İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/392 K.2023/1967

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkilinin uzun yıllardır ısıcam olmak üzere pek çok farklı sektörde dünyanın bir çok ülkesinde yoğun faaliyetlerinin bulunduğunu, müvekili şirketin kurucularından Türkiye de dahil olmak üzere pek çok ülkede tescilli "İçi boş profiller için konektör (bağlaç)" buluş başlıklı patentin sahibi olduğunu, TPMK nezdinde ... sayıl tescili olduğunu lisans kaydının TPMK siciline 15/05/2017 tarihinde kaydedildiğini,

davalının müvekkilinin patentine konu ürününü "Bükülebilir Metal Alüminyum Profil Bağlantıları" ve/veya "Düz Bağlantı Metal" ismi ile" izinsiz ve hukuka aykırı olarak müvekkilinin patent haklarına tecavüz ve müvekkile karşı haksız rekabet teşkil edecek şekilde ürettiğini, sattığını ve sair ticari işleme konu ettiğini, davalının tüm hakları müvekkiline ait ... sayılı ve "İçi boş profiller için konektör(bağlaç)" buluş başlıklı patente konu ürünleri haksız ve hukuka aykırı bir şekilde müvekkilinin patent hakkını ihlale ederek ürettiği, sattığını ve kullandığnı,

davalının ... sayılı patentinin "Bükülebilir Metal Alüminyum Profil Bağlantıları" ve/veya "Düz Bağlantı Metal" ismi ile satışa sunulan ürünlere ilişkin üretiminin, satışının sağlanmasının, dağıtımını yapmasının, ithal ya da ihraç etmesinin, elde bulundurmasının, depolamasının, internet üzerinde ve özellikle www...com alan adına işletiği sitesinde ve sair mecralarad tanıtmasının, satışa sunmasının ve bu amaçlar ile kullanmasının durdurulmasına ve önlenmesine, davalının "...

Mah. ... Cad. ... Sitesi... Blok No:... ...

Donca / Kocaeli" adresinde yer alan ... sayılı ve "tçl boş profiller için konektör (bağlaç)" buluş başlıklı patentine konu ürün özerindeki haksız ve hukuka avkın kullanımına konu olan ve kendisi tarafından halihazırda "Bûkülebilir Metal Alüminyum Profil Bağlantıları" ve/veya "Buz Bağlantı Metal" ismi ile satışa sunulan ürünlere, ilgili.ürünlerin üretiminde kullanılan makinalara, ilgili ürünlere ait her türlü tanıtım materyaline ve basılı evraka el konulmasına, el konulanların toplanmasına ve dava sonunda verilecek hükmün kesinleşmesine kadar emin bir verde muhafaza altına alınmasına,

davalıya ait internet sitelerinin erişiminin engellenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 2002 yılında ısıcam üretim malzemeleri satışı ve cam mantarları üretimi ile faaliyetine başladığını Türkiye'nin önde gelen pek çok cam üreticisini müvekkilinin devamlı müşterisi olduğunu, usule dayalı olarak 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun gereğince davacının teminatı yatırmasının zorunlu olduğunu, Yargıtayın yerleşik içtihatlarıyla sabit olduğu üzere davacının her ne kadar La Haye Sözleşmesi'ne taraf akit devlette kurulmuş bir şirket olsa da tüzel kişi olması nedeniyle teminatın yatırılmasının zorunlu olduğunu,

bu hususun resen dikkate alınmasını, teminat yatırılmadığı takdirde davanın usulden reddelmesini gerektiğini, müvekkilinin kısa süreliğine deneme amaçlı ürettiği "bükülebilir alüminyum profil bağlantıları" ile davacının "..." tescil numaralı "içi boş profiller için konektör(bağlaç)" birbirinden farklı olduğunu, bir an için her iki ürünün aynı olduğu varsayımında dahi SMK'nın 85. Maddesi gereği tecavüz fiilinin gerçekleşmediğini, müvekkilin kısa süreliğine deneme amacıyla ürettiği ürünlerin haksız rekabete yol açmadığını,

somut olay bakımından kanunda sayılan şartlar gerçekleşmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

...Tüm dosya kapsamı, sunulan deliller, hükme esas alınan bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde,davacının patent belgesine konu TR ... sayılı "İçi Boş Profiller İçin Konektör (bağlaç)" buluş başlıklı patentin koruma kapsamında olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

1-Davanın KABULÜ İLE, davalı kullanımlarının davacının İnhisari Lisans sahibi olduğu ... sayılı "İçi Boş Profiller İçin Konektör(bağlaç)" buluş başlıklı patentine konu ürününe yönelik tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, bu tecavüzlerin durdurulmasına, önlenmesine ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, 2-Davalının davaya konu ürünlerin kullanımlarına ilişkin üretim, satış, dağıtım, tanıtım, ithalat, ihracat, internet üzerinden yahut sair mecralarda tanıtım olmak üzere her türlü kullanımının engellenmesine,

3-Tecavüze konu ürünün tabela, reklam, ambalaj, broşür, basılı evrak, fatura, katalog, vb. Her türlü tanıtım malzemesi ve ilgili ürünlerin üretiminde kullanılan makine ve ilgili materyallere kararın kesinleşmesine müteakip el konulmasına ve masrafı davalıya ait olmak üzere imhasına, 4-Davalıya ait www...com alan adlı internet sitesinde tecavüze konu ürünün tanıtımının, satışının, ithalinin, ihracının, ve sair kullanımlarının men edilmesine, ürüne ilişkin görsellerin site içeriğinden çıkarılmasına, aksi halde http://www...com/... ve http://www...com/... linklerine erişimin engellenmesine," karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf isteminde özetle. 20.05.2019 tarihli bilirkişi raporunun gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin deneme amaçlı ürettiği "bükülebilir alüminyum profil bağlantıları" ile davacının "..." tescil numaralı "içi boş profiller için konektör(bağlaç)" birbirinden farklı olduğunu, SMK 89 md gereğince patentin sağladığı korumanın istemlerle belirlendiğini,

müvekkilinin yalnızca deneme amaçlı olarak ürettiği ve kısa bir süre sonra da üretimine son verdiği "bükülebilir alüminyum profil bağlantıları" ise davacının istemlerinde belirtilen korumaya konu özelliklerden tamamen farklı niteliklere sahip olduğunu,Müvekkilin en önemli profil ürünlerinin kesilebilir alüminyum ısıcam profilleri, bükülebilir alüminyum ısıcam profilleri ve butilli alüminyum ısıcam profilleri olduğunu,.

Bu ürünlerden "bükülebilir alüminyum ısıcam profilleri"nin en önemli özelliğinin "90 derecede kusursuz köşe dönümü, kavisli üretimde hatasız görünüm, üstün kaynak kuvveti, bükümde montaj deliklerinde ve gaz dolumunda asla açılma olmaması" olduğunu, "Bükülebilir alüminyum ısıcam profilleri" de müvekkilinin yoğun satış yaptığı ürünlerden biri olduğunu, müşterilerin "bükülebilir alüminyum ısıcam profiller" için bağlantı ürünü aradığını fark eden müvekkilinin yalnızca kendi "bükülebilir alüminyum ısıcam profilleri" ile kullanılabilecek "bükülebilir alüminyum profil bağlantıları"nı deneme amaçlı ürettiğini,

Davacının patent hakkınnın içi boş profillerin konektörünün içi boş profile giriş yönünde arka ... dizilmiş yanal halde sabitleyici elemanların bir konektör olup, her iki yan duvarda en azından sabitleyici elemanların bir kısmı sokma yönünde çaprazdır ve birbirleri arasında belirli bir mesafeye sahip olacak şekilde dizilmişleri üzerinedir.

Müvekkilinin deneme amacıyla yalnızca kendi bükülebilir alüminyum ısıcam profillerine uygun olarak tasarlanan "bükülebilir alüminyum ısıcam profil bağlantıları" nın sağladıkları ise bundan tamamen farklı olup deneme amaçlı üretilen bu bağlantı ile tek hedefin bükülebilir ısıcam profiline uygun olması olduğunu,SMK 85. Maddesi 3. Fıkrasının B bendinde.

(3) Aşağıda sayılan fiiller patentin sağladığı hakkın kapsamı dışındadır: b) Patent konusu buluşu içeren deneme amaçlı fiiller…" denildiğini, patente tecavüz gerçekleşmediğini, davaya konu "bükülebilir alüminyum ısıcam profil bağlantıları"nın başkaca ürünler ile birlikte kullanılması mümkün olmadığını, müşterilerden karşılık da bulmadığından üretime son verildiğini,

İstanbul 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/115 D.iş sayılı dosyası kapsamında hazırlanan bilirkişi raporunun 3. Sayfasında o dönem sitede yer alan "bükülebilir alüminyum profil bağlantıları (metal)" başlığının altında açıkça "profillerin ölçülerine göre özel tasarlanmıştır" ifadesinden de anlaşıldığını, müşteri kitlesinin özellikle cam üretimi alanında faaliyet gösteren firmalar olup ortalama tüketicinin dikkat ve algı seviyesinden daha üstün bir dikkat ve algı seviyesine sahip olduklarını, bilgilenmiş tüketiciler olduklarını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İNCELEME Davaya konu ... numaralı "içi boş profiller için konektör (bağlaç)" buluş başlıklı patent belgesinin incelenmesinde, patente başvuru tarihinin 12/09/2001 olduğu, 21/12/2004 tarihinde ... numara ile davacı adına tescil edildiği görülmüştür. Dava konusu patent, "İçi boş profiller için konektör ( bağlaç)" buluş başlığını taşımakla, davaya konu patentin 13 adet istemi bulunmaktadır.

Bunlardan birincisi ( İstem 1) bağımsız istem olup, diğer bütün istemler doğrudan veya dolaylı olarak İstem 1'e bağımlı istemlerdir.

İstem 1 " İçi boş profiller (24), özellikte izolasyonlu camların aralıklı kalmasını sağlayan çerçeveler için kullanılan tırnaklı profiller için, bir orta duvan (5) ve buna bağlı İki yan duvan (6) ve içi boş profile (24) giriş yönünde (9), arka ... dizilmiş yanal halde sabitleyici elemanların (12, 13, 14) bulunduğu bir konektör olup, her iki yan duvarda (6) en azından sabitleyici elemanlann (12, 13, 14) bir kısmı sokma yönünde (9) çaprazdır ve birbirleri arasında belirli bir mesafeye (16,17) sahip olacak şekilde dizilmişlerdir." şeklindedir.

İstem 1'in unsurları; bir orta duvar, iki yan duvar, İçi boş profil, giriş yönünde arka ... dizilmiş yanal halde sabitleyici elemanlar, her iki yan duvardaki sabitleyici elemanların en azından bazılarının sokma yönünde çapraz olmaları ve birbirleri ile aralarında belirli mesafeye sahip olmalarından oluşmaktadır.

Bilirkişiler patent vekili endüstri mühendisi ..., patent vekili ..., ... sektör bilirkişisi ... müşterek raporlarında özetle; davacının patent belgesine konu buluşun istem 1 unsurlarının tümünü taşıdığı, dosyaya sunulan ürünün incelenmesinde bir orta duvara, iki yan duvara sahip olduğu, içi boş profil şeklinde giriş yönünde arka ... dizilmiş yanal halde sabitleyici elemanlar bulunduğu ve her iki yan duvardaki sabitleyici elemanların sokma yönünde çapraz olduğu ve birbirleri ile aralarında belirli mesafe olduğu,

istem 1 unsurlarının tümünü taşıdığı tespit edilmiş, davalıya ait ürünün, davacıya ait ... nolu patent belgesinin koruma kapsamında olduğu sonucuna varılmıştır.

GEREKÇE Davacı, patent belgesinden kaynaklanan haklarının ihlal edildiğini iddia ederek tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, meni ve refini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta dosyada mevcut ve Dairemizce yeterli bulunan bilirkişi raporunda davacıya ait ... nolu patent belgesinin istemleri ile davalının ürünün usulüne uygun karşılaştırması yapılmış ve davalı ürününün davacının patent belgesinin koruma kapsamında olduğu tespit edilmiştir.

Davalı aşamalardaki savunmalarında ürünün tecavüz teşkil etmediğini, deneme amaçlı üretim yapıldığını savunmuş ise de; bu yönde herhangi bir delil sunmamıştır. Mahkemece deneme amaçlı üretim savunmanın incelenmesi için davalının ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması hususunda ihtarlı ara karar oluşturulmuş, ancak ara karar davalı tarafça yerine getirilmemiştir.

Buna karşı davacı vekili tarafından sunulan davalı yana ait kataloglarda ise dava konusu ürüne yer verildiği gibi davacı tarafın delil olarak sunduğu 09.02.2018 Tarihli 2 adet faturanın 10.000adet ürün alımına ilişkin olduğu dikkate alındığında davalının bu yöndeki savunması yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenle ilk derece mahkemesince davanın kabulü yerinde olmakla davalının istinaf isteminin esastan reddi gerekmiştir.