İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2020/1107 K.2020/1256

İstinaf incelemesi üzerine Dairemize gelen dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADA A-)Açılan dava ve iddia : Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... sayılı, 18/07/2018 tarih ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ve Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 188510379-1 sayılı, 17/12/2018 tarih ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi akdedilerek 4 adet taşınmazın kiralandığını, kiralamaya konu taşınmazların davalıya teslim edildiğini, davalının, finansal kiralama sözleşmesinde belirlenen kira bedellerini,

sözleşmede belirlenen tarihlerde ödemediğini ve davalıya Beşiktaş ....Noterliği'nin 20/06/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı, ihtarname gönderildiğini, ihtarnamenin kiracı firmaya 22/06/2019 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak ihtarnamede belirtilen 60+3 günlük süre içinde borçların ödenmediğini ve bu suretle sözleşmelerin feshedildiğini, sözleşmelerin feshi sonucunda ödenmesi gereken borçların ödenmediği gibi kiralamaya konu taşınmazın da müvekkili şirkete iade ve teslim edilmediğini belirterek;

müvekkili şirket ile davalı arasındaki finansal kiralama sözleşmelerinin haklı nedenle feshedildiğinin tespiti ile sözleşmeye konu taşınmazların müvekkili şirkete iade ve teslimine, kiralananların aynen iade ve tesliminin imkansızlığının ortaya çıkması halinde davalıdan dava değerinin tahsiline, taşınmazın tapu sicilinin şerhler hanesinde yer alan finansal kiralama şerhinin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B-) Cevap ve Karşı Talepler : Karar verildiği aşamada cevap dilekçesi bulunmadığı anlaşılmıştır.

C-)İlk Derece Mahkemesi Kararı : İlk derece mahkemesince; "davanın taraflar arasında akdedilen 188510379 sayılı, 18/07/2018 tarih ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ve 188510379-1 sayılı, 17/12/2018 tarih ve 18003772 sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı taşınmazların davalıdan geri alınması, aynen iade ve teslimin imkansızlığının ortaya çıkması halinde davalıdan dava değerinin tahsili istemine ilişkin olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nın 114 maddesinde, dava şartlarının açıkça sayıldığı ve 114/ 2. maddesi gereğince diğer kanunlarda sayılan dava şartlarına da atıfta bulunulduğu,

6102 Sayılı TTK 'nun 5/A maddesi (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. (2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.

TTK'nun 5/A maddesi (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. (2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır.

Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir." şeklinde getirilen düzenleme ile arabuluculuk müessesesine başvurunun bir dava şartı olduğunun benimsendiği, incelenen tüm dosya kapsamına göre; davacının finansal kiralama sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğinin tespiti ve taşınmazların müvekkiline iade ve teslimini, olmadığı takdirde dava değeri olan 50.000TL'nin davalıdan tahsilini talep etmesi nedeniyle, 7155 Sayılı Kanun ile 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanuna eklenen 5/A maddesi uyarınca,

konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak hüküm altına alınmış olup bu davanın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/a maddesine göre, TTK’nın 4. Maddesi gereğince, arabuluculuğa tabi davalar arasında yer aldığı,

davacının arabulucuğa başvurduğuna dair herhangi bir belge sunmadığı gibi bu yönde de bir iddiası bulunmadığından davanın 7155 Sayılı yasa ile değişik 6102 Sayılı TTK'nun 5/A ve aynı sayılı yasa ile değişik 6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesinin birinci fıkrası uyarınca arabulucuğa başvurulmasına ilişkin dava şartı noksanlığı" gerekçesiyle 7155 Sayılı Kanun ile 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanuna eklenen 5/A maddesi uyarınca,

konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak hüküm altına alınmış olup bu davanın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/a maddesine göre, TTK’nın 4. Maddesi gereğince, Arabuluculuğa tabi davalar arasında yer aldığı,

davacının arabulucuğa başvurduğuna dair herhangi bir belge sunmadığı gibi bu yönde de bir iddiası bulunmadığından davanın 7155 Sayılı yasa ile değişik 6102 Sayılı TTK'nun 5/A ve aynı sayılı yasa ile değişik 6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesinin birinci fıkrası uyarınca arabulucuğa başvurulmasına ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği görülmüştür.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Kararı davacı yan istinaf etmiş ve dilekçesinde özetle "... Finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan malın iadesi istemli davaların, dava şartı arabuluculuk kapsamında olmadığı içtihatlarla da kabul edilmiş olup kararın bu nedenle kaldırılması gerektiği beyan ve istinaf edilmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava; sözleşmenin feshi nedenine dayalı ve finansal kiralama sözleşmesine konu malın iadesi istemlidir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Mahkemece , terditli olan malın bedelinin tahsili isteminden kaynaklanan talep nedeni ile zorunlu arabuluculuk dava şartının bulunmadığı nedenle usulden red kararı verildiği görülmüştür.Öncelikle dava şartı hususunda ; davacının " birincil" talebi olan " malın aynen iadesi" istemi hususunda değerlendirme yapılmalıdır.

Terditli talep; birincil talebin yerine getirilmesinin imkansız olduğunun anlaşılması durumunda devreye girecek ikincil bir taleptir. Kaldı ki bu talep İİK 27- 28-29. Maddelerin uygulanmasını gerektirmektedir. Bu nedenle dava şartının biricil ve asıl talebe göre belirlenmesi zorunlu olup; taşınmaz teslimini içeren talep hakkında dava şartı olarak arabuluculuk şartı bulunmadığından kararın kaldırılması gerekmiştir.