İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1785 K.2023/2008

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin fuar stant tasarımı, ofis tasarımı, konsept show - roomlar, iç mekan tasarımı ve benzeri konularda ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, bu bağlamda TPMK nezdinde ... sayı ile tescilli tasarımın sahibi olduğunu, 10/05/2016 - 14/05/2016 tarihleri arasında ...

Kongre ve Fuar Merkezi'nden gerçekleştirilen 39.Yapı Fuarında davalı şirketin müvekkili şirkete tasarlattığı ve TPMK nezdinde tescil başvurusuna konu stant uygulamasını, müvekkilinden izin almaksızın hukuka aykırı ve kötü niyetli olarak kullanıldığının tespit edildiğini, davalı şirketin kullandığı stant uygulaması ile müvekkil şirkete ait tescilli tasarım ile birebir benzer olduğunu, davalının bu eyleminin müvekkilinin tescilli tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğini, müvekkilinin tescilli tasarımına yönelik tecavüzün tespitini, men'ini,

şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 1.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 05/03/2018 tarihli dilekçesi ile, 1.000,00 TL olan maddi tazminat talebini 2.400,00 TL tutarına ıslah ederek harcını yatırmıştır.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin inşaat sektöründe müteahhitlik, proje ve denetim faaliyetlerinde bulunduğunu, birçok fuara katıldığını ve bu fuarlarda markasına uygun olarak belirli bir standartta ve çoğunlukla aynı çizgi ve tasarımda standartlar kullandığını, bu fuarlarda kullanılan stantlar için müvekkili şirketin her yıl katılacağı fuarlara ilişkin olarak en az üç veya dört firma ile görüştüğü ve talep ettiği tasarımı üretebilen en uygun firma ile karşılıklı olan ve anlaşma üzerine mutabakata vardığını,

davacının gerek müvekkili şirkete karşı tutum ve davranışlar gerekse de müvekkili şirketin talep ve isteklerinin karşılayamaması nedeniyle tercih edilmediğini, davacı tarafından hiçbir suretle müvekkili şirket tarafından kullanılan standın aynısı ya da benzerinin üretilmemiş olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 05.04.2018 tarih ve 2017/307 Esas - 2018/131 Karar sayılı kararıyla; "... davalı tarafın davacıya ait tasarımı daha önceden öğrenip bunu 10.05.2016 - 14.05.2016 tarihleri arasında ... kongre merkezinde gerçekleştirilen fuarda kullandığı söz konusu daha sonradan tescil edilen tasarımın davalı tarafından kötü niyetli ve izinsiz kullanımı söz konusu olup kullanımın piyasaya rayiç değeri %20 kabul edildiğinde söz konusu davacı tarafın ilk teklif ettiği değer 12.000,00 TL olup 12.000,00 TL üzerinden %20 tasarıma yönelik çizim ve proje bedeli 2.400,00 TL nin maddi tazminat olarak kötü niyetli

kullanım nedeniyle davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kullanımın izinsiz olmasının niteliği dikkate alınarak henüz tescil edilmeyen tasarımın kötü niyetli kendi menfaatine yarayacak şekilde kullanımının aynı zamanda manevi hakkın ihlali olduğu" gerekçesiyle.

Davalı tarafın zamanaşımı itirazının davanın ve ıslahın yapıldığı tarih dikkate alındığında 2 yıllık süre dolmadığı gibi dava HMK. nın 107 madde gereği belirsiz alacak davası olarak açıldığından yerinde olmayan zamanaşımı talebinin reddine, davanın kabulüne." karar verilmiştir.

DAİREMİZ KARARI

Dairemizin 18/06/2021 tarih ve 2018/3325 Esas - 2021/1287 Karar sayılı ilamı ile; "...Somut uyuşmazlıkta, davalı tarafça e-mail yazışmalarının güvenli kabul edilen sertifikasyonlu elektronik imza ile gönderildiği ileri sürülmediğinden, davalı tarafça da kabul edilmediğinden, davacı tarafça davalıya ve davalı tarafça davacıya gönderildiğinin ispatı halinde yazılı delil başlangıcı olduğu ve başka delillerle birlikte ispat vasıtası olacağı kabul edilmektedir.

Gerekçeli kararda davalı tarafın e-mail yazışmalarına itirazı incelenmemiş, hangi gerekçe ile delil olarak kabul edildiği tartışılmamıştır.

Bu durumda, mahkemece tarafların bilgisayarları ve e-posta adresleri üzerinde inceleme yapılarak,yazışmaların tarihleri ve içeriklerinin tespiti ile davacı tarafça stand tasarım görselinin davalıya e-posta ekinde gönderilip gönderilmediği, üzerinde inceleme yapılıp yapılmadığının belirlenmesi, gerekirse davacı tanıklarının dinlenmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmediğinden, davalı vekilinin sair istinaf sebepleri incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulüne mahkeme kararının kaldırılmasına" karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 24/05/2022 tarih ve 2021/210 Esas - 2022/120 Karar sayılı kararıyla; "...Dosya kapsamı tüm deliller ve Bölge Adliye Mahkemesi'nin kaldırma kararından sonra dinlenen tanık beyanı ile aldırılan bilirkişi raporu ve önceki raporlar birlikte değerlendirildiğinde; dosyaya ibraz edilen mailler, sunulan deliller dikkate alındığında;

davalı tarafın davacıya ait tasarımı daha önceden öğrenip bunu 10.05.2016 - 14.05.2016 tarihleri arasında ... kongre merkezinde gerçekleştirilen fuarda kullandığı söz konusu daha sonradan tescil edilen tasarımın davalı tarafından kötü niyetli ve izinsiz kullanımı söz konusu olup kullanımın piyasaya rayiç değeri %20 kabul edildiğinde söz konusu davacı tarafın ilk teklif ettiği değer 12.000,00 TL olup 12.000,00 TL üzerinden %20 tasarıma yönelik çizim ve proje bedeli 2.400,00 TL nin maddi tazminat olarak kötü niyetli kullanım nedeniyle davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

kullanımın izinsiz olmasının niteliği dikkate alınarak henüz tescil edilmeyen tasarımın kötü niyetli kendi menfaatine yarayacak şekilde kullanımı aynı zamanda manevi hakkın ihlali olup talep ile bağlı kalınarak 1.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, hükmün kesinleştikten sonra ilanına" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde.

"Dosyadan son olarak alınmış teknik bilirkişi raporuna itirazlarımızın mahkemece dikkate alınmadığını, davacı şirketin dosya evveliyatında yer alan davalı müvekkil şirketin tarafları ile görüştüğünü belirtmesi ile doğru orantılı olarak e-posta yazışmalarının da kabul edilmesi gerektiği iddiası açıkça geniş bir yorum içermekte olup varsayıma dayalı yorumun kabulünün hatalı olduğunu,Kaldı ki, e-posta yazışmalarının içeriği günümüzde kolaylıkla değiştirilebildiğini ve gönderilmemiş bir e-mail gönderilmiş gibi gösterilebildiğini,

zira bilirkişi raporunda da şekilde belirtildiği gibi yapıldığı iddia edilen yazışmaların sadece tek taraflı olarak incelenmiş olup, sadece gönderici tarafın gönderdiğini iddia etmiş olduğu e-postalara bakarak işbu e-postaların teslim alındığı ve/veya değiştirilmediğinin varsayılmasının hatalı olduğunu,Davacı tarafça sunulan e-postaların HMK kapsamında yazılı delil olarak sayılmamakta olup, Mahkeme tarafından söz konusu e-maillere dayanılarak tespit ve değerlendirme yapılmasının usule aykırı olduğunu, zira bilirkişiler tarafından stant fiziki olarak birebir incelenmediğini,

davacının sunduğu Tasarım Tescil belgesi ekinde yer alan tasarım görselleri/stant tasarım ile davacı tarafça davalı taraf yetkilisine gönderilen e-mail ekindeki tasarım görselinin örtüştüğü gibi bir sonuç hiçbir şekilde dosya kapsamında ortaya çıkmadığını,Davacının Mahkeme’ye sunduğu e-posta yazışmalarını hiçbir suretle kabul etmemekle birlikte, müvekkil şirket, 2016 yılında gerçekleşen Fuar için davacı firmanın da içerisinde bulunduğu 3-4 firma ile görüşmüş olup, taleplerine en doğru ve uygun şekilde cevap veren İdeko firması ile anlaşma sağladığını,Davacı firma tarafından,

hiçbir suretle müvekkil şirket tarafından kullanılan standın aynısı ya da benzeri üretilmemiş olmanın yanı sıra, tarafının tasarımı olduğunu iddia ettiği ürün ile davalı müvekkilin kullandığı ve İdeko firması tarafından üretilen ürünün de aynı özelliklere sahip olmadığını,Gerek davacı tarafından gerekse dava dışı firma tarafından yeni bir tasarım üretilmediğini, müvekkilin belirlediği ölçütler çerçevesinde talepleri görsel düzleme dökülmesi amaçlandığını, anılan stantların tasarımlarının hepsi davalı müvekkil şirkete ait olduğunu, Mahkemece eksik değerlendirme yapılmış olup gerek davalı müvekkil şirketin faaliyet alanı,

gerek fuarlarda bir ürün sergilemesinin mümkün olmaması, gerek markasının rengi, şekli, işaretleri, gerekse süre gelen yıllarda sabit ve standart bir stant modeli oturtmuş olması dikkate alındığında, müvekkil şirketçe birbirinden bağımsız stantların kullanılmasının da mümkün olmadığı hüküm kurarken göz önünde bulundurulmadığını,Davalı müvekkil şirket tarafından 2016 yılı Yapı Fuarında kullanılan ve İdeko firması tarafından üretilen stant, 10.05.2016 - 14.05.2016 tarihleri arasında kullanıldığını, davacı firma ise dava konusu ve tarafına ait olduğunu iddia ettiği tasarımın tescil başvurusunu 16.05.2016 tarihinde yaptığını,

bu durumun davacının kötüniyetini gösterdiğini, 01.02.2022 tarihli celsede dinlenmiş olan davacı tanığı ... hiçbir şekilde görgüye dayalı bir şekilde beyanda bulunmamış olup, salt davacı şirket ortağından duyduğu şekilde duyuma dayalı ve kulaktan dolam birtakım bilgilerle anlatımda bulunduğunu, dolayısıyla tanığı görgüye dayalı olmayan anlatımlarının dikkate alınmaması gerektiğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

DELİLLER

*Bilişim uzmanı bilirkişinin 07/04/2022 havale tarihli raporunda; davacı taraf bilgisayarları üzerinde yapılan incelemelerde, dosyaya delil olarak sunulan e-postaların gönderilmiş/alınmış olduğu, mail yazışmalarının içeriklerinin her iki tarafın maillerinin birbirine ulaştığını teyit eder nitelikte olduğu, e-posta yazışmalarının ...@... (Davacı şirket mail adresi uzantılı) ile ...@... (Davalı şirket mail uzantılı) e-posta adresleri arasında geçtiği, • E-posta eklerinde bulunan görsellerin gönderimden önce oluşturulmuş olduğu, bu yönüyle sistem tarihlerinin birbirini teyit ettiği, davacı tarafça stand tasarım görsellerinin davalıya e-posta ekinde gönderildiği." belirtilmiştir.

GEREKÇE

Dava, tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesi tarafından, "Davacının davasının KABULÜNE; -Davalının 10/05/2016 - 14/05/2016 tarihleri arasında katıldığı fuarda kullandığı stand tasarımı ile davacı adına olan ... tescil nolu tasarım tescil başvurusundan doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine ve men'ine, davalının tecavüz teşkil eden kullanımının önlenmesine, -Artırılan değer ile birlikte 2.400,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

-Ayırca 1.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Hüküm kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınarak hüküm özetinin ülke çapında yayınlanan beş büyük gazetenin birinde ilanına." karar verilmiştir. Hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davacı, TPMK nezdinde ... sayı ile tescilli tasarımın 10/05/2016 - 14/05/2016 tarihleri arasında ...

Kongre ve Fuar Merkezi'nden gerçekleştirilen 39.Yapı Fuarında davalı tarafından izinsiz olarak kullanılmış olması nedeniyle tasarım haklarına tecavüzün tespiti, meni, refi ile maddi - manevi tazminat isteminde bulunmuş; davalı ise, iddiaları kabul etmeyerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İlk derece mahekemsinin 05/04/2018 Tarih, 2017/307 Esas ve 2018/131 Karar sayılı kararı ile, "... davacı tarafın davasının kabulü ile davalı tarafın davacıya ait tasarıma yönelik tecavüz olduğunun tespiti ve menine, davalı kullanımının engellenmesine, 2.400,00 TL maddi tazminatın ve 1.000,00 TL manevi tazminatın faiziyle tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, hükmün kesinleştikten sonra ilanına," karar verilmiştir.Hükmün istinafı üzerine Dairemizin 18/06/2021 Tarih, 2018/3325 Esas ve 2021/1287 Karar sayılı ilamı ile,

"Gerekçeli kararda davalı tarafın e-mail yazışmalarına itirazı incelenmemiş, hangi gerekçe ile delil olarak kabul edildiği tartışılmamıştır.

Bu durumda, mahkemece tarafların bilgisayarları ve e-posta adresleri üzerinde inceleme yapılarak,yazışmaların tarihleri ve içeriklerinin tespiti ile davacı tarafça stand tasarım görselinin davalıya e-posta ekinde gönderilip gönderilmediği, üzerinde inceleme yapılıp yapılmadığının belirlenmesi, gerekirse davacı tanıklarının dinlenmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmediğinden, davalı vekilinin sair istinaf sebepleri incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulüne." karar verilerek, dosya mahkemesine iade edilmiştir.

İstinaf kararı sonrası mahkemece devam edilen yargılamada davacı tanığı ... dinlendiği, bilişim uzmanı bilirkişi aracılığıyla taraf bilgisayarları üzerinde bilirkişi incelemesi yapıldığı, dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda "... davacı taraf bilgisayarları üzerinde yapılan incelemelerde, dosyaya delil olarak sunulan e-postaların gönderilmiş/alınmış olduğu, mail yazışmalarının içeriklerinin her iki tarafın maillerinin birbirine ulaştığını teyit eder nitelikte olduğu, e-posta yazışmalarının [email protected] (Davacı şirket mail adresi uzantılı) ile ...@...

(Davalı şirket mail uzantılı) e-posta adresleri arasında geçtiği, • E-posta eklerinde bulunan görsellerin gönderimden önce oluşturulmuş olduğu, bu yönüyle sistem tarihlerinin birbirini teyit ettiği, davacı tarafça stand tasarım görsellerinin davalıya e-posta ekinde gönderildiğinin." tespit edildiği görülmüştür.

Mahkemece oluşan bu durum karşısında; davalı tarafın davacıya ait tasarımı daha önceden öğrenip bunu 10.05.2016 - 14.05.2016 tarihleri arasında ... kongre merkezinde gerçekleştirilen fuarda izinsiz olarak kullandığı, kullanımın piyasaya rayiç değeri %20 kabul edildiğinde söz konusu davacının ilk teklif ettiği değer olan 12.000,00 TL üzerinden %20 tasarıma yönelik çizim ve proje bedeli 2.400,00 TL nin maddi tazminata, kullanımın aynı zamanda manevi hakkın ihlali olup 1.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından, davalı vekilinin istinaf isteminin reddine oy çokluğu ile karar verilmiştir.