İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2017/3647 K.2020/48

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin ciranta olarak bulunduğu 31.5.2013 tarih ve 41.250 USD doları meblağlı çekin İst. .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konu edildiğini, işbu dosyadan müvekkiline ihtiyati hacze gelindiğini, müvekkilin İst. .... İcra Md.lüğünün ...

E sayılı dosyasından ödeme emrini 6.6.2013 tarihinde ödeme emrini tebliğ aldığını, aynı tarihte davalının hesabına 41.250 USD dolar ödemede bulunulduğunu, bunun dışında 12.6.2013 tarihinde davalı yanın vekili ...'in hesabına 26.500 TL ve 09.7.2013 tarihinde 4.000 TL olarak ödeme yapıldığını, dosya hesabı TL cinsinden 96.205,61 TL olmasına rağmen yapılan ödeme miktarının 77.323,12 TL (41.250 USD)+26.500 tl+4.000 TL=107.823,12 TL fazla yapılan 11. 617,51 TL ödemenin müvekkile iadesi için davalı şirkete ihtarname keşide edilmiş ise de bu fazla ödemenin iade edilmediğini,

bununla beraber 4.125 usd dolar ödemenin de müvekkil tarafından gerçekleştirildiği, bu ödemenin de keşideci tarafından yapılması gerekirken (TTK nı.783/3) müvekkil tarafından yapıldığını belirterek Bakırköy .... İcra Md.lüğünün ... E sayılı dosyasından yapılan takip yönünden davalının itirazın iptali ile %20 icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep etmiştir.Davalı taraf davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davacının aleyhinde başlatılan takipte haciz tehdidi altında sorumlu olmadığı çek tazminatı da dahil olmak üzere tüm dosya borcunu ödediği, çek tazminatından davacının sorumlu olmadığı ve fazla ödenen bedelinin davalıdan talep edebileceği gerekçesi ile; "davanın kabulüne, davalının Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, rücu bedeli için ihtarname tarihinden, çek tazminat bedeli için takip tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı faizi ile birlikte takibin aynen devamına, davalının alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine", karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf isteminde özetle; borçlu tarafından İstanbul 18.İcra Hukuk Mahkemesi'nde fazla ödeme yapıldığına ilişkin takibin iptali davası açılmasına rağmen mahkemenin 2013/983 E, 2015/138 karar sayılı ilamında borcun fazla ödendiğine ilişkin hüküm tesis etmeyip dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verdiğini, müvekkilinin başlattığı takipte borcun kesinleşmiş olduğunu, yerel mahkemenin kararının hatalı olduğunu, Yargıtay 15HD'nin 2008/1209 E, 2008/3271 K sayılı ilamının da bu yönde olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.İstinaf talebine ek beyan dilekçesinde;

mahkemenin bilirkişi raporunu dikkate almadığını, raporda çek tazminatı yönünden davacının talebinin yerinde olmadığının belirtildiğini, davacının sadece keşideciye rücu hakkı elde etmiş olabileceğini, yapılan ödemenin davalıdan talep edilemeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İNCELEME

Davaya konu İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında; davacı alacaklı, davalı borçlu olarak yer almakta alıp takip. 11.617,51TL rücu bedeli, 1900,51TL geçmiş gün faizi, 4125 USD diğer asıl alacak olmak üzere; toplam 24270,25TL'nin takipten itibaren reeskont avans faizinin tahsili talebi ile 09.03.2015 Tarihinde başlatılmıştır. İstanbul ... İcra md nün ... esas sayılı dosyasında; alacaklı davalı şirket borçlular davacı ... ile ....Ltd Şti, ....

Ltd şti olup takip. 41250 USd bedelli çek ile işlemiş faiz, komisyon, %10 çek tazminatı, ihtiyati haciz vekalet ücreti ve ihtiyati haciz gideri olmak üzere toplam. 45.449,54 USD + 313,65 TL'nin tahsili talebi ile baaşlatılmış olup takip borcunun davacı tarafından haricen ödendiği, ilgili dosyada alacaklı vekili tarafından 20.08.2013 tarihinde icra müdürlüğüne yazılı olarak bildirilmiştir.

Takibe dayanak çekte; davacı ciranta olarak yer almaktadır.Takip dosyasında bir fotokopisi olan İstanbul 18.İcra HM'nin 2013/983 esas sayılı dosyasında takip dosyasına yapılan ödemenin icra dosyasına alacaklı tarafça bildirilmediği gerekçesi ile 22.07.2013 Tarihinde dava açıldığı, davanın konusuz kaldığı gerekçesi ile karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.

Dosyada mevcut bilirkişi raporunda; asıl borcu aşan meblağ yönünden itirazın iptaline hüküm kurulabileceği, ancak davacının 4125USD çek tazminat bedeli yönünden keşideciye rücu edebileceği yönünde görüş belirtilmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK'nın 67.maddesi uyarınca itirazın iptali davasıdır.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.İİK'nun 72/7.maddesinde takibe itiraz etmeyen veya itirazın kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek zorunda kalan şahsın, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebileceği bildirilmiştir.

Kanun'un ilgili maddesinde yer alan süre hak düşürücü niteliktedir.

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2013/13-397 E, 2014/15 Karar sayılı, 15.01.2014 Tarihli kararı)Somut olayda, davacı borçlu olmadığı bir parayı ödemek zorunda kaldığını iddia ederek davalı aleyhine takip başlatmış olup dava esasen hukuki niteliği itibariyle İİK.nın 72/7.maddesi uyarınca istirdat davası niteliğindedir.Davaya konu icra dosyasında, harici ödeme alacaklı vekili tarafından 20.08.2013'de bildirilmiş, davacı tarafın iddiasına göre son ödeme 09.07.2013 tarihinde yapılmıştır.

Keza davacı taraf, harici ödemelerin alacaklı tarafça icra dosyasına bildirilmediği iddiası ile 22.07.2013 tarihinde İcra Hukuk Mahkemesi'nde dava açmıştır. İstinaf incelemesine konu. Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında ise icra takibi 09.03.2015'te başlatılmış, iş bu dava 19.08.2015 tarihinde açılmıştır. Hem takip hem de dava tarihi itibariyle yasada öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre geçmiş olup bu husus mahkemece re'sen dikkate alınır.

(Aynı yönde Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 2015/16306 Esas, 2016/4284 Karar sayılı. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E. 2016/17619 K. 2017/3930T. 18.5.2017, Kazancı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Bankası)

Davanın bu sebeple reddi gerekirken, mahkemece işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir. Açıklanan nedenle davalı vekilinin istinaf isteminin kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.