İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1585 K.2024/953

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin TPMK nezdinde tescilli 32-00 Locarno sınıfında ... kod numaralı endüstriyel tasarımlarının bulunduğunu, tasarımını seramik ve porselen sektörlerinde ticari faaliyetlerinde kullandığını, müvekkili tarafından tüketici nezdinde ayırt edici hale getirilmiş tasarımların davalı tarafından kullanılarak müvekkilinin tasarım haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturulduğunu; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla;

öncelikli olarak müvekkilinin tasarımıyla iltibas yaratan davalı kullanımlarının önlenmesi için tedbir kararı verilmesini, https://.../... uzantılı alan adı içerisinde müvekkilinin tasarımlarına vaki tecavüzün ve haksız rekabet teşkil eden eylemlerin varlığı nedeniyle URL adresinde yer alan hukuka aykırı içeriğin tedbiren yayından çıkarılmasını, fazlaya ilişkin tüm maddi ve manevi tazminat talepleri saklı kalmak kaydıyla tasarımlara vaki tecavüzünün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, durdurulması ve önlenmesini, talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ürünlerin farklı tasarımlar olduğunu yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğunu, davacı tasarımıyla birbirinden farklı olduğunu, görsel ve biçimsel olarak da farklı olduklarını, davacının ürünleriyle karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını iddia ederek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 02/06/2021 tarih ve 2018/416 Esas - 2021/244 Karar sayılı kararıyla; "...Taraf iddia ve savunmaları, TPMK'dan celp edilen tasarım tescil belgesi ve hükme dayanak alınan denetim ve hüküm kurmaya elverişli alanında uzman bilirkişilerin 14.8.2020 ve 22.3.2021 tarihli bilirkişi raporları birlikte incelendiğinde; davacının tescilli tasarımı ile davalının kullanımına esas ürün görselleri nin bilirkişilerce düzenlenen raporda renkli olarak ve birbirleri ile farklı ve benzer yönleri incelenmek suretiyle denetime uygun olarak kıyaslandığı,

netice olarak tüm heyet raporlarında 02029 nolu ETB’nin 1 ve 2 nolu tasarımlarını ile ürün görsellerinin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı ve benzer olarak algılandıkları sübut bulduğundan; davalı eyleminin davacıya ait tescilli tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, HMK 389 vd maddeleri gereğince sosyal medya hesapları da dahil olmak üzere davacının tescilli tasarımının izinsiz olarak davalı yanca kullanılmasının önlenmesine" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde.

"Mahkeme tarafından alınan bilirkişi raporlarında tasarımların gerektiği şekilde incelenmediğini, itirazlarımızın değerlendirilmediğini, eksik inceleme ve araştırmaya dayanan rapora dayanarak hüküm tesis edildiğini,Hükme esas alınan bilirkişi raporunda “taraflara ait tasarımların karşılaştırılması” başlıklı kısmında dava konusu benzerlik ve ayırt edici nitelik yönünden deseni oluşturan çizgilerin, lekelerin biçimleri, birbirlerine göre oranları, yerleşimleri ve çizgisel yoğunlukların birbirleri ile ilişkilerine göre birbirinden farklılaşacağının belirtildiğini,

ancak tasarımlar arasındaki farkların küçük ayrıntı olarak algıladığı ve ürünlere ayırt edicilik kazandırmadığının iddia edildiğini, başkaca da inceleme ve değerlendirmeye yer verilmediğini,Davacı tarafın dava konusu tasarımı halihazırda doğada bulunan bir desen olduğunu, bu doğal desenin aktarılması ile oluşan endüstriyel tasarımının tescilinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının tescil ettirmiş olduğu ürün, doğada halihazırda bulunan yenilik ve ayırt edici vasıflara sahip olmadığını, Mahkemenin vermiş olduğu kararda tasarımcının seçenek özgürlüğünün dikkate alınmadığını,

dava konusu tasarım doğada var olduğu haliyle dünyanın her yerinde kullanılmakta olup tasarımcının seçenek serbestisini fazlasıyla kısıtladığını, söz konusu desenin kullanımı ve yerleşiminde iki farklı üründe ilk bakışta birbirine yakın görülmesi gayet doğal olduğunu, Bu tasarımların değerlendirilirken ayırt edici nokta olarak ilk bakışta birbirine yakın görünüp görünmemesi değil küçük detaylarda ne gibi farklılıkların olduğunun incelenmesi gerektiğini, ancak mahkemenin vermiş olduğu kararda küçük detayların önem kazanması durumunun tamamen göz ardı edildiğini,Alınan raporlarda “bilgilenmiş kullanıcı” hakkında hiçbir bilgi bulunmadığını;

bilgilenmiş kullanıcının her somut olay için ayrı ayrı tespit edilmesi gerektiğini, ayırt edicilik değerlendirmesinin bilgilenmiş kullanıcı gözü ile yapılması gerektiğini,Müvekkil şirkete ait tasarımın farklı bir tasarım olup, yeni, ayırt edici ve özgün niteliğe sahip olduğunu, bilirkişi raporlarında tasraflara ait tasarımların tek ve ayrı olarak değerlendirilmediği, yalnızca bütünün ele alındığını, ancak söz konusu karoların tek başına değerlendirilmesi halinde bariz farklılıklar içerdiğinin görüldüğünü,

Hiçbir doğal taş kesitinin birebir birbirine benzemesinin beklenemeyeceğini, her doğal taşın belirgin desen ve kırıldığında ortaya çıkan karakteristik özelliklere sahip olduğunu,Davaya konu tasarımlar görsel ve biçimsel olarak tamamen farklı olduğunu, müvekkil şirkete ait ürün doğal taş motifine sahip olup, tasarımcılar tarafından motifler zenginleştirilerek seramik yüzeyine aktarılmasıyla oluşturulduğunu, bilirkişi raporunda tasarımlar arasındaki farklılığın gerektiği şekilde değerlendirilmediğini,Davaya konu tasarımların karıştırılma ve ilişkilendirilme ihtimali bulunmadığını;

davaya konu olan fikir ve görseller ile ilgili olarak yurt içi ve yurt dışında pek çok firmada benzer tasarımlar uygulandığını, bu hususun bilirkişi raporuyla da sabit olduğunu,Davacı tarafın endüstriyel tasarımının tescili usul ve yasaya aykırı olduğunu; davacı tarafın tescil ettirmiş olduğu ürün, yenilik ve ayırt edici vasıflara sahip olmadığını, bu sebeple de tescilin hükümsüz olduğunu,Mahkemece verilen işbu kararın "haksız tescil" için emsal niteliği taşıdığını;

tasarım olma vasfı taşımayan doğal mermer deseninin haksız tescilinin korunmasının kanaatimizce doğru olmadığını ve ileride ortaya çıkacak haksız tesciller için dayanak olacağını,Müvekkil şirketin kötüniyetli hareket etmediğini, ayrıca davacı şirketin haksız rekabeti öne sürerek müvekkil şirkete isnad ettiği kötüniyet suçlaması ile ilgili bir delil sunmadığını, TMK madde 2 uyarınca iyiniyetin varlığı esastır, kötüniyet ispatlanmalıdır denmektedir.

Davacı şirket bu yönde herhangi bir delil sunmadığı için kötüniyetin kabul edilemeyeceğini,Dava konusu motif yıllardır dünya ve Türkiye piyasasında kullanılan kullanılan bir motiftir bu sebeple söz konusu tasarımın kullanılmasından dolayı ekonomik çıkarların zarar görmesi mümkün olmadığını, kaldı ki davacı taraf yeni ve özgün olamayan doğal halde bulunan bir deseni kötüniyetli olarak tescil ettirdiğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

GEREKÇE

Dava, tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve durdurulması taleplerine ilişkindir. İlk derece mahkemesi tarafından, "Davalı eyleminin davacıya ait tescilli tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, -HMK 389 vd maddeleri gereğince sosyal medya hesapları da dahil olmak üzere davacının tescilli tasarımının izinsiz olarak davalı yanca kullanılmasının önlenmesine." karar verilmiştir.

Hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 59. maddesinde, "Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir.

Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz" düzenlemesine yer verilmiş olup; mahkemece toplanan deliller, alınan ve denetime elverişli bulunan bilirkişi raporları uyarınca;

davacıya ait ... - 1 ve 2 numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait https://.../... adresinde yer alan ürün görseli arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu nedenle benzer olarak algılandıkları, davalı kullanımının davacıya ait tescilli tasarıma tecavüz ve aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiği anlaşıldığından; mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik olmadığından davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.