İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1023 K.2022/1500

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

İhtiyati haciz talep eden ... A.Ş. vekilinin talebi üzerine İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/02/2022 tarihli 2022/235 D.İş., 2022/261 D.İş Karar sayılı kararıyla, 26/01/2022 keşide tarihli, 250.000 TL bedelli çekten kaynaklanan alacağın temini bakımından, ... Ltd. Şti. Ve çekte ismi bulunan diğer borçlu şirketlerin malları ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden vekili dilekçesinde; mahkemece müvekkilinin yokluğunda verilen ihtiyati haciz kararını, 18/02/2022 tarihinde mahalle hacze gelinmesi ile birlikte öğrendiğini, müvekkilinin ve diğer cirantaların yerleşim adresinin, çekin keşide yeri ile muhatap bankanın bulunduğu yerin Diyarbakır ili olması,

kambiyo senetlerine ilişkin alacaklarda alacaklının ikametgahının yetkili bulunmaması nedeni ile ihtiyati haciz kararı verilebilmesi bakımından İstanbul Mahkemelerinin yetkili olmadığını, davacı şirketin yetkisiz mahkemede ihtiyati haciz talebinde bulunduğunu, ihtiyati haciz kararının soyut iddialara dayanılarak verildiğini, talebe dayanak çekte imza müvekkiline ait olmayıp müvekkilinin elinden rızası dışında çıktığını, İhtiyati haciz talebinde karar vermeye Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu nedenle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını,

mahkeme aksi kanaatte ise ihtiyati haczin şartlarının oluşmaması nedeni ile kararın kaldırılarak ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. İhtiyati haciz talep eden vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davaya konu çekleri usul ve yasaya uygun şekilde ciro yoluyla iktisap ettiğini, çeklerin iyi niyetli son meşru hamili olduğunu, müvekkili şirketin takip konusu çeke ilişkin alacağı usul ve yasaya uygun bir şekilde faktoring sözleşmesi,

alacak bildirim formu, fatura tavsik edilerek ...'den ciro yolu ile iktisap ettiğini, müvekkilinin iyi niyetli son meşru hamil sıfatıyla işbu çeki icra takibine ve ihtiyati haciz istemine konu etmesinde hiçbir hukuka aykırılık bulunmadığını,zira İİK md.258 gereğince ihtiyati haciz kararında yaklaşık ispat kuralının arandığını, itiraz eden borçluların mahkemenin yetkisine olan itirazlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, TBK md.89 gereğince;

alacaklı müvekkilinin yerleşim yerinin yetkili hale geldiğini, yetkili mahkemelerin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, takibe konu çekin muhattap bankaya ibraz edildikten sonra götürülecek borç haline dönüştüğünü beyanla; itirazların reddini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI

İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 21.04.2022 tarihli 2022/235 D.İŞ - 2022/261 K. Sayılı Ek Kararıyla; "...Muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız çıkan çeke dayalı borcun, aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazandığı, HMK 10. Maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK 89. Madde gereğince alacaklının ikametgah yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline geleceği, ihtiyati haciz talep eden alacaklının Şişli/İstanbul adresinde ikamet ettiği,çekin süresinde bankaya ibraz edilerek karşılıksız işlemine tabi tutulduğu,

aranacak borç vasfını yitirip götürülecek borç haline dönüştüğü, alacaklının ikametgahının bulunduğu İstanbul Mahkemelerinin ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemelerden olduğu, yetki itirazlarına itibar edilmediği, ...İhtiyati hacze itiraz eden vekili ihtiyati hacze itiraz dilekçesinde ihtiyati haciz kararının soyut iddialara dayanılarak verildiği ve takibe dayanak çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığı, çekin müvekkilinin elinden rızası hilafına çıktığına yönelik itiraz sebepleri İİK'nun 265. maddesinde sınırlı olarak sayılan itiraz sebeplerinden olmadığı, bu nedenle de ihtiyati hacze itiraz yoluyla incelenemeyeceği" gerekçesiyle;

ihtiyati hacze itiraz sebepleri yerinde görülmediğinden ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU. İhtiyati hacze itiraz eden ... Ltd. Şti. vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; ihtiyati hacze konu çekle ilgili olarak D.Bakır C.

Başsavcılığının 2021/6303 sayılı dosyasında soruşturma yapıldığını, imza tutmadığından çekte işlem yapılmadığını, İstanbul 10. İcra Mahkemesi'nde yetki ve imza itirazında bulunduklarını, mahkemenin 2022/295 E-2022/323 K sayılı kararıyla yetkisizlik kararı verdiğini, kararın 19/04/2022 tarihinde kesinleştiğini, kambiyo senedinden doğan alacakların aranacak alacaklar niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için 6098 Sayılı TBK 89/1 maddesi hükmünün uygulanamayacağını, alacaklının ikametgahı mahkemesinin yetkili olmadığını (Yarıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 10/09/2014 tarihli 2014/10115 E-2014/13521 K sayılı kararının da aynı doğrultuda olduğunu),

ihtiyati haciz kararının soyut iddialara dayanılarak verildiğini, savcılık soruşturmasının yürüdüğünü beyanla, mahkemenin itirazın reddi kararının kaldırılarak, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER. İhtiyati haczin dayanağı çek örneğinin incelenmesinde;... Diyarbakır Şubesine ait çekin keşide yerinin D.Bakır olarak yazıldığı, 26/01/2022 keşide tarihli 250.000 TL bedelli çekin keşidecisinin ..., lehtarının ...,lehtar cirantadan sonra gelen cirantaların sırayla; ...,... ve .... A.Ş. Olduğu,... ile ... Şirketi arasında Faktoring ilişkisi bulunduğu, borçlu şirketlerin tamamının adresinin Diyarbakırda bulunduğu anlaşılmıştır.

İstanbul 10. İcra Mahkemesi'nin 2022/295 E-2022/323 K sayılı kararıyla yetkisizlik kararı ile ... Şirketi tarafından, ... A.Ş. Hakkında açılan İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasında yetki ve imzaya itiraz davasında, İstanbul İcra Dairelerinin yetkisizliğine karar verildiği, kararın istinaf edilmeksizin 19/04/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

GEREKÇ E

İlk derece mahkemesince, çeke dayalı olarak yapılan ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiği, borçlulardan ... vekilinin yetki itirazında bulunduğu, mahkemenin yetki itirazının reddine karar verdiği, itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

İhtiyati haciz isteyen taraf çeke dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunmuş olup, dayanak çekin keşide yerinin ve muhatap bankanın bulunduğu yerin Diyarbakır olduğu anlaşılmıştır.Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap bankanın bulunduğu yerde ihtiyati haciz isteyebilecektir. Dosyanın incelenmesinde itiraz eden ...

Limited Şirketinin adresinin Diyarbakır ili olduğu, diğer borçlu şirketlerin adreslerinin de Diyarbakır olduğu anlaşılmaktadır. Faktoring Sözleşmesinin tarafı olmayan itiraz eden hakkında sözleşmedeki yetki koşulunun uygulanma imkanı da bulunmamaktadır. Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur.

Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur.

Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde ...

Şirketi vekilinin ihtiyati hacze itirazının kabulü gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucu itirazın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, istinaf talebinin kabulüne, mahkemenin ek kararının kaldırılmasına, itiraz eden vekilinin itirazının kabulü ile, ihtiyati haciz kararının bu borçlu yönünden kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-İhtiyati hacze itiraz eden ... vekilinin istinaf isteminin esastan KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21.04.2022 tarihli 2022/235 D.İŞ - 2022/261 K. Sayılı Ek Kararının KALDIRILMASINA, 3-... vekilinin yetki itirazının kabulü ile; - İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/02/2022 tarihli 2022/235 D.İş., 2022/261 D.İş Karar sayılı ihtiyati haciz kararının bu borçlu yönünden KALDIRILMASINA, 4-İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden,

istinaf peşin harcının talep halinde iadesine, 5-İstinaf yargılaması sırasında ihtiyati hacze itiraz eden tarafından yapılan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 40,00 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 260,70 TL'nin ihtiyati haciz talep edenden alınarak ihtiyati hacze itiraz eden ...