İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2018/75 K.2020/2213

BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ tarafından verilen 21/09/2017 tarihli kararına karşı, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVA.

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2013/15086 tescil numaralı patentin sahibi olduğunu, buluşun örülmüş kumaşa benzeyen ve bu kumaş gibi iş gören dokunmuş kumaş ve bu kumaşın yapılması için usul ile ilgili olduğunu, davalı tarafından üretilip satışa sunulan ... kumaşın müvekkilinin patentini ihlal ettiğini, ... ibareli ürünün müvekkilinin tecavüze gerekçe patentinden haksız yarar sağladığını beyanla, davalının tecavüz teşkil eden ... ürününün müvekkilinin 2013/15086 sayılı patentinin istemlerinin kapsamında olduğunun ve patent hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tesiptini, önlenmesini,

patent tecavüzü durumunun sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, dava sonunda verilecek hükmün masrafı davalıdan alınmak suretiyle Türkiye çapında yayınlanan tirajı en yüksek 3 gazetede ilanını, 100.000 TL maddi, 50.000 TL manevi tazminatın patent tecavüzü ve haksız rekabetin işlenmeye başlandığı tarihten itibaren Merkez Bankasının Türk Lirasına uygulamış olduğu senelik en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP.

Davalı vekili cevap dilekçesinde;müvekkilinin kumaş imalatçısı olmadığını, kumaş ticari işiyle iştigal ettiğini, piyasadan temin ettiği kumaşlardan kartelalar oluşturarak yine piyasaya dağıttığını, sipariş olduğu zaman temin ettiği yerden kumaşı alıp siparişçiye sattığını, müvekkilinin söz konusu kumaşı 2014 yılında davacının patentinin tescil tarihinden 1 yıl kadar önce temin ettiğini ve kartela oluşturduğunu, söz konusu ürüne yönelik herhangi bir sipariş almadığı için müvekkilinin ürünün satışının yapılmadığını kazançta elde edilmediğini, müvekkilinin söz konusu ürünü iş yerinde bulundurmadığı,

sergilemedi, üründe davacı markasınında bulunmadığını, kullanılmadığını savunarak davacının patentli ürününe yönelik bir tecavüz gerçekleşmediğinden haksız rekabete ilişkin hükümlerin somut olayda uygulanamayacağından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI;Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 21/09/2017 tarihli, 2016/54 Esas-2017/164 Karar sayılı kararıyla; "Somut olayda, davalı tarafın defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda, dava konusu davacının iddia ettiği ... ibareli ürünün alım satımının yapılmadığı, ticarete konu edilmediği bu nedenle patente yönelik davacı tarafın iddiasından başka delil ortada olmadığından, sunulan numune örneğinin ticari amaçla kullanımına rastlanmadığı, dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporu ve tüm deliller dikkate alındığında, davalı tarafın patent ihlaline yönelik bir kullanımı ispat edilmediği" gerekçesiyle; davacı tarafın tüm taleplerinin reddine, karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU.

Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; mahkemece üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan raporda; davalıya ait olduğu iddia olunan "..." isimli kumaşın müvekkiline ait 2013/15086 sayılı patente tecavüz ve iltibas oluşturduğu, davalı ticari defter ve belgelerinde "..." ibareli ürün tespit edilemediği, davalı şirketin imalat yapmadığı, büyük oranda kumaş ithalatı yaptığı, davalı şirketin satışlarının tamamına yakınının "Denim Kumaş" satışından oluştuğu, maddi tazminat hesabı yapılamadığının bildirildiğini, aynı heyet tarafından düzenlenen ek rapor da, davalı şirkete ...San.

Ve Tic. A.Ş. Tarafından düzenlenen 30/05/2015 tarihli ... nolu iade faturası ile ...San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Tarafından düzenlenen 15/09/2015 tarihli 26816 nolu fatura içeriğinde "..." ibaresinin yer aldığı, her iki fatura konusu ithalat maliyetinin defterlerde Denim Kumaş hesabına kaydedildiği, maddi tazminat hesabının yapılamadığının beyan edildiği, -davalının dava konusu ürünleri kullanıma konu ederek ticari hayata sunduğu konusunda çekişme olmadığı, mahkemenin davanın ispat edilemediği yolundaki gerekçesinin kabul edilebilir olmadığı,

dava dilekçesi ekinde "..." ürününe ilişkin test sonuçları ve kumaş örneğinin ibraz edildiğini, bilirkişilerin kumaşın müvekkilinin patentine tecavüz ettiğini tespit ettiğini, davalı ürününün dokuma raporunu sunduklarını, -davalının 24/03/2016 tarihli cevap dilekçesinde, üretim dışında bir eylemin tecavüz sayılamayacağı inancı ile yapılan ikrarın, davalı tarafından ilerleyen aşamalarda inkar edildiğini, sadece kartelaya konulduğunu, satışa konu edilmediğini belirttiğini ancak dava konusu ürünü satmadığı halde kartelaya koymasının beklenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, 551 Sayılı KHK 136/1-b bendinde,

"..tecavüz yoluyla üretilen ürünleri satmak, dağıtmak veya bir başka şekilde ticaret alanına çıkarmak.." fiili ile c bendinde "Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu olan usulü kullanmak veya buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka şekilde ticaret alanına çıkartmak..." fiillerinin patent hakkına tecavüz olarak sayıldığını, -müvekkili tarafından alınan ürünler ve bu ürünlere ilişkin noter tespit tutanakları ve ... ve G3 Tekstil tarafından hazırlanan iade faturalarında yer alan "..." ibaresinin, davalı yanca kullanıma konu edildiğini ispatladığını,

-tazminat talepleri konusunda rapora itirazları giderilmeden davanın reddine karar verilmesinin hukuka uygun olmadığını,-"..." ibaresinin "koyu denim kumaş rengini" ifade eden İngilizce bir erim olmakla birlikte "..." ibaresinin denim sektöründe tanımlayıcı olmadığını, -Gümrük Müsteşarlığı ve Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan evrakların celp edilerek incelenmesi gerekirken, davalının bilirkişi incelemesine sunduğu belgelerle yetinildiğini beyanla kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin istinafa cevabında; davacı tarafça dilekçe ekinde sunulduğu beyan edilen müvekkiline ait olduğu iddia edilen kumaşa ait test sonuçları raporuna dayanılarak ve salt bu ürün üzerinde inceleme yapılarak dayanak gösterildiğini, ancak sunulan kumaş örneğinin müvekkiline aidiyetinin ispatlanamadığını, davacının ürünü müvekkilinden temin ettiğine dair dosyaya belge sunmadığını, ilk bilirkişi incelemesinde davacı tarafın, dosya kapsamında bulunmayan bir faturayı, davalının incelemesine izin vermeyerek yalnızca bilirkişiye gösterdiğini, savunmanın genişletilmesi yasağına da aykırı olduğunu,

ek raporda müvekkilinin ihlalinin bulunmadığının tereddüte yer bırakmayacak şekilde ortaya konduğunu, bilirkişi ek raporunda tekstil mühendisi bilirkişi tarafından yapılan incelemede, faturalarda adı geçen mexico ibareli kumaşın, davaya konu mexico deep indigo ibareli ürün olmadığının açıkça tespit edildiğini, davaya konu mexico deep indigo kumaşın çözgü ipliklerinin %100 pamuk ve atkı iplikleri %100 polyester iplikten oluştuğunu, ithal edilen kumaşların elyaf içeriğinin davaya konu kumaşın elyaf içeriğinden çok farklı olduğunu beyanla patent ihlalinin olmadığını ortaya çıkardığını,

hiçbir aşamada davacının iddia ettiği manada müvekkilinin ikrarının bulunmadığını, sadece "karteladaki bir ürün olabilir" denildiğini, numune kumaşın müvekkiline aidiyetinin ispat edilemediğini beyanla, istinaf başvurusunun reddini kararın onanmasını talep etmiştir.

DELİLLER;TPMK'dan celp edilen tescil belgelerinden. TR 2013/15086 T4 sayılı "Örülmüş Kumaşa Benzeyen ve Bu Kumaş Gibi İş Gören Dokunmuş Kumaşın Yapılması İçin Usul" buluş başlıklı patentin, davacı adına, 24.02.2011 tarihinden itibaren 20 yıl müddetle geçerli olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece tekstil mühendisi, tekstil mühendisi öğretim üyesi ve mali müşavir bilirkişilerden alınan 16/01/2017 tarihli raporda; (dava dilekçesi ekinde sunulan dokuma raporu esas alınarak) patent belgesinin 1 nolu istemi ile karşılaştırıldığı, sonuç olarak davalıya ait olan "..." isimli kumaşın davacıya ait 2013/15086 sayılı patentin istemlerini karşıladığı, sadece atkı yönünde patentte ifade edilen iki sert iplik, bir elastometrik iplik yerine tamamen elastomerik iplik kullanıldığı ve sert iplik kullanılmadığının tespit edildiği.

Davalıya ait kumaşta, tamamen atkı yönünde tamamen elastomerik iplik kullanılmış olmasının, kumaşın enine esnekliğini sadece arttırdığını, davalının kumaşı örgü şekli ve kumaşın esnek oluşu bakımından davacının patent ile koruma altına aldığı ve esas olarak örme kumaş özelliğini ön plana çıkardığı, kumaş ile aynı yapıda olduğu, sadece kumaşın esneklik bakımından bir miktar farklı davranması beklenmekle beraber atkı ipliğinin tamamının elastometrik olmasının tüketici açısından ayırt edici bir özellik kazandırmadığı, tüketiciyi aldatıcı nitelikte olduğu,

davalıya ait patente tecavüz sözkonusu olduğu ve iltibas oluşturduğu,davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesinde ... ibareli ürün kullanımının tespit edilemediği, davalı şirkette imalat yapılmadığı, kumaş alım satımının büyük oranda ithalatla yapıldığı, davalı şirket satışlarının tamamına yakınının denim kumaş satışlarından oluştuğu, davalıya ait ticari defterlerde ürün satışı tespit edilemediğinden maddi tazminat hesabı yapılamadığı beyan edilmiştir.

Mahkemece aynı heyetten alınan ek raporda; davalı şirket faturalarında denim kumaş alış ve satış kaydının bulunduğu davalı şirket kayıt ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede ... ibareli ürün olmadığı, davalı ticaret defter ve kayıtlarının incelenmesinde satış faturaları, yurtiçi alış faturaları ve ihtalat belgeleri üzerinde karşılaştırma yapılarak incelemede patente yönelik bir ihlalin tespit edilemediği, ... ve G3 Tekstil tarafından hazırlanan ve içeriğinde "..." ibaresi yer alan iade faturalarına konu ürünlerin, davaya konu mexico deep indigo ibareli ürün olmadığının tespit edildiği, gerekçe olarak da;

davaya konu ... kumaşın çözgü ipliklerinin %100 pamuk ve atkı iplikleri %100 polyester elastan iplikten oluştuğu, iade faturalarına konu edilen ithal edilen kumaşların elyaf içeriğinin ise davaya konu kumaşın elyaf içeriğinden çok farklı olduğu beyan edilmiştir.

GEREKÇE

Patente tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi ve tazminat talepli davada, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. TR 2013/15086 T4 sayılı "Örülmüş Kumaşa Benzeyen ve Bu Kumaş Gibi İş Gören Dokunmuş Kumaşın Yapılması İçin Usul" buluş başlıklı patentin,24.02.2011 tarihinden itibaren 20 yıl müddetle davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesi ekinde delil listesi ve delil listesi ekinde de davalı yana ait "..." isimli kumaşa ait olduğu beyan edilen test raporu ibraz edilmiştir. Delil Listesi 4. Bent de ürün numunesi sunulacağı beyan edilmiş, 15 Mart 2016 tarihli dilekçe ekinde kumaş numunesi sunulmuştur.

Dava dilekçesi ekinde sunulan test raporunun hangi kurum tarafından düzenlendiği, hangi ürün numunesinin test edildiği ve ürün numunesinin kimden ne şekilde elde edildiği anlaşılamamış, davalı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde dosyada bulunan numunenin müvekkili şirketten satın alındığının ispatlanamadığını bildirdiği görülmüştür.

Davacı vekili, davalı vekilinin 24/03/2016 tarihli cevap dilekçesindeki "kartelalardan birinde ürünün adı ... olarak belirtmiştir, dava dilekçesinde bahsedilen ürün sanırız ki bu üründür." şeklindeki beyanını ikrar olarak değerlendirmişse de, cevap dilekçesindeki bu beyan ikrar niteliğinde değildir.

İspat yükü kendisinde olan davacının, dosyaya sunulan ve test edilen ürün numunesinin, davalıdan temin edildiğini ve ürünün davacı patentine tecavüz ettiğini ispat etmekle yükümlüdür. Ürün numunesinin davalıya aidiyeti ispatlanamadığı gibi, sunulan tasdiksiz ve imzasız test raporu da yukarıda belirtilen koşulları taşımadığından, güvenilir değildir. Bu durumda, bu test raporunu esas alan bilirkişi heyetinin, tecavüz değerlendirmesi de hükme esas alınamayacaktır.

Kaldı ki, test raporundaki sonuçlarla, davacı patent belgesi 1 nolu isteminin karşılaştırılması da bilirkişi heyeti tarafından usulüne uygun yapılmamıştır. Numune üründe sert iplik kullanılmadığı, atkı yönünde patentte ifade edilen iki sert iplik, bir elastometrik iplik yerine tamamen elastomerik iplik kullanıldığı ve sert iplik kullanılmadığının tespit edildiği açıklanmasına rağmen, patente ne şekilde tecavüz edildiği izah edilememiştir.

Ancak davacı tarafça,dosyaya davalıdan temin edildiği ispatlanan ürün numunesi sunulamadığından, yeniden test raporu alınması yada patente tecavüz yönünden rapor alınması sonuca etkili görülmemiştir. Davalı ticari defter ve kayıtlarında da, ... ürününün ticarete konu edildiğine dair fatura yahut başka bir kayda rastlanmamıştır.

Davacı tarafça istinaf dilekçesinde ileri sürülen ... ve G3 Tekstil tarafından hazırlanan ve içeriğinde "..." ibaresi yer alan iade faturalarına konu ürünlerin, bilirkişi heyeti ek raporunda; davaya konu mexico deep indigo ibareli ürün olmadığının tespit edildiği, gerekçe olarak da; davaya konu mexico deep indigo kumaşın çözgü ipliklerinin %100 pamuk ve atkı iplikleri %100 polyester elastan iplikten oluştuğu, iade faturalarına konu edilen ithal edilen kumaşların elyaf içeriğinin ise davaya konu kumaşın elyaf içeriğinden çok farklı olduğu beyan edilmiştir.

Bu durumda, mahkemece davacı tarafın davalının patent ihlaline yönelik kullanımının ispatlanamadığı gerekçesiyle, davacı tarafın tüm taleplerinin reddine karar verilmesi yerinde görüldüğünden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.