İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2020/892 K.2020/1714

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkili şirketin dava konusu çekin yetkili hamili olduğunu, çekin ciro edilmiş halde müşteriye teslim edilmek üzere hazır tutulduğu sırada şirketin taşınması sırasında kaybolduğunu veya çalınmış olduğunu, çek iptali davası açıldığını, yapılan yazışmalar sonunda çekin davalı ...

Faktoring A.Ş tarafından takas yoluyla ibraz edildiğinin anlaşıldığını, bu sebeple bu davayı açtıklarını, çekin ciro silsilesinde müvekkilinden sonra gelen cirantanın ... olduğunu, müvekkili ile bu kişi arasında herhangi bir tanışıklık ya da ticari ilişki bulunmadığını belirterek davalı ...Faktoring A.Ş elinde bulunan çekin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...Faktoring A.Ş vekili, çekin müvekkili elinde bulunmadığını, çek bedelinin dava dışı ...

Faktoring A.Ş tarafından müvekkiline ödendiğini ve müvekkilinin de çeki adı geçene iade ettiğini, davacının 6361 Sayılı Kanunun 9/3 maddesi uyarınca şahsi def'ileri müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini bildirerek davanın reddini istemiştir. Davacının taraf değişikliği talebinde bulunduğu ve davanın ayrıca davalı ...'ye yöneltildiğini, ... Faktoring A.Ş vekilinin davaya verdiği cevabında; müvekkili ile dava dışı ...

Ltd.Şti arasında 06/03/2018 tarihli genel faktoring sözleşmesi imzalandığını, çekin de bu sözleşme çerçevesinde temlik alındığını, müvekkilinin çeki ... Faktoring A.Ş'ye temlik ettiğini, daha sonra ... Faktoring A.Ş'nin ödeme yasağı kararı gereğince çek bedelini tahsil edemediğini, müvekkilinin de çek bedelini ... Faktoring A.Ş'ye ödeyerek çeki iade aldığını, dava dışı faktoring müşterisi ...

Ltd.Şti'nin 15/08/2018 ve 17/08/2018 tarihlerinde ödeme yaptığını ve çekin bu şirketin yetkilisi ...'a 28/08/2018 tarihinde iade edildiği, dolayısıyla müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkilinin iyiniyetli ve yetkili hamil olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir. Mahkemece, toplanan delillere göre; davacının, davanın ... Faktoring A.Ş'ye yöneltilmesine dair talebinin kabul edildiği, ancak ... Faktoring A.Ş'nin çekteki cirosunu iptal ederek çeki dava dışı ...

Ltd.Şti'ne iade ettiği, bu nedenle her iki davalıya husumet yöneltilemeyeceği, her ne kadar davacı tarafın tekrar taraf değişikliği talebinde bulunmuş ise de, çekin ... firmasında olduğunun sabit olmadığı, bu nedenle taraf değişikliği talebinin kabul edilmediği gerekçeleriyle davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiş, kararı davacı vekili istinaf etmiştir.

Davacı vekili, istinaf sebebi olarak; mahkemenin gerekçesinde çekin ... şirketinde olduğunun sabit olmadığını belirtmiş ise de, davalılardan ...

Faktoring A.Ş'nin cevap dilekçesinde çekin ... yetkilisi ...'a teslim edildiğini beyan ettiğini, mahkemenin taraf değişikliği talebini kabul etmemesinin eksik incelemeye dayalı olduğunu, çeki elinde bulunduranların müvekkili tarafından bilinmesine imkan olmadığını, bu hususun HMK'nun 31.maddesi uyarınca hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında mahkemece araştırılması gerektiğini, zira çekin davalı ...Faktoring A.Ş'de olduğunu, açtıkları çek iptali davasında yazışmalar sonucu ortaya çıktığını, çekin ... şirketinde olduğunun sabit olup HMK'nın 124.maddesi uyarınca taraf değişikliği yapılması gerektiğini bildirmiştir.

Davacı tarafından Bakırköy 2.Asliye Ticaret mahkemesi'nin 2018/756 esas sayılı dosyasında açılan çek iptali davasının yargılaması sırasında ... tarafından mahkemeye gönderilen 10/10/2018 tarihli cevabi yazıda, çekin ... Faktoring A.Ş tarafından takas yoluyla ibraz edildiği ve mahkeme kararı nedeniyle ödeme yapılmadığının bildirildiği görülmüştür. Dava konusu çekin 11/08/2018 tarihli, 60.000,00 TL bedelli, keşidecisinin ...ndan ... olduğu, lehtarın ise ... Ltd.

Şti olduğu, sonraki cirantaların ..., ... A.Ş, ... Ltd.Şti, ... Faktoring A.Ş olduğu ve son olarak da ... Faktoring A.Ş'nin iptal edilmiş cirosu bulunduğu, çekin 11/08/2018'de ibraz edildiği, ödeme yasağı kararı gereğince işlem yapılmadığının belirtildiği görülmüştür. ... Faktoring A.Ş vekilince verilen cevap dilekçesi ekinde, çekin fotokopisinin çekildiği ve bu fotokopi ekine çek aslı 28/08/2018 tarihinde elden teslim edilmiştir.

Teslim alan ... isminin olduğu, altında ise ... Ltd.Şti kaşesi ve imza olduğu , teslim edenin ise ... olduğu, söz konusu bu belgenin de fotokopi belge olup bu belgede ... Faktoring A.Ş'nin cirosunun da iptal edildiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava, çekin istirdadı istemine ilişkindir. Davacı taraf, eldeki davayı başlangıçta davalı ...Faktoring aleyhine açmış, daha sonra bu davalının çekin ... Faktoring A.Ş 'ye iade edildiğini savunması üzerine taraf değişikliği yapılarak davalı ...'ye de dava yöneltilmiştir. Ne var ki; ... Faktoring vekilinin de çekin faktoring müşterisi ...

Ltd.Şti yetkilisi ...'a iade edildiğini ileri sürmesi üzerine bu defa davacı tarafça yeniden taraf değişikliği talebinde bulunularak adı geçen şirketin de davalı yapılması istenilmiş ise de, mahkemece bu talep yerinde görülmemiştir. Davacı taraf çekin istirdadını istediğine göre bu talebini çek kimde ise ona yöneltmelidir. Davacı tarafın ilk olarak çekin ... Faktoring A.Ş tarafından takasta ibraz edilmesi nedeniyle adı geçene davayı yöneltmesi doğaldır.

Yine davalı ...Faktoring A.Ş tarafından çekin kendilerinde olmadığının ileri sürülmesi üzerine davacı vekilinin talebiyle davanın, davalı ...'ye yöneltilmesi de usule uygundur. Mahkemenin kararında isabetle belirtildiği üzere çekin .... Ltd.Şti'ne iade edilmesi çekin mutlaka adı geçen bu şirkette olduğu anlamına gelmez. Dolayısıyla mahkemenin davacı vekilinin yeniden taraf değişikliği talebini kabul etmemesi yerindedir.

Açıklanan bu sebeplerle davacı vekilinin istinaf talepleri yerinde değildir. Hal böyle olunca usul ve yasaya uygun olan ilk derece mahkemesi kararına yönelen davacı vekilinin istinaf taleplerinin reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.