İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2020/832 K.2020/903

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ TALEP: İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle; borçlunun keşide ederek, diğer borçluya vermiş olduğu ve faktoring işlemleri çerçevesinde müvekkili şirkete tevdi edilen ... TRABZON Şubesine ait ... seri no'lu 100.000,00 TL'lık 20.11.2019 keşide tarihli Çekin yasal süresi içerisinde yetkili banka şubesine ibraz edildiğini, karşılığı olmadığını, borçlunun mal kaçırma kastı ile hareket ettiği yolunda ciddi istihbaratlar alındığını belirterek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk derece mahkemesince 03.12.2019 tarihli karar ile talebin kabulüne, alacaklının borçlulardan alacağı olan (100.000,00TL)'nın tahsilinin ifasını temin bakımından, vaki isteği İ.İ.K.'nun 257.maddesi 1.fıkrasına uygun bulunmuş, alacak rehinle temin edilmemiş ve karşı tarafla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı yeterli teminat da alınmış bulunduğundan, adı geçen borçlu/borçluların yukarıda gösterilen malları ile alacaklarının.

İstanbul ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ve bu dosyadan geçerli olmak üzere İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir. Karşı tarafın itirazına istinaden mahkemece duruşmalı inceleme yapılmış ve neticeten 25/12/2019 tarihli ek karar ile.

"Mahkememizden verilen haciz kararına konu çeklerin keşide yerinin Trabzon olması, muteriz şirketin ticaret sicil gazetesine göre adresinin Trabzon olması, çekin ibrazı halinde artık alacaklı ikametinin yetkili olacağı iddia olunsa dahi güncel Yargıtay uygulamasına göre çekin ibrazı halinde borcun götürülecek borç olma niteliğini kazanmaması nedenleriyle mahkememizin yetkisiz olduğu" gerekçesiyle itiraz edenin yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına, Karar kesinleştiğinde ve süresi içerisinde talep halinde dosyanın yetkili Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; dayanak icra takibine konu çekin müvekkili tarafından süresi içerisinde bankaya ibraz edildiğini, borcun aranılacak borç değil götürülecek borç haline geldiğini, Yargıtay 11.HD'nin 2017/2488 Esas ve 2016/12815 Esas sayılı kararlarının bu yönde olduğunu, İstanbul BAM 13.HD 2019/1922 E. 2019/1533 sayılı kararının da bu yönde olduğunu, müvekkili ile dava dışı ....AŞ arasında imzalana Faktoring Sözleşmesi'nin 29. Maddesinde "İşbu sözleşmeden doğacak ihtilaflarda İstanbul (Çağlayan) Ticaret Mahkemeleri ile İstanbul (Çağlayan) İcra Müdürlükleri yetkilidir." yönünde madde bulunduğunu,

alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkeme olduğunu, mahkemenin yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin kararının kaldırılması gerektiğini belirterek kararı istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati hacze ilişkindir. İlk derece mahkemesince ihtiyati hacze yetki itirazın kabulüne karar verilmiş, karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İİK'nun 258.maddesine göre ihtiyati hacze, İİK 50.maddesine göre yetkili mahkemece karar verilecek olup yetkili mahkemenin belirlenmesi konusunda HMK'nun yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmaktadır.

Talep çeke dayalı olduğundan ihtiyati haciz talep eden borçlunun yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, muhatap bankanın bulunduğu yerde ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir. Somut olayda; çekin keşide yeri, muhatap bankanın bulunduğu yer ve borçlunun adresi Trabzon'dur. İhtiyati haciz kararı veren mahkeme, niteliği itibariyle aranacak borçlardan olan kambiyo senedinden kaynaklanan alacağa dayalı ihtiyati haciz isteminde yetkili değildir.

İhtiyati haciz isteyen vekilinin; çekin ibrazdan sonra götürülecek borç niteliği kazandığı ve alacaklının yerleşim yeri mahkemelerinin yetkili olduğu şeklindeki istinaf istemi yerinde değildir.

(Yargıtay 19.HD'nin 2017/1037 Esas, 2017/3223 Karar sayılı, 24.04.2017 tarihli ilamı da aynı yöndedir.) Keza, karşı taraf faktoring sözleşmesine taraf olmadığından sözleşmedeki yetki şartı somut uyuşmazlıkta uygulanamayacaktır.İlk derece mahkemesince neticeten yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi yerinde ise de; talep halinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi ise yerinde değildir.

Anılan durum re'sen dikkate alınarak ilk derece mahkemesinin kararının gönderme kararına ilişkin kısmı yönünden kaldırılmasına, hükümdeki harç ve yargılama giderlerine ilişkin hususlarda istinaf istemi olmadığından HMK 355 ve 353/1-b-2 maddeleri gereğince aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.