İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2017/4421 K.2020/721

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, davalının 18/04/2013 tarihli siparişi ile vermiş olduğu malların davalıya gönderildiğini ve teslim edildiğini, düzenledikleri faturalarda vade tarihlerinin 18 ve 19 Mayıs 2013 olarak belirtilmesine rağmen davalının ödeme yapmadığını, çekilen ihtarnameye rağmen sonuç alamadıklarını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 203.652,97 EURO 'nun 154.760,00 EURO olan asıl alacağa %7,75 oranında faiz yürütülmek suretiyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin davacıya borcu bulunmadığını, taraflar arasında mal mukabili veya peşin alışveriş yapıldığını, bunun sektördeki anlamının önce mal sonra ödeme, ya da önce ödeme sonra mal anlamına geldiğini, ödeme yapıldığının davacının 18/04/2013 tarihli e-mailinde açıkça belirtildiğini, ayrıca ithalat gümrük beyannamesinde de ödemenin peşin yapıldığının belirtildiğini, durumun banka yazısı ile belli olduğunu, 7.760,00 EURO 'nun önce peşin olarak yollandığını, 18/04/2013 tarihinde de 147.000,00 EURO'nun yollandığını, böylece 154.760,00 EURO ithalat bedelinin tamamının ödendiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre; davacının dayandığı her iki fatura bedelinin de ödendiği, dosyaya ibraz edilen 18/04/2013 tarihli banka transfer bildirim formu ile ithalat peşin ödeme açıklaması ve yine bankanın 7.760,00 EURO ödeme tutarlı bildirimleri gözetildiğinde, davalının davacıya 154.760,00 EURO karşılığı 364.320,52 TL ödeme yaptığı, davacının ödenen fatura bedellerini dava konusu yaptığı, dava dilekçesinde cari hesap alacağına dayanılmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, kararı davacı vekili istinaf etmiştir.

Davacı vekili istinaf sebebi olarak; davadaki taleplerinin iki faturayla sınırlı olmadığını, taraflar arasında cari hesap ilişkisi bulunduğunu, bu durumu açıkladıklarını, ancak mahkemenin dikkate almadığını, müvekkilinin davalıya 2013 yılı içinde beş parti mal gönderdiğini, bu mallara ilişkin sipariş teyitleri ve faturaların dilekçe ekinde sunulduğunu, davalının ise toplam 451.244,54 EURO'luk mal alımına karşın 294.000,00 EURO ödeme yaptığını, buna göre müvekkilinin davalıdan 157.244,54 EURO alacağı bulunduğunu, bunun dosyadaki mübrez kayıtlardan açıkça görüldüğünü, mahkemenin yüzeysel araştırma yaptığını,

rapora karşı ileri sürdüklerini haklı itirazıların ve ek rapor talebinin mahkemece dikkate alınmadığını, 2013 yılında müvekkilinin davalıya 147.000,00 EURO tutarlı iki ayrı mal satımı yaptığını, bunlardan ilkinin ... sayılı fatura diğerinin ise ... sayılı fatura olduğunu, davalının ise bu faturalardan sadece birisi için ödeme yaptığını, yani davalının bir kere 147.000,00 EURO ödediğini, bilirkişilerce her iki faturanın da ödenip ödenmediğinin ortaya konması gerektiğini, davalının her iki faturanın da ödendiğine dair delil sunmadığını, kararın eksik rapora dayalı verildiğini,

davalıya gönderilen 18/04/2013 tarihli e-postada önceki sipariş için 147.000,00 EURO tutarındaki para transferinin müvekkilinin hesabına ulaştığı bildirildikten sonra ... sayılı faturaya konu malların özelliklerinin ve toplam fiyatı olan 147.000,00 EURO tutarının teyit edilmesinin davalıdan talep edildiğini, başka bir deyişle davalının önceki siparişe ilişkin 147.000,00 EURO'yu ödediğini, ancak ödemenin ulaştığı gün verdiği diğer sipariş karşılığı olan 147.000,00 EURO ve 7.760,00 EURO'yu ödemediğini, bu hususa ısrarla dikkat çektiklerini, ancak mahkemenin kayıtsız kaldığını, yine raporun eksik inceleme haricinde çelişkiler de içerdiğini,

gümrük beyannamesine işlenen tutarların muhasebe kayıtlarının 18/04/2013 tarih, 346 mahsup fişi ve 24/03/2013 tarih ... nolu mahsup fişi ile yapıldığının belirtildiğini, oysa bilirkişinin ödendiğini tespit ettiği faturalar 18/04/2013 ve 19/04/2013 tarihliyken 24/03/2013 tarihli mahsup fişiyle muhasebe kaydı yapılmasının mümkün olmadığını, bu durumun dahi tek başına söz konusu ödemelerin önceki bir faturaya ilişkin olduğunu ortaya koymakta olduğunu bildirmiştir.

İstinaf dilekçesi ekinde bir kısım fatura fiyat kotasyonu, çeki listesi tercümelerinin sunulduğu görülmüştür.

Yargılama sırasında alınan 04/04/2017 tarihli bilirkişi raporunda; davacı tarafın davalıya 18/04/2013 tarihli ... nolu 147.000,00 EURO tutarlı ve 19/04/2013 tarihli ... nolu 7.760,00 EURO tutarlı faturalar düzenlediği, her iki fatura toplamının 154.760,00 EURO olduğu, davacının dosyaya sunulan tercüme edilmiş borç beyannamesi içeriğinden tespit edildiği üzere davalı adına düzenlenen bu faturaların düzenleme tarihleri itibariyle borçlandırma kayıtlarının yapıldığı, önceki dönemlerden gelen toplam borçların 1.957.156,82 EURO olduğu, toplam ödemelerin ise 1.803.840,00 EURO olduğu,

borç alacak farkının 153.316,82 EURO olduğu ve davalı aleyhine kayıt altına alındığı, ancak davalı defterlerinde yapılan incelemede ise 18/04/2013 tarihli ... Bankası Avcılar Metro Şubesi'nin 147.000,00 EURO transfer bildirim formuyla ithalat peşin ödeme açıklaması ve ...

Bankası Beylikdüzü Şubesi'nin 7.760,00 EURO ödeme tutarları toplamının 154.760,00 EURO ödeme bildirimi yapılarak gümrük beyannamesine işlenen tutarın davacı şirket kayıtlarına tahsilat olarak alınmadığının tespit edildiği, davalı kayıtları incelendiğinde ise bahse konu iki faturanın 154.160,00 EURO olduğu, 18/04/2013 tarihli ... Bankası Avcılar Metro Şubesi'nin 147.000,00 EURO transfer bildirim formuyla ithalat peşin ödeme açıklaması ve ...

Bankası Beylikdüzü Şubesi'nin 7.760,00 EURO ödeme tutarları 154.760,00 EURO ödeme bildirimi yapılarak gümrük beyannamesine işlenen tutarların muhasebe kayıtlarının 18/04/2013 ve 24/03/2013 tarihinde yapıldığı, muhasebe kayıtlarında görüldüğü üzere davalıdan davacıya yapılan ödemelerin ilgili banka hesaplarından çıkış kayıtlarının yapıldığı 24/03/2013 tarihli muhasebe kayıtları ile davacıya olan borca karşılık ödemenin tamamlanması 154.760,00 EURO karşılığı 364.320,52 TL'si borç ödemesiyle ilgili gümrük beyannamesiyle ithalata konu edilen 154.760,00 EURO ödemenin ithalat kapamalarının da yapıldığı,

sonuç olarak dava konusu faturalar toplam 154.760,00 EURO'nun ödenmiş olduğu, davalının borçlu olmadığı yolunda görüş bildirildiği görülmüştür.

Davacı vekilince rapora karşı sunulan itiraz dilekçesinde; müvekkilinin davalıya 147.000,00 EURO tutarlı iki ayrı mal satımı gerçekleştirdiğini, 147.000,00 EURO tutarında iki ayrı sipariş olduğunun 18/04/2013 tarihli e -posta yazışmalarından teyit edildiğini, buna göre davalının sadece bir siparişe ilişkin olarak 147.000,00 EURO ödediğini, ancak ödemenin ulaştığı gün verdiği diğer sipariş karşılığı 147.000,00 EURO ve 7760,00 EURO bedelleri ödemediğini, 18/04/20213 tarihli e-posta yazışmasını tercümesiyle birlikte tekrar sunduklarını, bilirkişi raporunun çelişkiler içerdiğini, davalının bilirkişi raporunda sözü edilen ...

Bankası dekontunu dosyaya sunmadığını, bu nedenlerle rapordaki aleyhe hususlara itiraz edip davalı defterlerinin keşif yapılarak incelenmesini ve ek rapor alınmasını istediği görülmüştür.

Davalı vekilince verilen beyan dilekçesinde ise; davacının davaya konu olmayan 2013-0019 sayılı faturanın da ödendiğini ispatlanmasını istediğini, bu durumun davanın genişletilmesi yasağına girdiğinden muvafakat etmediklerini, davanın konusunun 18/04/2013 tarihli ve 19/04/2013 tarihli faturaların ödenmemesi olduğunu bildirmiştir.

GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. Davacı taraf, 18/04/2013 ve 19/04/2013 tarihli faturalar nedeniyle alacaklı olduğunu iddia etmiş, davalı taraf ise bu fatura bedellerinin ödendiğini, bu durumun davacının 18/04/2013 tarihli e-mailinden de belli olduğunu savunmuştur. Davacı taraf ise 18/04/2013 tarihli e-mail'deki ödemenin taraflar arasındaki önceki satıma ilişkin olduğunu iddia etmiştir.

Bu durumda somut olay bakımından davalının yaptığı ödemelerin önceki satışa ilişkin olduğunun ispat külfeti davacı taraftadır. Yargılama sırasında bilirkişi raporu alınmış ve bu raporda davalının dava konusu faturaları ödediği yolunda görüş bildirilmiş ise de, davacı taraf hükme esas alınan bu rapora karşı gerekçelerini göstermek suretiyle itiraz etmiştir.

Davacı taraf bu itirazında davalının 18/04/2013 tarihinde tekrardan 147.000,00 EURO'luk bir sipariş daha verdiğini iddia etmiştir. Bu durumda mahkemece davacı tarafın itirazlarının karşılanması için bilirkişiden ek rapor alınması ve tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Hal böyle olunca davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.