakkında yapılan şikayet üzerine İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından, yapılan soruşturma sonucu şirkette yapılan incelemede... Süpermarket adlı umumi mahalde umuma iletilen müzik yayınının yapıldığını tespit edildiğini, anlaşmalı oldukları şirketlere kapalı devre müzik yayın hizmeti veren ... Tanıtım Hizmetleri ... ticaret unvanlı organizasyon firması ile ... Süpermarket adlı işletmenin sahibi ve işleteni ... Tic.

Ltd. şirketi tarafından, müvekkili meslek birliği koruması altındaki fonogramların/müzik parçalarının kapalı devre radyo yayını aracılığıyla umuma açık mahalde yazılı izin almaksızın iletilmesi suretiyle davalıların meslek birliğinin mali haklarına yönelik tecavüzlerin FSEK m. 66 ve m. 68/1 uyarınca taraflar arasında izin sözleşmesi imzalanmış olsaydı istenebilecek bedelin üç katına hükmedilmesi suretiyle ref edilmesi, FSEK m.69 maddesi uyarınca davalıların müvekkil meslek birliği koruması altındaki ses tespitlerine/fonogramlara yönelik ileride gerçekleşmesi muhtemel müdahalelerinin meni, hükmün gazetede ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Tic. Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin market zinciri olduğunu, şirket bünyesinde toplam 23 adet marketi olduğunu diğer davalı ... reklam tanıtım hizmetleri şirketi ile sözleşme akdettiğini, bu sözleşme uyarınca diğer davalı ... reklam tanıtım hizmetleri ile kapalı devre radyo yayın sözleşmesi yapıldığını, umuma iletildiği belirlenen müzik eserlerinin seçimi ve bununla birlikte yayınlanması ve bundan doğan/doğacak sorumluluk diğer davalı ...

Reklam Tanıtım hizmetleri' ne ait olduğunu, İstanbul Anadolu Fikri ve Sinai Haklar Ceza Mahkemesinde görüldüğünü yapılan yargılama da "... Ltd. şti ile ... reklam tanıtım hizmetleri ile kapalı devre yayın sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşme kapsamında ...

Ajans adlı şirketin sağlayacağı radyo yayınlarında yer alan müzik eserlerinde müyap ve mesam gibi kuruluşlara ait olmayan telif hakları gerektirmeyen eserlerin yayınlanacağının belirtildiğinin görüldüğünü, akdedilen sözleşme gereği sorumluluğun diğer davalıya ait olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Diğer davalı ... Reklam Tanıtım Hizmetleri ...' a tebligat yapılmış cevap vermemiştir.

İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 28.02.2017 tarihli, 2015/250 E. - 2017/44 K.sayılı kararıyla. Davanın kabulü ile, ...

Süper Market'te yapmış olduğu kapalı devre radyo yayını nedeniyle davacının mali hakkına tecavüzün tespitine, FSEK 68.maddesi uyarınca ihlalden dolayı tespit edilen 1.925,00 TL rayiç bedelin takdiren üç katı olan 5.775,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yürütülecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

bundan sonraki muhtemel tecavüzlerin men'ine, taraflar arasındaki farazi sözleşme ilişkisi oluşmakla ref talebinin reddine, FSEK 78.maddesi uyarınca masrafı davalıdan alınmak üzere kesinleşen hüküm özetinin yurt çapında yayın yapan tiraji en yüksek 3 gazeteden birinde bir kez ilanına, karar verilmiştir. Davalı ... Tic.

AŞ.'nin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkili ile diğer davalı ... şirketi arasında " Kapalı Devre Radyo Yayın Sözleşmesi" akdedildiğinin dikkate alınmadığını, müvekkilinin hak sahibi olan kişi ve kurumların eserlerini işletmede dinletmediğini, bu konuda hizmet aldığını ve sözleşme "MÜYAP-MESAM derneklere bağlık olmayan eserlerin yayınlanacağının" telif hakkı gerektiren eserlerin yayında yer almayacağının" kararlaştırıldığını, -Yargıtay 7 ve 19.Ceza Dairelerinin emsal kararlarında,

söz konusu yayın nedeniyle sadece radyo ve televizyon yapımcısının yayın üzerinde inhisarı nitelikte mali haklarının ihlalinden söz edebileceğine dikkat çekildiğini, -Hukuk hakiminin, ceza mahkemesince verilen, suçun fail tarafından işlenmediği yönündeki kesin olgu saptayan beraat kararı ile bağlı olduğunu, -kararda tazminatın 3 katı uygulanmasının da hatalı olduğunu, ihlal tutarının zaten işletmenin büyüklüğüne göre hesaplandığını, müvekkilinin uyarılmadığını, 3 kat artırımının hakkaniyete aykırı olduğunu,

-tecavüz ve tazminat yönünden ayrı ayrı 2.850'şer TL vekalet ücretine hükmedilmesinin ve reddedilen ref talebi yönünden müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin yerinde olmadığını beyanla mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin istinafa cevabında; müzik yayın hizmetinin, davalı ... şirketi tarafından üstlenildiğine dair savunmanın dava yönünden ref kararı verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığını, -davalı vekilinin hukuki cezai sorumluluğu aynı kapsamda değerlendirdiğini, hukuki sorumluluk için çoğu zaman kusur aranmamasına rağmen, ceza sorumluluk için kasıt arandığını, -davalının dayandığı içtihatların güncel olmadığını,

Yargıtay 11.HD'nin yerleşik içtihatlarına göre hak sahiplerinden veya meslek birliklerinden yazılı izin almaksızın fonogramları işletmelerinde Radyo-TV yayınları aracılığıyla ileten umuma açık mahaller aleyhine FSEK'in 68/1 madde uyarınca üç kat bedele hükmedilmesinin hukuka ve yasaya uygun olduğunu, -BK 74.maddesine göre, hukuk hakiminin beraat kararıyla bağlı olmadığını beraat kararınında kesinleşmediğini, -hak sahipleri veya meslek birliklerinin önce uyarma gibi bir yükümlülüklerinin bulunmadığını, -mahkemenin kabul edilen iki talep yönünden ayrı ayrı iki kez vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğunu,

-mahkemenin ref talebini kabul ederek üç kat tazminata hükmettiğini beyanla mahkeme kararının onanarak istinaf itirazlarının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı Meslek Birliği vekilinin, müvekkilinin koruması altında bulunan "..." isimli eserin davalı ... şirketine ait işyerinde, müvekkilinden izin alınmaksızın kapalı devre yayın yapan radyoda çalındığından bahisle, FSEK 68/1 maddesi gereğince üç kat tazminat, tecavüzün meni ve refini talep ettiği, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verildiği, davalı vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalı ... şirketinin diğer davalı şirketten hizmet satın almasının, davalı şirketler arasındaki sözleşmede, Meslek Birliği korumasındaki eserlerin çalınmayacağının kararlaştırılmasının sonuca etkili olmayacağı, sözleşme maddelerinin davalılar arasındaki iç ilişkiyi ilgilendirdiği, davanın, meslek birliği üyesi fonogram yapımcılarının, fonogramlarındaki eserlerden bir kısmının izinsiz yayınlanması suretiyle gerçekleştirilen tecavüzle, oluşması muhtemel tecavüzün önlenmesine ve 5846 sayılı FSEK 68. maddesi uyarınca tazminata hükmedilmesine ilişkin olduğu,

FSEK 68. maddesi uyarınca mali haklara tecavüz halinde muhtemel tecavüzün önlenmesini dava etme yetkisi, aynı Kanun’un 80/1-1-B-1 hükmü uyarınca mali hakları kullanma yetkisini devraldıktan sonra ses ve görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletime izin verme hususunda münhasıran yetkili hale gelen eser sahibinin haklarının, komşu hak sahibi davacı fonogram yapımcıları meslek birliğine geçtiği, FSEK 41. Madde gereğince umuma açık davalı işyerinde, davacı Meslek Birliği korumasında bulunan eserin umuma iletildiği,

davacının FSEK'den kaynaklanan haklarının ihlal edildiği,davalı vekilinin müvekkilinin daha önce uyarılmadığı ve ihlal tutarının işletmenin büyüklüğüne göre hesaplandığı, üç kat tazminata hakmedilemeyeceğine yönelik savunmasının yerinde olmadığı, FSEK 68/1 maddesi gereğince üç kat tazminata hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı (emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 27/12/2011 tarihli 2011/14831 Esas - 2011/17744 Karar sayılı kararı ve Hukuk Genel Kurulu'nun 20/03/2002 Tarihli 176/214 sayılı kararı) kanaatine varılmıştır.

Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde "radyo ve televizyon aracılığıyla müzik eserlerinin müşterilere dinletilmesinde, fonogram yapımcısı yada icracı sanatçının haklarının ihlalinden bahsedilemeyeceği, sadece radyo ve televizyon yayıncısının yayın üzerindeki inhisari nitelikte mali haklarının ihlal edildiğinden sözedilebileceğine " yönelik Yargıtay Ceza Dairesi kararlarına yer vermişse de.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 14/11/2012 tarihli 2011/8617 Esas-2012/18181 Karar sayılı kararı ile; "radyo yayınının teknik vasıtalarla işyerinin tamamında umuma aktarılmasının vasıtalı umuma iletim olduğu ve eylemin mali hak ihlali olduğu gerekçesiyle" tecavüzün tespiti ile tazminata karar veren ilk derece mahkemesi kararının onandığı anlaşılmakla, sunulan kararların hukuk davaları yönünden emsal teşkil etmeyeceği kanaatiyle dikkate alınmamıştır.

Türk Borçlar Kanunu'nun 74. Maddesinde; ceza mahkemelerinden verilen beraat kararlarının hukuk hakimini bağlamayacağı düzenlenmekle, beraat kararına dayanan davalı savunmalarının da yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Davalı vekilinin, davacı tarafın tecavüzün refi talebinin reddine rağmen müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin doğru olmadığına yönelik istinaf başvurusunda ise haklı olduğu kanaatiyle, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun kabulüne, diğer istinaf sebeplerinin reddine, Mahkeme kararının 6100 Sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, tarafların istinaf başvurusu dışında kalan kazanılmış hakları korunarak davacı vekilinin reddedilen ref talebi yönünden davalı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesine karar vermek gerekmiştir.