İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1739 K.2024/916

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin 1995 yılından itibaren ayakkabı ve terlik üretimi yaptığını, Türkiye ve dünyanın birçok ülkesine ihracat gerçekleştiren ve sektörünün en çok bilinen ve tanınan markalarından birisi olarak ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, müvekkili şirketin TPMK nezdinde ... sayı ile tescilli "..." ibareli markanın maliki olduğunu, müvekkilinin bu markayı iş yerlerinde, reklam panolarında, reklam ve tabela vasıtalarında kullandığını, bu bağlamda sektöründe bilinen ve aranan bir marka haline geldiğini, ancak hal böyle iken, davalı şirketin müvekkilinin tescilli "..." ibareli markasını ticari unvanında kullandığını,

davalının müvekkilinin şirketin markasını kullanarak haksız kazanç elde etme gayesinde olduğunu, davalının bu eylemlerinin müvekkilinin markadan doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, müvekkili adına tescilli "..." ibaresi markadan doğan haklara tecavüzün önlenmesini, men'ini, tecavüz teşkil eden tabelaların sökülmesini, reklam vasıtası, basılı evrak ve ürünlerin toplatılmasını, internet ve sosyal medya üzerindeki kullanımların durdurulmasını, verilecek hüküm özetinin ilanını, talep ve dava etmiştir. -Davacı vekili 30/03/2021 tarihli cevaba cevap dilekçesi ile;

dava dilekçesindeki taleplerine ek olarak davalı şirketin ticari ünvanındaki "..." ibaresinin TTK madde 46 hükmü uyarınca ticaret sicilinden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ticari unvanında geçen "..." ibaresinin, şirketin kurucu ortakları olan ... ile ...'ın isimlerinin ilk ikişer harfinden alınarak oluşturulduğunu, ayrıca müvekkilinin gıda üzerine faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin iş yerinde "..." ibaresinin ön planda olmadığını, müvekkili şirketin gıda alanında "..." olarak tanındığını, tüm tabelalarında, ambalaj, basılı evrak ve reklamlarında "..." kullandığını, müvekkilinin işletme adı olan "..." ibaresi ile tanındığını, taraflar arasında "..." ibaresi dışında başkaca hiçbir benzerlik bulunmadığını, davacının iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"..davalının tescilsiz markasal kullanımlarının unlu mamuller hizmetlerinde olduğu, davacının markasının ise "ayakkabı-terlik" emtiasında tanınmış kabul edildiği, söz konusu ürün ve hizmetlerin hitap ettikleri tüketici kitlesinin birbirlerinden oldukça farklı olduğu ve bu tüketicilerin yanılgıya düşerek mal ve hizmetler arasında bağlantı kurmasının mümkün görünmediği, bu itibarla fiili durumda davalının, davacının markasının tanınmışlığından haksız bir yarar sağlayarak şöhretini sömürmesi, itibarına zarar vermesi ya da ayırd edici karakterini zedeleyecek sonuçlar doğurması ihtimalinin bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

Aynı şekilde davalı ticaret unvanının davalı marka haklarına tecavüz oluşturması için gerekli olan ve aranan "sınıfsal benzerlik" kriterinin somut olayda gerçekleşmediği; zira davalının ticaret unvanını unlu mamuller hizmetlerinde kullandığı, davacının tescilinin ve tanınmışlığının 25.sınıfta olduğu, bu itibarla davalının ticaret unvan kullanımının davacı markanın işlevlerine zarar verici mahiyette kabul edilemeyeceği anlaşılmıştır.

Tüm bu nedenlerle unsurları oluşmayan marka hakkına tecavüz iddiasından kaynaklanan davacının davasının reddine" şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf isteminde özetle.

Tecavüzün tespit'i, men'i ve unvandan terkin talepleri müstakil dava niteliğinde olmadığından iki ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Bilirkişi raporunun hükme esas alınmama gerekçeleri açıklanmadığını, bilirkişi raporunda müvekkil markasına tecavüz edildiği ve davalının ticaret unvanından terkin edilmesi koşullarının oluştuğu belirtildiğini, Müvekkili markasının ve davalının ticaret unvanı ayırt edilemeyecek düzeyde benzediğini, davalının ticaret unvanında kullandığı "..." ifadesinde yer alan "..." tali nitelikte olup iki ifadenin benzerliğini ortadan kaldırmadığını, Müvekkilinin markasının tanınmış marka olduğunu,

Müvekkilinin kuruluş tarihi olan 1995 yılından itibaren ayakkabı ve terlik üretimi yapmakta olduğunu, 2003 yılından bu yana “...” ibaresini marka olarak ... sayı ile tescil ettirdiğini, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde “Tanınmış Marka” olarak da kayıt altına alındığını, Davalının ''...'' isimli tescilli markayı ticari unvanında kullandığını, unvanı TTK ve Sınai Mülkiyet Kanunu hükümlerine aykırı olarak oluşturduğunu, ... ibaresini müvekkili şirketin izni olmaksızın kendi mal ve hizmetlerinde kullanmaya devam ettirdiğini, ... ibaresini marka olarak tescil ettirdiğini, tescil yönünden derdest dava olduğunu,

Müvekkili markasına açık bir tecavüz oluştuğu gibi bu durumun TTK 55/a-4 md gereğince haksız rekabete yol açtığını, Yargıtay 11. HD., E. 2015/9915 K. 2016/4605 T. 25.4.2016:"Davacıların adlarına 20. sınıftaki emtialar yönünden tescilli ''...'' ve '' ... ...'' ibareli markaları mevcut olup, davalı tarafından da ''...' ibaresi alan adı olarak kullanılmaktadır.

556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 9. Maddesinine bendinde; işareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bir bağlantısı olmaması koşuluyla, işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde, alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük veya benzeri biçimlerde kullanılmasının marka hakkına tecavüz oluşturacağı düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davalı taraf mobilya işiyle ilgili faaliyet göstermekte olup kullanılan alan adı da ticari etki yapan bir kullanımdır.

Bu durumda davacıların tescilli markalarına tecavüzün kabulü yerine, yazılı olduğu şekilde davanın reddi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir." şeklinde olduğunu, İlk derece mahkemesi yargılamasında müvekkili şirketin tanınmış marka tescili ve tanınmış marka hakları dikkate alınmadığını, Yasal mevzuat ve Yargıtay içtihatlarınca sabit olduğu üzere, müvekkili şirket ile davalının ana faaliyet alanlarının farklı olması tanınmış markanın hukuki koruması açısından fark yaratmadığını, korumanın, sadece belli faaliyet alanları ile sınırlı olmadığını, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/1913 E. 2021/1928 T.

Sayılı 03.03.2021 tarihli içtihadının dikkate alınmasını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2013/1885 E. 2015/1161 K. no'lu 08.04.2015 tarihli kararı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2007/11-965 E., 2007/961 K. Nolu kararının dikkate alınmasını, davalı şirketin müvekkili şirkete ait "..." markasının kullanımından haksız olarak yarar elde edeceği, müvekkili şirketin menfaatinin zedeleneceğini Davalının müvekkili şirkete ait markadan doğan haklarının ihlali ve haksız rekabet oluşturan fiileri somut olarak ortaya konulduğunu,

Davalının "..." İbaresini kullanması ve birbirinden bağımsız sektörlerde faaliyet göstermesi müvekkile zarar verecek nitelikte olfuğunu, müşteri zihninde tanınmış marka olan ... firmasının öncülüğünde bir grup şirket olduğu fikrinin oluşacağını, SMK 6/5 hükmü ile tanınmış markanın sulandırılmasının önlenmesi amaçlandığını davalının kullanımının tanınmış ... markasını sulandıracağını belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep etmiştir.

İNCELEME Türk Patent ve Marka Kurumu'nun cevabi yazısına göre davacının ... markası “Ayak giysileri (terlikler)” emtiası için tanınmış marka olup davacının 25 ve 35 sınıfta ... esas unsurlu pek çok markası mevcuttur.

Davacı şirketin 14.10.1994 tarihinde sicile tescil olunduğu, faaliyet alanının; her türlü deri kaçucuk vb mamulden yapılı her türlü ayakkkabı ,terlik imal dikimi, çanta cüzdan ithal ihracatı , şirketin kousuna giren malların depolanması, satılması, kiralanması..vb alanları içerdiği ticaret sicil kayıtlarından anlaşılmıştır. Davalı şirket 22.07.2020 de tescil olunduğu faaliyet alanını fırın ürünleri imalatı, tatlı tuzlu hafif dayanıklı pastane ürünleri...

Vb alanları içerdiği ticaret sicil kayıtlarından anlaşılmıştır.

Bilirkişiler marka vekili ... ve bilişim uzmanı ... raporda; "https://...com.tr/ uzantılı internet sitesinin davalıya ait olduğu alan adı sorgu sonuçları ile sabit olduğu, anılan internet sitesinde “...” ibaresinin site adında ve logoda (... ibaresi ile birlikte) ve ticari unvan adında geçtiği / kullanıldığı, ayrıca davalının sosyal medya hesaplarında da benzer kullanımların olduğu yukarıda yapılan tespitler ile ortaya konulduğu, davacı adına tescilli olan “...” markası ile aynı ibarenin davalı tarafından ticari etki yaratacak şekilde, bir grup markası gibi kullanılmasının davacının marka hakkına tecavüz kapsamında değerlendirilebileceği.

Davacının “...” esas unsurlu markası tanınmış marka olarak tüm sınıflarda korunmakta olduğundan, daha sonraki bir tarihte kurulan davalı şirket unvanından “...” ibaresinin kullanılması tecavüz kapsamında değerlendirilebileceği ve davalı şirket unvanından “...” ibaresinin terkini şartlarının mevcut olduğunun kabul edilebileceği" hususlarını tespit etmişlerdir. Raporda.

Davalı alan adı olan www...com.tr 27.07.2020 de oluşturulduğu, ... hesabında içeriğinde "..." "..." "..." şeklinde yazılı, olduğu görümüştür. Davalı vekilince, Av. ...'den alınan Nisan 2022 Tarihli Mütalaa dosyaya sunulmuş, tetkikinde.

"Adana Ticaret Sicili Müdürlüğü nezdinde ... sicil numarası ile tescilli “...” şeklindeki ticaret unvanında yer verilen “...” ek unsurunun davalı tarafça marka işlevi görecek şekilde herhangi bir kullanımına dosya kapsamında rastlanmadığı, tecavüz iddiasına konu edilen ve dava dilekçesinde yer verilen ... sicil numaralı ticaret markasının “...” sözcüğünden ibaret olmayıp tescile konu olduğu hâliyle şekil unsuruyla bir bütün teşkil ettiği, bu nedenle davalı şirket adına tescilli ticaret unvanı ile karıştırılma ihtimalinden söz edilebilmesi için, sadece sözcük unsuruyla sınırlı bir araştırma ile yetinilmemesi,

aynı zamanda tecavüz iddiasına konu markanın tescil edildiği bütüne uygun olarak şekil unsuru yönünden de benzerlik ve karıştırılma iddiası bakımından incelemeye tâbi tutulması gerektiği, davalının ticaret unvanının ek unsurunu teşkil eden “...” ibaresinin 6102 sayılı TTK’nın 18., 39. ve 40. maddeleri çerçevesinde yasal ve meşru bir hakka dayalı olduğu,

dava konusu edilen marka hakkına tecavüz ve karıştırılma ihtimali ile tanınmışlık iddiasına yönelik olarak Türk Patent ve Marka Kurumu Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından 28/01/2022 tarih ve ... sayılı yazısı ile bildirilen resmî değerlendirme neticesinde, davacının söz konusu iddia ve itirazlarının yerinde görülmeyerek reddine karar verilmiş olduğu nazara alındığında, davalıya ait ticaret unvanı ile davacıya ait markanın tescil kapsamı bakımından herhangi bir tecavüz ve/veya karıştırılma ihtimalinin söz konusu olmadığı" hususlarını bildirdiği görülmüştür.

GEREKÇE Davacı ... markasının tanınmış marka olduğunu, davalının ... şeklindeki kullanımının markadan doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğini ileri sürerek tecavüzün tespiti, meni, refi ile davalının ticaret unvanından ... ibaresinin terkinini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Somut uyuşmazlıkta; davacının ... esas unsurlu pek çok markası mevcut olduğu gibi ... markası tanınmış markadır.

Davalı, faaliyet alanlarının farklı olduğunu, ... ibaresinin önplanda kullanılmadığını, ... isimli kullanım olduğunu ileri sürmüş ise de; bilişim uzmanının da bulunduğu bilirkişi raporunda; davalının internet sitesinde ve sosyal medyada ... şeklindeki markasal kullanımları tespit edilmiş, www...com.tr alan adının da 27.07.2020'de tahsis edildiği belirlenmiştir.

Bu durumda davacının ... tanınmış markası olmasına rağmen davalının ... şeklindeki markasal kullanımları nedeni ile grup şirketi izlenimi verilerek ortalama tüketici nezdinde işletmeler arasında bağlantı kurulabileceği ve karışıklığa neden olacağı, bilirkişi raporundaki tespitlerin de bu yönde olduğu dikkate alındığında davacının markaya tecavüzün tespiti, meni, refi talebinin kabulü gerekirken reddi yerinde görülmemiştir.

Davacı, ... ibaresinin ticaret unvanından terkinini de talep etmiştir.

Tarafların faaliyet alanları farklı ise de; davacının ... unvanı ile 1994 yılında kurulduğu, davalının ise 22.07.2020'de ... unvanı ile sicile tescil edildiği, her iki ticaret unvanının çekirdek unsurunun ... olduğu, davalının basiretli tacir olarak iltibas yaratmayacak ticaret unvanı seçmekte özenli davranması gerekirken davacı şirketin grup şirketi izlenimi oluşturacak şekilde unvanda ... ibaresini tescil ettirmesinin yerinde olmadığı, unvan terkini koşullarının da oluştuğu dikkate alındığında davalının ticaret unvanından ... ibaresinin terkinine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, HMK 353.1.b.2 maddesi gereğince davanın kabulüne dair yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.