İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2018/2273 K.2019/1336

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin iradesinin fesada uğratılarak hiçbir hukuki ticari ilişkiye dayalı olmayan 30.09.2016 tarihli 150.000,00 TL'lik bononun davalı tarafından Konya ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında takibe konulduğunu, müvekkilinin davalıyı daha önce tanımadığını, aralarında ticari veya hukuki hiçbir irtibat bulunmadığını, müvekkilinin iradesini bonoda kefil olarak gösterilen ... söz ve davranışları ile fesada uğratılarak kandırma ve baskı uygulaması sonucu senede atılan imza ile müvekkilinin borçlandırıldığını, bononun düzenlenmesi için herhangi bir neden bulunmadığını, bononun lehtarı ile kefilinin daha önce birbirlerini tanıdığını, müvekkilinin senet kefili ile 2008 yılında tanıştığını,

tarafların 4 ay birlikte yaşadıklarını bu süreçte müvekkilinin kefil ... yanında iş yerinde çalıştığını, müvekkilinin daha sonra başka bir kişi ile evlendiğini, boşanma sürecinde ... manevi destek vermek amacı ile tekrar müvekkili ile irtibata geçtiğini, boşanmadan sonra müvekkili ile ... sık sık görüştüklerini, anılan kişinin müvekkilinin zor durumundan faydalanarak güven duygusu oluşturduğunu, 2016 yılının Ekim ayında müvekkilinin tekrar ...'a ait iş yerinde çalıştığını, bu süreçte maaş dışında maddi sıkıntılarını atlatması için para yardımı yapılarak müvekkilinin ... güven duygusunun oluşturulması için zemin hazırlandığını, bu süreçte ....

Fethiye'de ev alacağını söyleyerek 150.000,00-TL tutarında paraya ihtiyacı olduğunu belirterek bono verilmesi halinde parayı bulabileceğini söylediğini, oluşturulan güven duygusunun sömürülerek müvekkilinden bononun alındığını, bu şekilde müvekkilinin iradesinin fesada uğratıldığını ileri sürerek Konya ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ile müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve bononun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle;

davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin Konya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davanın müvekkiline yöneltilmesine rağmen dava dilekçesindeki anlatımlarının tamamının kefil ... ilişkin olduğunu, senet borçlusu ve kefili müvekkiline kambiyo senedi ile borçlanarak servetlerine servet kattıklarını, kefilin hayat tarzı ile kefil ve davacı borçlu arasındaki ilişkileri müvekkilinin ipotek ve bonodan kaynaklı alacağı ile ilgili olmadığını savunarak davanın usul ve esas yönünden reddini talep etmiştir.

Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03.04.2018 tarihli 2012/272 E. - 2018/339 K.sayılı kararıyla; davanın Konya.... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyası ve takibe konu bono nedeniyle menfi tespit davası olduğunu, HMK'nın 6.maddesi gereğince her davanın, davalının ikametgahı mahkemesinde, İİK'nın 72/son maddesine göre takibin yapıldığı yer veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceğini, HMK'nın 16.maddesi yönünden yapılan değerlendirmede;

dava dilekçesindeki açıklamalar ve davacı tanığının beyanına göre irade fesadı hallerinin iddianın ileri sürülüş biçimine göre senet borçlusu davacı ile senedin diğer borçlusu kefil ...arasında meydana geldiğini, bu madde yönünden de mahkemenin yetkili olmadığı gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, Konya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğuna karar verilmiştir.

Davacı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; gerek dava dilekçesindeki açıklamalar gerek tanık beyanlarından, müvekkilinin lehtar görünen ...'u tanımadığını, nitelik itibariyle 3. kişinin hilesinin söz konusu olduğunu, davalı alacaklının da bu durumu bildiği iddiasıyla dava açıldığını, senedin düzenlenmesinde müvekkiline karşı hile kullanan ve aldatan kişinin ... olduğunu, eylemin Esenyurt ilçesinde cereyan ettiğini, ... senedin borçlusu olarak görünse de aynı zamanda ...'un davadaki tanığı ve arkadaşı olduğunu, mahkemenin bu tanığı dinlemeden karar verdiğini, İİK'nın 72. maddesinde düzenlenen yetkinin kesin olmadığını,

haksız fiile dayalı davada, haksız fiilin işlendiği yer mahkemesi sıfatıyla Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğunu beyanla, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. Davalı vekilinin istinafa cevabında; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davalının ikametgahının Konya da olduğunu, takibin Konya .... İcra Müdürlüğü'nde yapıldığını, takibin yetki itirazına uğramayarak kesinleştiğini beyanla istinaf başvurusunun reddini istemiştir.

GEREKÇE

Menfi tespit davasına dayanak, Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına konu bononun 29/07/2016 tanzim, 30/09/2016 vade tarihli 150.000,00 TL bedelli bono olduğu, bononun borçlu davacı ... tarafından alacaklı, davalı ... lehine tanzim edildiği, davacı tarafça bononun senette kefil olan dava dışı ...'ın hileli davranışları ile iradesinin fesata uğratılarak ve davalı tarafça da bu durumun bilinip birlikte hareket edilerek alındığının ileri sürüldüğü, davacı vekilinin istinaf dilekçesinde haksız fiil sorumluluğuna dayandığını ve HMK 16. Maddesi gereğince davacının yerleşim yeri ve haksız fiilin işlendiği yer sıfatıyla mahkemenin yetkili olduğunu ileri sürdüğünün anlaşıldığı,

İİK'nun 72/son maddesinde menfi tespit davalarında, takibin yapıldığı yer ile davalının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili kılındığı, yasal düzenleme HMK'da düzenlenen yetkiye ilişkin genel hükümleri ortadan kaldırmıyorsa da, taraflar arasındaki temel ilişkinin kambiyo hukukuna dayandığı ve HMK 6. Madde ile İİK 72/son maddesinde düzenlenen davalının yerleşim yeri ve takibin başlatıldığı Konya mahkemeleri dışında, davanın açıldığı Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesini yetkili kılan yasal düzenleme bulunmadığı,

uyuşmazlıkta HMK'nın 16. madde hükmünün uygulama yerinin bulunmadığı kanaatiyle, ilk derece mahkemesinin yetkisizlik kararının yerinde olduğuna, davacı vekilinin yetki itirazının reddine karar verilmiştir.