İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2019/1771 K.2022/122

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafça, müvekkili aleyhine cari hesap borcundan dolayı Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin karşı tarafla görüşüp dosya borcunu 15.737,60-TL bedelli çek ile ödeme teklifinde bulunduğunu, karşı tarafın kabul ettiğini, borç aslını ödeyen müvekkilinin üstünü karşı taraf vekiline ödemek istediğini, miktar konusunda mutabakat olmayınca, icra dairesine hesap yaptırılarak kalan borcun icra dairesine ödendiğini, durumu bildirir talebin icra dosyasından davacı vekiline tebligat çıkartıldığını, davalı tarafın taahhütlerini yerine getirmekten imtina ettiğini, meseleyi avukatı ile çözmesini belirttiğini, icra dosyasında hacizler kaldırılmadığından,

karşı tarafın kötü niyeti tutum ve davranışları karşısında müvekkilinin borç bularak, ikinci kez nakit ödeme yaparak icra dosyasını kapattığını, çekin bir ödeme vasıtası olduğunu, zorla verilmediğini, müvekkilinin Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile uğradığı zararı tazmin etmek için icra takibi başlattığını, davalı tarafın söz konusu icra dosyasına itiraz ederek durdurduğunu beyanla itirazın iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine müvekkili şirket alacağının %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde. Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında davacının araçlarının kayıtlarına 25/07/2017 tarihinde haciz konulduğunu, borçlu davacının müvekkilini arayarak 04/10/2017 keşide tarihli 15.737,66 TL bedelli çek ile ödeme teklifinde bulunduğunu ve hacizlerin kaldırılmasını istediğini, çekin ileri tarihli olması nedeniyle ödeme günü gelmeden haczin kaldırılmayacağının kendisine bildirildiğini, davacı borçlunun 10/08/2017 tarihinde icra dosya borcunu İcra Müdürlüğü hesabına yatırdığını, davacı şirketin müvekkiline verdiği çekin tüm ısrarlara rağmen iade almadığını, Bakırköy 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/155 D.

İş sayılı dosyasında tevdii mahalli tayinini istediklerini, mahkemenin 25/09/2017 tarihli kararı ile tevdi mahalli tayini isteminin kabulüne karar vererek, teslim alınmayan 04/10/2017 keşide tarihli 15.737,66 TL bedelli ... nolu çekin Mahkeme kasasına alınmasına ,müracaat halinde karşı tarafa teslimine ,kararın taraflara tebliğine karar verdiğini, çek aslının mahkeme kasasında olduğunu, davacı şirketin iade almadığı çek bedeli ve Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına haricen yatırdıkları meblağın icra dosyasına bildirilmemesinden kaynaklanan tahsil harcı miktarına dayanarak müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlattığını, müvekkili tarafından takibe süresinde itiraz edildiğini, takibin durdurulduğunu, davacının kötüniyetli olarak davrandığını ileri sürerek, davanın reddine, alacağın%20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 20.03.2019 tarihli 2017/1037 E. - 2019/354 K. sayılı kararıyla; " somut olay değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında, bir ticari ilişkinin olduğu, alacağının davacı tarafından çekle ödendiği, davalı muhasebe kayıtlarına göre kabul edildiği,

bu ödemenin davacı borçlu şirketin borcundan mahsup edildiğinin anlaşıldığı...Alacaklının temerrüdünü düzenleyen TBK'nın 106.maddesinde yapma veya verme edimi gereği gibi kendisine önerilen alacaklının, haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden veya borçlunun borcunu ifa edebilmesi için kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınırsa, temerrüde düşeceği, böyle bir durum karşısında borçlunun ne yapması gerektiğinin 107.maddede belirtildiği,

alacaklının temerrüde düşmesi durumunda borçlunun, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere, teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabileceği,...somut olayda davacının temerrüdünün söz konusu olmadığı, tevdi mahalli tayini isteyen davalının hangi borcuna temel teşkil eden borca yönelik çekin verildiğini bilebilecek durumda olduğu, hal böyle olunca her iki taraf da tacir olmakla tacir kayıtlarına itibar edildiği" gerekçesiyle.

Davanın kısmen kabulüne, - Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında yapmış olduğu itirazın asıl alacak yönünden iptali ile takibin 15.737,66-TL asıl alacağı takip tarihinden itibaren alacaklının talebi aşılmamak koşuluyla değişik oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, -Asıl alacağın %20'si olan 3.147,53-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, - 04/10/2017 keşide tarihli 15.737,66-TL bedelli çekin davalı tarafta kalmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU

Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; yargılama aşamasında müvekkilinin alacağının tam ve eksiksiz karşılanıp karşılanmadığının araştırılmadığını, davacının kötüniyetli olup vadesi gelmeyen ve borcun tamamını karşılamayan çek bedeliyle ödemeyi tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini, çek tutarının 15.737,36 TL olup, icra kapak hesabının 18.824,26 TL olduğunu, kabul anlamına gelmemekle beraber dosya hesabının 3.086,60 tL bakiyesi yönünden haciz işlemlerine devam edilmesinin hukuka uygun olduğunu, taraflar arasında hacizlerin kaldırılması yönünde protokol yapılmadığını,

çekin vadesi gelmediğinden alacağın tamamı ödenmediğinden hacizlerin kaldırılmadığını, Yargıtay kararlarında ileri tarihli çekin bir ödeme aracı olmadığı, ileri tarihli çekle borcun ödendiğinin kabul edilemeyeceğinin ifade edildiğini, davacı tarafça defalarca çekin alınması hususunun sözlü olarak belirtilmesine rağmen çek aslının davacı tarafça alınmadığını, tevdi mahalli tayini kararının müvekkiline 03/10/2017 tarihinde yani çekin vade tarihinden önce karşı taraf vekiline tebliğ olunduğunu, çek bedeli tahsil edilmediğinden,

mahkeme kasasında bulunduğundan mükerrer tahsilat iddiasında bulunmanın mümkün olmadığını, mahkemenin 3 numaralı hükmü ile çekin müvekkilinde kalmasına karar verilmişse de, çekin arkası yazılmadığından kambiyo vasfını yitirdiğini, müvekkilinin hukuki yararının bulunmadığını beyanla mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası incelenmesinde; davalı alacaklı ... Şirketi tarafından, davacı borçlu şirket aleyhine 15.327,08-TL cari hesaba dayalı asıl alacak, 85,98-TL ticari reeskont faizi ile birlikte tahsili talebiyle ilamsız takip başlattığı, takibin kesinleştiği, dosyaya ibraz edilen çek teslim ve tahsilat tutanağından, borçlu şirket tarafından 18/07/2017 tarihinde 04/10/2017 keşide tarihli 15.737,64 TL bedelli ...

Bankası çekinin alacaklı davalı şirkete teslim edildiği, borçlu davacı vekilinin çek teslim tutanağı ve çek örneğini 02/08/2017 tarihinde icra dosyasına ibraz ederek, ödeme dikkate alınarak haricen tahsil harcı kesilerek kalan borcun bildirilmesinin istenildiği, aynı tarihte 3.000,00 TL ödendiği, borçlu vekilinin 10/08/2017 tarihli dilekçesi ile alacaklı tarafça çekle ödeme dosyaya bildirilmediğinden kapak hesabının yapılmasını ihtirazi kayıtla ödeme yapılacağını bildirdiği ve 10/08/2017 tarihinde 15.861,00 TL nakden ödendiği anlaşılmıştır.

Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası incelenmesinde; davacı alacaklı Serteks şirketi tarafından, davalı borçlu ... Şirketi aleyhine 11/08/2017 tarihinde 15.737,66 TL Asıl alacak ve 701,00 TL Tahsil Harcına ilişkin Asıl Alacağın tahsili talebiyle ilamsız takip başlatıldığı, davalı borçlunun süresinde itiraz ettiği takibin durduğu görülmüştür.

GEREKÇ E

İtirazın iptali talebiyle açılan davada mahkemece davanın kısmen kabulüne karar vermiş davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davaya dayanak Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında, davanın kısmen kabulüne karar verilen 15.737,66 TL alacağın, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına mükerrer ödeme yapıldığından bahisle tahsilinin istendiği anlaşılmıştır. Takibin 11/08/2017 tarihinde başlatıldığı görülmüştür. Bakırköy ...

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosya borcuna karşılık, 18/07/2017 tarihinde 04/10/2017 keşide tarihli 15.737,64 TL bedelli ... Bankası çekinin alacaklı davalı şirkete teslim edildiği,02/08/2017 tarihinde 3.000 TL, 10/08/2017 tarihinde 15.861,00 TL nakit ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Takip alacaklısı davalı tarafça çek teslimi hususu inkar edilmemekle birlikte icra dosyasına çek ile ödeme yapıldığı beyan edilmediğinden, davacı borçlu şirketin araçları üzerindeki haczin kaldırılmadığı, hacizlerin kaldırılmasını temin için tekrar ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasında çek teslimi neticesinde hacizlerin kaldırılacağına ilişkin bir anlaşma bulunduğu iddia ve ispat edilememiştir.

Çekin keşide tarihi 04/10/2017 tarihi olmakla, keşide tarihinden önce ibrazı mümkün olmadığından, takip borcunun ödendiği sonucunu doğurmamaktadır. Davaya konu çek bedelinin tahsil edilmediği, süresinde bankaya ibraz edilmediği, davaya konu çek için, davalı alacaklı tarafça Bakırköy 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/155 D. İş sayılı dosyasında talep edilen mahkemenin 25/09/2017 tarihli kararı ile keşide tarihinden önce, mahkeme kasasına tevdii edildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafça icra dosyasına yapılan ödemeden sonra, davalıdan teslim edilen çekin iadesinin istenilmesi veya bankadan bedelinin tahsili mümkün iken, mükerrer ödeme yapıldığından bahisle, takip başlatılmasında hukuki yararı bulunmadığından, mahkemece davanın reddine karar verilmek gerekirken, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerinde olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine, davacı tarafça icra takibinin haksız ve kötüniyetli olarak yapıldığı kanaatine varılmakla, davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-Davalı vekilinin istinaf isteminin esastan KABULÜNE, 2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 20/03/2019 tarihli 2017/1037 E. - 2019/354 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Davanın REDDİNE, -Davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin kabulü ile, takibe konu alacağın %20'si oranında kötüniyet tazminatının davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 4-İlk derece yargılaması yönünden.

A) 80,70 TL maktu karar ve ilam harcının peşin yatırılan 160,74 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 80,04 TL harcın talep halinde davacıya iadesine, B) Davacı tarafça yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, C)Kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine hüküm tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T.'ne göre 5.100 TL vekalet ücreti taktirine davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 5-İstinaf yargılaması yönünden; -Davalı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden,