İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2020/1573 K.2022/1242

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ... Tic.Ltd.Şti.nin ortağı olduğunu, bu işyerine 14/05/2016 tarihinde hırsız girerek birçok kıymetli evrakın bulunduğu çelik kasayı çaldığını, kasanın içinde bulunan 6 adet çek ve 9 adet bononun iptali için Bakırköy 2.ATM.'de 2016/585 esas sayısı ile çek iptali davası açıldığını, çalınan çeklerden birinin ...

Bankası A.Ş.Muş şubesine ait ... numaralı, 31/10/2016 tarihli, keşidecisinin ... olduğu 7.000 TL bedelli çek olduğunu, bu çekin ödenmemesi için teminat yatırıp ödeme yasağı koydurduklarını, davalı ...'nun çek iptali dosyasına müdahale dilekçesi verdiğini, davacının bu çeki sahip olduğu şirketin ticari ilişkide bulunduğu ...

Tic.Ltd.Şti.nden aldığını ve uhdesine iken çalındığını, bu şirketten sonra gelen ...- ...'le hiçbir ticari münasebeti olmadığını, bu nedenlerle borçlu olmadıklarının tespit edilerek çekin bedeli olan 7.000 TL'nin ticari faiziyle birlikte istirdatına, bu bedel üzerinden davalının %20 tazminat ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili 01/02/2018 tarihli beyan dilekçesinde.

Bakırköy 2.ATM.'nin 21/04/2017 tarihli, 2016/585 esas, 2017/401 karar sayılı gerekçeli kararının tebliğ edilmesinin ardından davalının dava konusu çeki ciranta ...'a iade ettiğini, mevcut durumda davalının davalı sıfatı olmadığını, işbu istirdat davasının ancak çeki elinde bulunduran kişiye karşı devam ettirilebileceğini, davalının çek ile herhangi bir hukuki ve fiili bağı kalmadığını, davacı iddialarının aksine çekin ciro silsilesinde iyi niyetli 3.şahıs olan davalının ilk bakışta tespit edebileceği bir kopukluk olmadığını, çekin zayi yada çalıntı olduğuna dair iddiaların gerçek dışı olduğunu,

kaldı ki imzaların istiklali ilkesi gereği çek arkasına atılan her imzanın bağımsız bir taahhüdü işaret ettiğini, ...'ın nihayetinde çeki iade almayı kabul ettiğini ve bu şekilde çekin davalının elinden çıktığını, çekte yer alan diğer cirantaların normal ticari faaliyet gösteren istenildiği zaman ulaşılabilir olan gerçek ve tüzel kişiler olduklarını, davalının kötü niyetli ve kusurlu olduğuna dair hiçbir emare ve delil olmadığını, öncelikle husumet itirazlarının kabulü ile davanın bu sebeple reddine, usul ve yasaya aykırı haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'a dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ olunmuş, davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır. İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02.03.2020 tarihli 2016/1189 E. - 2020/239 K. sayılı kararıyla; "... İncelenen ticari defterler nezdinde davacının söz konusu çeki çekin 1.cirantası dava dışı ...

Ltd.Şti.den ticari alacağına karşılık aldığı, çekin defterlerinde işli olduğu ancak davacının davalılar ..., ... ve ciro silsilesinde yer alan ...-... ile aralarında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, bu durumun mali inceleme kapsamında açıkça tespit edildiği, davalı ...'nun çeki kendinden önceki ciranta ...'a teslim etmekle işbu davalı yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, ... yönünden davanın kabulü ile davacının davaya konu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, çekin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

davacı aleyhine icra takibine girişilmemiş olması(İİK 72/5) nedeniyle davacının herhangi bir zararı olmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine" karar verilmiş, kararı davacı vekili istinaf etmiştir.

Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davayı çeki, banka ibraz eden ...'ya karşı açtıklarını, ...'nun çeki bankaya ibraz etmesi nedeniyle yetkili hamil olduğu konusunda en ufak bir tereddütün bulunmadığını, buna rağmen davalı ... ile dava dışı ...'ın dava açıldıktan sonra düzmece bir belge oluşturarak çekin ...'a teslim edildiğini, mahkemenin de bu düzmece belgeye itibar ederek davayı reddettiğini, her ne kadar dava kabul edilmiş gibi gözükse de üzücü olanın ... lehine hükmedilmesi olduğunu,

dosyada alınan bilirkişi raporunda gerek ... ile gerekse ... ile vede diğer cirantalarla aralarında ticari bir münasebetin bulunmadığını, kendilerinin resmi kayıtlara güvenerek dava açtıklarını, mahkemenin buna rağmen sonradan düzenlenen düzmece bir belgeye dayalı olarak ... yönünden davayı reddetmesini ve vekalet ücretine hükmetmesinin hatalı olduğunu bildirmiştir.

İlk derece mahkemesince mali müşavir bilirkişiden alınan 22/01/2020 havale tarihli raporda; "...davacının ortağı olduğu şirketin 2016 yılına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davaya konu çekin 20/05/2016 tarihinde çekin birinci cirantası ...

San. Ltd. Şti.inden ticari alacağına karşılık ... Tic. Ltd. Şti. nin teslim aldığı, davacı ...'ın davalılar ... ve ... île cari hesap ve bir ticari ilişkisinin bulunmadığı, menfi tespite konu çekin davacı ... 'ın ortağı olduğu ... Dış Tic. Ltd. Şti'nin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve ticari ilişki ( cari hesap) kapsamında Dava Dışı ... Ltd.

Şti.' inden teslim aldığı, ciro silsilesinde yer alan ...-...'le hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığı" yolunda görüş bildirildiği görülmüştür. Davalı vekilince 18/05/2018 tarihli dilekçe ekinde sunulan fotokopi belgede; dava konusu çekin ön ve arka yüzünün fotokopisinin yer aldığı, belgenin sağ üst köşesinde "...a teslim edilmek üzere ...dan teslim aldım." 20.05.2017 ... imza şeklinde olduğu görülmüştür.

Dava konusu çekin 31.10.2016 tarihli 7.000 TL bedelli keşidecisinin ..., lehdarının ...Ltd şirketinin, sonraki cirantaların ..., ..., ..., davalı ..., hamilin ise davalı ... olduğu, çekin 08.11.2016 da ibraz edildiği, mahkemenin ödeme yasağı kararı nedeniyle işlem yapılamadığı, ancak hesapta bulunan 7.000 TL'nin bloke altına alındığının şerh edildiği görülmüştür. Mahkemenin, HMK'nın 125/a maddesi gereğince dava dışı ...'ı dosyaya davalı olarak eklediği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit, çekin iadesi, olmadığı takdirde çek bedelinin istirdadı taleplerine ilişkindir. Dava, başlangıçta ... aleyhine açılmış, davalının çeki ...'a verdiğini beyan etmesi üzerine davacı vekilinin davalının HMK 124.maddesi kapsamında değiştirilmesini aksi halde dava dışı ...'a istirdat davası açılmak üzere süre talep ettiği, mahkemenin de HMK 125/a maddesi kapsamında ciranta ...'ın dosyaya davalı olarak eklediği anlaşılmıştır.

Yargılama sonunda davanın davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, ... yönünden ise kabulüne karar verilmiş, kararı davacı vekili istinaf etmiştir. Davalı ... vekili, çekin ...'a iade edildiğini iddia ederek bir belge sunmuş olup, söz konusu bu iade belgesinin 17/05/2017 tarihli olduğu görülmüştür. Huzurdaki dava ise 08/12/2016 tarihinde açılmıştır. Dolayısıyla dava tarihi itibariyle davanın ...'ya yöneltilmesinde usule aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Davacı bu açıdan dava tarihi itibariyle davasını ...'ya yöneltmekle haklıdır. Yargılama sırasında dava, ... yönünden konusuz kalmıştır. Ancak mahkemece davanın bu davalı yönünden husumetten reddi bu yönden hatalıdır. Ayrıca az önce de belirtildiği üzere dava tarihi itibariyle davacı davasında haklı olduğundan davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi isabetsizdir.

Davacı vekili istinafında kendi lehlerine vekalet ücreti istemediğinden ve aynı dava sebebiyle ... aleyhine vekalet ücretine hükmedildiğinden yeniden kurulan hükümde davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmemiştir. Ayrıca ... aleyhindeki hükme yönelikte herhangi bir istinaf talebi bulunamamaktadır.

Bütün bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü, kısmen reddi gerekmiş ve kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.