İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1375 K.2024/564

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde 30/04/2018 tarihinde ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinin akdedildiğini, işbu sözleşme kapsamında davalıya "1 Adet, 2018 Model, Plastik Enjeksiyon Makinesi, Ekin 600 Ton (Çalışabilir Ekipmanlar Kurutucu - Yükleyici ile birlikte), Seri no: ..." finansal kiralama yoluyla kiralanarak teslim edildiğini, davalının finansal kiralama sözleşmesinden doğan kira bedelleri toplamını vadesinde ödememesi nedeniyle temerrüde düştüğünü ve bu nedenle aleyhine Beşiktaş ...

Noterliğinin 17/06/2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamenin keşide edilerek vadesi gelmiş tüm borçların temerrüt faiziyle birlikte yasal sürede ödenmemesi halinde sözleşmenin 60 günlük süre sonunda fesih olacağının ihtar edildiğini, ihtarnamenin davalıya 22/06/2020 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen müvekkili şirkete borçların ödenmemesi üzerine İstanbul 15. ATM.'nin 2021/220 D.İş sayılı kararı ile kiralamaya konu malların ihtiyati tedbirle müvekkili şirkete teslimine karar verildiğini,

izah edilen nedenlerle finansal kiralama sözleşmesinin feshinin tespit edilerek kiralamaya konu makinalar ve ekipmanları üzerinde davalı kiracının haksız zilyetliğine son verilip malların teslim alındığı şekilde iadesini, ihtiyati tedbir kararının Mahkeme kararı kesinleşinceye kadar devamını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"Davanın KABULÜ ile, taraflar arasında düzenlenen 30/04/2018 tarih, ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshinin tespiti ile, söz konusu Finansal Kiralama Sözleşmesine konu olan; 1 ADET, 2018 MODEL, PLASTİK ENJEKSİYON MAKİNESİ, EKİN 600 TON (ÇALIŞABİLİR EKİPMANLAR KURUTUCU-YÜKLEYİCİ İLE BİRLİKTE), SERİ NO: 1050"nin davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine" karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Feshe dayanak ihtarnamenin tebliğ edildiği ...'ya usulsüz tebliği edildiğinin ve müvekkili şirketin mühlet süresi içinde olduğundan ve usulsüz tebliğ nedeni ile temerrüt gerçekleşmediğini, müvekkili hakkında Korkuteli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/131 E sayılı dosyası ile konkordatonun tasdiki talebi ile birlikte dava açıldığını ve 09.03.2020 de tensiben geçici mühlet kararı verildiğini, işletme konularına ilişkin faaliyetlerin devamı için zorunlu olan makine ve araçlara tedbir konularak şirkete tedbiren teslim edildiğini,

7226 sayılı Kanun2un geçici 1 maddesine göre sürelerin durduğunu ve 15.06.2020'te kadar durduğunu şirket çalışanı veya yetkilisi olmayıp şirketle bağlantısı da olmadığını, temerrüt ihtarnamesinin 17.06.2020 tarihli olup geçici mühlet süresi içinde olduğundan hüküm ifade etmeyeceğini, müvekkili şirket hakkında hali hazırda tedbir kararı olduğunu, 23.03.2021 tarihli karar ile müvekkili hakkında 1 yıl süre ile kesin mühlet verildiğini ve İİK 294 md gereğince tedbirlerin devamına karar verildiğini, ... 'nın şirket temsilcisi ya da çalışanı olmayıp şirket ile ilgisi de olmadığını, tebligatın usulsüz olduğunu,

temerrüt ihtarının dava şartı olduğunu, müvekkilinin İstanbul 15 ATM' nin 2021/220 D.iş sayılı dosyasının ihtiyati tedbir kararının infazı sırasında haberdar olarak 11.10.2021 de itiraz dilekçesi sunduğunu, Davacının dava tarihinde hukuki yararı olmadığını, geçerli tebliğ olmadığından temerrüt gerçekleşmediğini, davacının konkordato dosyasında taraf olmasına rağmen bu dosyada vekil olarak kendilerini göstermediğini, davanın 14.04.2021 de öğrenildiğini, Mahkemenin gerekçesinde konkordato başvurusu fesih sebebi olarak gösterilmiş ise de 3226 sayılı Kanun 22.md gereğince feshin ancak takibin semeresiz kalması halinde mümkün olduğunu,

davacını ise takip ikame etmediğini, Y 19.HD. 2014/15081 E, 2015/917 K sayılı ilamının bu yönde olduğunu, sadece sözleşme hükmünün yeterli olmadığını, İİK 296 md de konkordato başvurusu nedeni ile sözleşmelerin geçersiz sayılmasının önüne geçilmesinin amaçlandığını, müvekkili hakkında kesin mühlet kararı olup hukuken fesih yahut temerrütün mümkün olamayacağını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İNCELEME

Davacı vekili, değerleme raporu sunarak dava değerini 415.000TL olarak açıklamış ve bu tutar üzerinden harcını tamamlamıştır.Taraflar arasındaki 30.04.2018 Tarihli finansal kiralama sözleşmesi dosyada mevcuttur. Beşiktaş ... Noterliğinin 17.06.2020 Tarihli ihtarnamesi gereğince davalıya 60+3 günlük süre verilmiş, ihtarname 21.06.2020' de ... adına tebliğ edilmiştir.

Davaya ilişkin olarak İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/220 D.İş sayılı kararı üzerinden dava konusu enjeksiyon makinesi ile ilgili ihtiyati tedbir kararı verildiği finansal kiralama sözleşmesine konu malın davalıdan alınarak davacıya tedbir yoluyla teslimine karar verilmiştir. Mali müşavir bilirkişi ... raporunda özetle; ... A.Ş ile ... Ltd.

Şti. arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktöring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 30/04/2018 tarihinde ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi tescil edildiğini, anılan sözleşmeyi diğer muhatapların müteselsil kefil sıfatı ile imzaladıklarını, muhatapların kendilerine noter marifetiyle bildirilen ödeme planında tespit edilen kira bedellerini ödemede temerrüde düştüklerini, bu cümleden olmak üzere 16/06/2020 tarihi itibariyle muhatapların 53.505,64-TL Kira, 3.870,27-TL Kira Temerrüt, 794,02-TL Sigorta, 13,58-TL Sigorta Temerrüt borçlarını bugüne kadar ödemediklerini,

muhatapların 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketler Kanununun 20 ve 31. maddeleri ve ile sözleşmenin ilgili maddeleri gereğince işbu ihtarnamenin 2. maddesinde yazılı borçlarının tümünü ihtarname masrafıyla birlikte ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren 60 gün içinde ödemelerini ihtar ettiklerini, muhatapların tayin edilen 60 gün içerisinde borçlarını tamamen ödemedikleri takdirde sözleşmelerinin işbu ihtarname ile feshedilmiş sayılacağını,

bir yıl içinde kiralama bedellerinden üçünün veya üst üste iki kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde taraflarınca başkaca bir süre verilmeksizin aradaki finansal kiralama sözleşmesinin derhal feshi yoluna gidileceğinin ihtar edildiğinin anlaşıldığını, davacı ...'nin e-defter sistemine tabi olduğu ve 01/01/2018 - 31/12/2020 dönemlerine ilişkin olarak her ay yasal süresi içerisinde yasal defterlerin GİB'e gönderildiğini ve onaylarının alındığının tespit edildiğini, davacının yasal defterlerinin süresinde Gelir İdaresine gönderdiğini dolayısıyla yasal defterlerin davacının lehine delil olarak kullanılabileceğini,

davacı tarafın yasal defterlerine göre davacının yasal defterlerinde davalının hesaplarının 012020 nolu firma kodu ile takip edildiğini, davacı tarafından Beşiktaş ...

Noterliği'nin 16/06/2020 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi ile 24/01/2020 vade tarihinden başlayan ve 22/05/2020 vade tarihinde son bulan toplamı 53.505,64-TL olan 5 adet kira borcu taksitinin ödenmesini davalı tarafa ihtaren bildirdiklerini, davacı tarafın yasal defterlerinde ihtara konu olan 24/01/2020 vade tarihinden başlayan ve vade tarihinde son bulan toplamı 53.505,64-TL olan 5 adet kira borcu olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

GEREKÇE Dava, finansal kiralama sözleşmesine konu malın aynen iadesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davalı vekili istinafında; ihtarnamenin tebliğinin usulsüz olduğunu, ... adında şirket çalışanı olmadığını ileri sürmüş ise de, dava dilekçesinin davalı ...'ya 21.05.2021'de bizzat tebliğ edildiği, davalının davaya süresi içinde cevap dilekçesi sunmadığı, dilekçeler teatisinin tamamlanmasından sonra sunulan 11.10.2021 Tarihli beyan dilekçesinde de bu yönde herhangi bir itirazının olmadığı, 7226 sayılı Kanun geçici 1/c.maddesinin sürelerin durmasına ilişkin olup ilgili hükmün 22.06.2020 Tarihli tebligatları yahut feshi usulsüz hale getirmeyeceği dikkate alındığında bu yöndeki istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; davacının temerrüt nedeni ile fesih koşullarının gerçekleştiğini ileri sürerek sözleşmeye konu malın aynen iadesini talep ettiği, 17.06.2020 Tarihli ihtarname ile davalı yana 60+3 günlük mehil verildiği, ihtarnamenin 22.06.2020 tarihinde tebliğ edildiği, bu süre içinde borcun ödenmediğinin bilirkişi raporu ile sabit olduğu,

keza davalının da ödeme savunmasının bulunmadığı dikkate alındığında mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiştir Davalı vekili, müvekkili hakkında konkordatonun tasdiki talebi ile açılan davada mühlet kararı verildiğini belirterek aynen iade kararı verilemeyeceğini ileri sürmüş ise de; finansal kiralama sözleşmesine konu mal davacıya ait olup davacının konkordato başvurusunda bulunmasının dava açılmasına engel olmadığı, Korkuteli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/131 E sayılı dosyanın 09.03.2020 Tarihli ihtiyati tedbir kararında davalı şirkete ait mallar yönünden tedbir kararı verildiği,

davacı ... şirketine ait finansal kiralama konusu mallar yönünden tedbir kararı verilmediği, davalı tarafça İİK'nın 307/3 Maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın iadesinin ertelendiğine dair mahkemeden karar verildiği yönünde bir bilgi ya da belgenin ibraz edilmediği de dikkate alındığında istinafa konu bu hususlar esas yönünden davanın kabulüne karar verilmesine engel nitelikte olmadığından davalının istinafının reddine karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.