İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2019/2415 K.2022/272

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirkete ait ve şirketin eski ortağı ...’de bulunan 2 adet boş çek karnesinin 04.01.2017 tarihinde Yenibosna semtinde ...'in kullandığı ve eşi ... adına kayıtlı ... plakalı araç park halinde iken aracın camı kırılarak çalındığını, işbu çeklerden ... numaralı çekin 10.04.2017 tarihli ve 37.250,00 TL bedelli olarak doldurularak,

bankaya ibraz edildiğini, müvekkili şirketin davalı ...'e, lehdar olarak gözüken ...'na ve cirantalara herhangi bir borcu olmadığı gibi lehtar hamil ve cirantalarla hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını, çekte keşideci müvekkil şirket unvanı yazılı olan bölümdeki imza ile müvekkil şirket yetkililerinin imzalarının çok açık şekilde farklı olduğunu beyanla, müvekkilinin davalı yana borçlu olmadığının tespitine , ihtiyati tedbir kararı verilerek takibin durdurulmasına ve davalılar aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin, 4. hamil olan müvekkiline düzgün şekilde ciro edilerek geldiğini ve çekin arkasına ciro edenlerce isim, soy isim ve imzanın konulduğunu, müvekkili tarafından da dava konusu çekin muhatap banka şubesine ibraz edildiğini, şube tarafından çekin arkasına" keşidecinin imzasına benzemediği" gerekçesiyle işleme alınmadığını ve çekin müvekkiline iade edildiğini, müvekkili tarafından da Çaycumu İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyası ile tüm cirantalara ve keşideciye karşı icra takibine girişildiğini, bu takip üzerine davacı tarafından menfi tespit davası açıldığını, dava konusu çekin çalınmasıyla ilgili müvekkilinin hiçbir şekilde bilgisi ve kusuru bulunmadığını, hamilin kötü niyetinin ispatı davacıya ait olmakla birlikte olayda müvekkilinin kötü niyetinin söz konusu olmadığını, müvekkilinin çeki veresiye fişlerine karşılık aldığını ve bununda düzgün ciro silsilesiyle olduğunu ve çeklerin çalınmasıyla ilgili olarak herhagi bir bilgisinin ve kusurunun da bulunmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalılar ... ve ...'a dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemişler, yargılamayada katılmamışlardır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05.02.2019 tarih ve 2017/641 Esas - 2019/83 Karar sayılı kararıyla; "... İstanbul Jandarma Kriminal Laboratuvar Amirliğinden alınan 19.10.2018 tarihli raporu ile çekin ön yüzünde keşideci "... A.Ş." adına atfen atılı bulunan imza ile ... ve ...'nın mevcut mukayese imzaları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırmada söz konusu imzanın ... ve ...'nın eli ürünü olmadığı anlaşıldığından, dava konusu ...

Bahçekapı Ticari Şubesine ait ... nolu hesabından keşide edilmiş 10/04/2017 tarihli, 37.250,00-TL bedelli yönünden davacının davalılar ..., ..., ...'e borçlu olmadığının tespitine, dava açıldığı tarihte davalı ...'nun ölü olması nedeniyle davanın ... yönünden reddine, davalı ... tarafından dava konusu çekin muhatap banka şubesine ibraz edildiğinde şube tarafından çekin arkasına" keşidecinin imzasına benzemediği" gerekçesiyle işleme alınmamasına rağmen davacı (keşideci) aleyhine icra takibi başlatılmış olmasından,

diğer davalılar ... ve ...a dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiş olmaları nedeniyle davacının dava dilekçesindeki iddialarını reddettikleri anlamına geleceğinden davalılar ..., ..., ...'in kötü niyet tazminatına mahkumiyetlerine" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı ... vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; "Dava konusu çekteki imzanın davacı yetlilileri imzası ile uyuşmamasının müvekkilin kötüniyetli olduğunu göstermeyeceğini, çünkü çekin ticari ilişki kapsamında davalı ciranta ...'dan alındığını, Müvekkilin çekteki imzanın sıhhatini bilebilecek durumda olmadığını, kaldı ki mahkemenin de çeki incelediğinde çekte tahrifat olmadığı gözlemini dosyaya yansıttığını, Müvekkilin çeki veresiye fişlerine karşılık ciro silsilesine uygun olarak aldığını, iyiniyetli olduğunu, kusurunun veya davacının zararına hareket etmediğinin sabit olduğunu, çekin çalıntı olduğu kayıtlara işlenmediğinden ve ödemeden men kararı olmadığından çekin tahsile konulduğunu." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

DELİLLER

*Çaycuma İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas Sayılı takip dosyasında; alacaklı ... tarafından borçlu davacı, ..., ... ve ... aleyhine 10/01/2017 keşide tarihli 37.250,00-TL bedelli ... numaralı çeke dayalı olarak 37.250,00-TL çek, 985,08-TL işlemiş faiz, 3.725,00-TL tazminat, 111,75-TL komisyon olmak üzere 42.071,83-TL alacağın tahsili için 18/07/2017 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe girişildiği görülmüştür. * İstanbul Jandarma Kriminal Laboratuvar Amirliğinden alınan 19.10.2018 tarihli raporda.

"İnceleme konusu çekin ön yüzünde keşideci "...

A.Ş." adına atfen atılı bulunan imza ile ... ve ...'nın mevcut mukayese imzaları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırmada; imzaların genel şekli, imzalardaki kalem baskısı ve çizgi kalitesi, imzaların başlangıç hareketlerinin yapılışı, imzalardaki buklesel hareketlerin yapılışı, imzalar içerisindeki dairesel dönüş hareketlerinin yapılışı, imzalardaki yataş çekiliş hareketlerinin yapılışı, imzalar içerisindeki el kaldırmaların yapılışı, imzaların bitim hareketlerinin yapılışı, kaligrafik ve karekteristlik özellikler yönünden farklılıklar görülmüş olup,

inceleme konusu çekin ön yüzünde keşideci davacı adına atfen atılı bulunan söz konusu imzanın ... ve ...'nın eli ürünü olmadığı." tespit ve rapor edilmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK'nun 72.maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır. Davacı, takibe konu çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığından bahisle menfi tespit isteminde bulunmuş; davalı ... vekili ise iddiaları kabul etmeyerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Davalı ...'nun dava tarihinden önce vefat ettiği görülmüştür. Davalılar ... ve ... davaya cevap vermemiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından, "... davalı ...'nun davadan önce vefat etmesi nedeniyle bu davalıya karşı açılan davanın reddine, bilirkişi incelemesi ile davaya konu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığı anlaşıldığından diğer davalılara yönelik menfi tespit isteminin kabulüne, davalılar ..., ..., ... aleyhine kötüniyet tazminatına," karar verilmiştir. Hüküm davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davacı, davaya ve takibe konu 10.01.2017 keşide tarihli ve 37.250,00 TL tutarlı çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığından bahisle menfi tespit isteminde bulunmuştur.

Mahkemece imza incelemesi amacıyla İstanbul Jandarma Kriminal Laboratuvar Amirliğinden rapor aldırıldığı, kurum tarafından düzenlenen 19.10.2018 tarihli raporda "Çekteki davacı şirket adına atılı imzanın davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı" kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

Tüm bu hususlar gözetildiğinde mahkemece gerekli inceleme ve araştırmanın yapıldığı, alınan rapor ile takibe konu çekteki imzanın davacıya ait olmadığının kabulüyle davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak, yasal unsurları tam olan ve üzerinde yapılacak inceleme ile sahte olduğu anlaşılamayan çeki ciro silsilesine uygun olarak devralan davalı ...'in çekteki keşideci imzasının sıhhatini bilmesi beklenemeyeceğinden, bu davalı yönünden kötüniyet tazminatı şartlarının bulunmadığı gözetilmesi gerekirken, mahkemece aksi yönde değerlendirme yapılması hatalıdır.

Diğer davalılar ... ve ...'ın takip açmadıkları gözetildiğinde İİK.72 maddesi gereğince kötüniyet tazminatı şartları oluşmamakla birlikte, davalıların istinaf istemi olmadığından bu yanlışlığa değinilmekle yetinilmiştir. Bu kapsamda davalı ... vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüyle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.