İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2020/1002 K.2020/1253

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ :TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin Ankara DTCF Rus Dili ve Edebiyatı bölümünden mezuniyetinin ardından ... oyuncu olarak sahneye çıktığını, elliye yakın oyunda prodüksiyon dramaturgisinin yanı sıra oyun, şiir ve roman türünde verdiği eserlerin yanı sıra Rusça, İngilizce ve Fransızca’dan çeviriler yaptığını, pek çok yazarın oyunlarını Türkçeleştirmiş olup, halen Devlet Tiyatroları’nda dramaturg olarak çalışmakta olduğunu, davaya konu edilen "..." isimli oyunun "..." tarafından kaleme alınmış olup,

Türkiye’deki mali hakları hususunda tek yetkili Telif Hakları ...Limited Şirketi’nin eserin tercüme/çeviri haklarının müvekkili ...’e devredildiğini, bahse konu eserin "..." ismi ile Türkiye’de müvekkilinin tercüme edilmesinin ardından tanınmaya başladığını, Devlet Tiyatroları ile müvekkili arasında dava konusu eserin 14/12/2005 tarihinden itibaren 18 ay süre ile sahnelenmesi hususunda Oyun Telif Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin süresinin bitiminde 1 yıl süre ile yenilendiğini, müvekkiline ait dava konusu eserin karşı tarafça "Suit-Düğün Dündü Bugün Bugün" başlığı ile müvekkilinden izin alınmaksızın ....

AVM'de Büyük Salon'un yanısıra Türkiye turnesi çerçevesinde farklı illerde de Türkçe olarak sahnelendiğini, oyuna ilişkin biletlerin Biletix üzerinden satıldığını, oyunun tanıtımına ilişkin olarak müellif ismi olarak ... belirtildiğini, mütercim ismine yer verilmediğini, davalının sahnelemiş olduğu esere ilişkin tercüme ve temsil hakkının müvekkiline ait olduğunu, davalının müvekkilinin mali ve manevi haklarına tecavüz ettiğini, İstanbul 1. FSHHM'nin 2019/144 D.iş sayılı dosyasından delil tespiti yaptırılarak davalı tarafın müvekkilinin mali haklarını ihlal edildiğinin tespit edildiğini,

müvekkilinin FSEK çerçevesinde korunan manevi haklarını da ihlal ettiğini iddia ederek, davalı tarafından "..." ismi ile sahnelenmekte olan tiyatro oyununun sahnelenmesinin ihtiyati tedbir kararı verilerek dava sonuçlanıncaya kadar durdurulmasına, bu çerçevede tiyatro oyununun tanıtımına yönelik broşürler, afişler, promosyon ürünler, kartvizitler ve diğer her türlü eşyaya ihtiyaten elkonulmasına ve http://www....; https://www.... ve https://... şeklindeki internet uzantılarına yönelik erişimin dava sonuçlanıncaya ihtiyati kararı ile engellenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "davanın FSEK 68'e dayalı olarak açıldığı dikkate alındığında kullanımların önlenmesine yönelik tedbir talebi yönünden yasal şartları oluşmayan tedbir talebinin reddine" şeklinde karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF İSTEMİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Davalının sahnelemiş olduğu esere ilişkin “tercüme” ve “temsil hakları” müvekkiline ait olup müvekkilin mali ve manevi hakları ihlal edildiğini ve FSEK 68. maddesine dayalı taleplerin yanında davalının vaki tecavüzü sebebiyle “...” ismi ile sahnelenmekte olan tiyatro oyununun ref’i ve men’inin talep edildiğini, FSEK 66., 67. ve 69. maddelerine dayanılmış olması sebebiyle ihtiyati tedbir taleplerimizin reddine yönelik kararın kaldırılması gerektiğini, “...” isimli “...” tarafından kaleme alınan eserin “tercüme/çeviri hakları” münhasıran müvekkili ...’e devredildiğini,

tercüme esere ilişkin FSEK’ın 20. Maddesi ve devamı hükümleri çerçevesinde mali hakların münhasıran müvekkiline ait olduğunu, Müvekkilin tercüme haklarına sahip olduğu devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü ve Türkiye’de saygın birçok tiyatro tarafından sahnelenen eserin izleyicinin yoğun beğenisi karşısında;

davalı, müvekkilin tercüme eserinin bilinirliğinden ve eserinin kamuoyuna beğenisinden istifade etmek amacına matuf olmak üzere eserin Türkçe olarak İstanbul, İzmir ve Balıkesir’de sahnelenmeye başlandığını ve biletlerin satışa sunulduğunu, yabancı dilde kaleme alınan ve Türkçe olarak sahnelenen oyunun tanıtımında müterciminin kim olduğu hususunda hiçbir bilgi verilmediğini, Müvekkilinin “...” isimli tercüme eserinin FSEK hükümleri çerçevesinde korunması gerektiğini, FSEK 24. Maddesi hükmü çerçevesinde “...” isimli eserin tercümesinden doğrudan doğruya yahut işaret, ses veya resim nakline yarayan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak,

oynamak ve göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakkının da müvekkiline ait olduğunu, İstanbul 1. Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/144 D. iş dosyasıyla yapılan delil tespiti neticesinde davalı tarafın müvekkilinin mali haklarını ihlal ettiğinin bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, FSEK 15. Maddesinde hükmü çerçevesinde bahse konu eserin mütercimi olarak müvekkilinin ismine yer verilmemesinin müvekkilin esere yönelik manevi haklarından olan “Adın belirtilmesi salahiyeti”ne açıkça aykırılık teşkil ettiğini,

davalı tarafın ısrarla yeni dönemde de esere taklidi olan tiyatro oyunun sahnelemeye devam ettiğini belirterek ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, eser sahibinin FSEK'den kaynaklanan haklarının ihlal edildiği iddiasına dayalı olarak tecavüzün refi ve meni ile FSEK 68.maddesine dayalı maddi tazminat ve manevi tazminat ve hükmün ilanı istemlerine dayalı olarak açılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesi ile birlikte davaya konu tiyatro oyununun sahnelenmesinin durdurulması, oyunun tanıtımına ilişkin broşürler, afişler, promosyon ürünler, kartvizitler ve diğer her türlü eşyaya el konulmasına, dava dilekçesinde yer verilen internet sitelerinde belirtilen uzantılara yönelik erişimin engellenmesine yönelik ihtiyati tedbir talebinde bulunmuş, mahkemece talebin reddine karar verilmiştir.Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık; ihtiyati tedbir talebinin reddi kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

Davacı yanın dava dilekçesinde FSEK 68. madde kapsamında tazminat talebinde bulunduğu ve bu maddenin uygulanmasının kabulü halinde taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulmuş olacağı ve buna dayalı talepler yönünden bu aşamada tedbir şartlarının bulunmadığı dikkate alındığında ilk derece mahkemesinin kararı neticeten yerinde olduğundan davacı vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.