İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2021/2041 K.2023/1346

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı arasında davalının açacağı işyerinde ''...'' isminin ve ''...'' logosunun kullanım hakkının verilmesi ve çiğ köfte satışının yapılmasına ilişkin 06/03/2014 tarihli sözleşme imzalandığını, müvekkil şirket tarafından sözleşme gereği üzerine düşen tüm sorumluluk ve yükümlülükleri yerine getirdiğini, davalının sözleşmeye aykırı şekilde kendisine haklı fesih hakkı tanınmamasına rağmen sözleşmeye feshettiğini, işletmesini sözleşme süresi dolmadan ve müvekkil şirketten yazılı muvafakat almaksızın kapattığını,

davalının bu durumu Bakırköy ...Noterliği'nin 26/12/2014 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname ile taraflarına ikrar edildiğini, davalı tarafından gönderilen ihtarnameye cevaben Beşiktaş....Noterliğinin 07/01/2015 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname ile davalının taraflar arasındaki sözleşme hükümlerini ihlal ettiğinin kendisine bildirildiğini, müvekkil tarafından gönderilen ihtarnamenin davalı tarafa 09/01/2014 tarihinde tebliğ edildiğini, sözleşmenin feshi ile muaccel hale gelen 50.000-TL cezai şart bedelinin davalı tarafca ödenmediğini, bu sebeple İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından icra takibi başlandığını, itiraz üzerine icra takibinin durduğunu, davalı tarafından haksız ve mesnetsiz yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalının en az %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın ikame edilebilmesi açısından kanuni süreler geçtiğini, hak düşürücü süre yönünden zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davanın süresinde açılmadığını, müvekkilinin sözleşmeyi imzalamış olduğu tarihteki şartları ile cirosunın gün geçtikçe kötüleştiğini, işletmenin zarar etmesi üzerine Aralık 2014 ayında kapatma kararı aldığını, bu hususun Bakırköy ...Noterliği aracılığı ile keşide edilen 26/12/2014 tarih ve ... yevmiye sayılı akdin feshi ihtarnamesi ile davacı şirkete bildirildiğini, davacı tarafın ihtarnameye cevaben cezai şartı ödemelerini talep ettiğini,

sözleşmede yer alan cezai şartın talep koşullarının oluşmadığını, bu suretle aleyhlerine başlatılan icra takibine itiraz ettiklerini ve tüm bu nedenlerle hukuki dayanaktan yoksun haklı yapılan itirazın kabulü ile davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/06/2018 tarih ve 2016/710 Esas - 2018/633 Karar sayılı kararıyla; "Dosyanın yapılan incelemesinde davacı tarafın taraflar arasında imzalanan franchise sözleşmesi çerçevesinde davalıdan icra takibi ile cezai şart ve işlemiş faiz talep ettiği, ve İstanbul 16.Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/470 Esas 2015/534 Karar sayılı ilamı emsal olarak gösterdiği, davalı tarafın davacının emsal olarak bildirdiği dosyanın bu dosya için emsal nitelikte olmadığını belirtmiş ise de dosyamız ve emsal kararın incelenmesinde her iki dosyanında da kapsam ve mahiyet itibariyle benzer nitelikte olduğu, bu bakımdan dosyamız açısından Yargıtay denetiminden de geçerek kesinleşen dosyanın emsal teşkil ettiği hususu dikkate alınarak haklı davanın kabulüne." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde.

"Davalı şirket ile davacı arasında 06.03.2014 tarihinde sözleşme akdedilmiş olup, müvekkil şirketin sözleşmeyi imzalamış olduğu tarihteki şartları ve cirosu gün geçtikçe kötüleşmiş olması ve faaliyetini daha fazla sürdürememesi nedeniyle iş yerini kapatma kararı aldığını, bu karara binaen de sözleşmenin 3.maddesindeki hakkını kullanarak sözleşmeyi fesih ettiğini karşı tarafa bildirdiğini,Sözleşmenin 3.maddesinin açık olduğunu, üst üste iki kez ya da toplamda dört kez sipariş olmaması haliin sözleşmenin feshi sebebi sayılacağının belirtildiğini, bu feshin ise sadece şirket tarafından yapılacağına ilişkin bir ibare bulunmadığını,

fesih hakkının iki taraf için de geçerli olduğunu, Sözleşmedeki cezai şartın ödemesini öngören 23.madde incelendiğinde de görüleceği üzere sözleşmenin herhangi bir maddesinin işletmeci tarafından ihlali halinde cezai şartın geçerli olacağını, oysa sözleşmenin ihlal edilmediğini ve sözleşmenin 3.maddesindeki hakka dayanılarak sözleşmenin usulüne uygun olarak feshedildiğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK'nın 67.maddesine dayalı olarak açılan itirazın iptali davasıdır.Davacı cezai şart kapsamında oluşan alacağa dayalı olarak başlattığı icra takibine itiraz üzerine itirazın iptali davası açmış; davalı, davanın haksız olduğundan bahisle reddini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi tarafından. "Davanın KABULÜ ile İstanbul ...İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı icra takip dosyasında takibe yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, -Asıl alacak üzerinden hesap edilecek %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine." karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Akdi ilişki tarafların kabulünde olup, akdin normal sona erme süresinden önce sona erdiği ve davalı yanın fiilen işyerini kapattığı da anlaşılmaktadır.

Davalının işletmesini zarar ettiğinden bahisle kapatmasının, dava konusu franchise sözleşmesinin geçerlilik süresine aykırılık oluşturduğu sabit olup, davacının Sözleşmenin 23. maddesine göre cezai şart istemine hak kazandığının kabulü gerektiğinden, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olmakla davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.