İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/662 K.2023/1836

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; davacının toplu yemek üretimi ve satışı yapan bir şirket olduğunu, mahkememizin ... Esas sayılı dosya davalısı ... ile arasındaki açık hesap ilişkisi kapsamında ... toplam 200.000 TL bedelli çekler keşide edip verdiğini, ... bu çekleri (... Esas, tefrik sonrası ... Esas noyu alan dosya davalıları) faktoring firmalarına verdiğini ve taahhüt ettiği karşılığı malları teslim etmediğini, tüm bu nedenlerle mahkememizin 2018/592 esas sayılı dosya davalısı ... ile birleşen mahkememizin (... Esas) tefrik sonrası ... Esas noyu alan dosya davalıları faktoring firmalarına 183.555,64 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava konusu çekin, davalı şirkete ... Ltd.

Şti ile imzalanan faktoring sözleşmesi nedeniyle ciro yoluyla geçtiğini, çek üzerindeki ciro silsilesinin düzgün olduğunu, son hamil olan davalı şirketin kanuna göre iyi niyetli yetkili hamil konumunda olduğunu, davalı şirkete kötü niyet veya ağır kusur yüklenmesinin mümkün olmadığını, davalı şirketin basiretli davrandığını, çeki araştırma yaparak tevdi aldığını, davacı ile lehtar arasındaki ilişkilerden kendilerinin sorumlu olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile cevap vermişledir.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava dışı .... Ltd.

Şti ile davalı şirket arasında yapılan faktoring işlemi çerçevesinde kendilerine 2 adet çek ciro edildiğini, dava konusu çeklerin takas bankası aracılığıyla tahsil edildiğini, davalı şirketin BDDK'nın kararlarına ve yürürlükte bulunan yasa hükümlerine aykırı hareket etmediğini, çek lehtarı ve keşideci arasındaki mevcut durumun TTK'nın 687/1 maddesi gereğince iyi niyetli çek hamiline karşı ileri sürülemeyeceğini, davalı şirketin devraldığı alacaklardan dolayı tüm hukuki sorumluluklarını yerine getirdiğini, dava konusu çekin yasal mevzuat ve usullere uygun bir araştırma yapılarak faturaya dayalı olarak teslim alındığını,

tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile cevap vermişlerdir. Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı şirket ile mahkememizin 2018/592 Esas sayılı dosya davalısı ... arasında 18/05/2017 tarihli faktoring sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme uyarınca düzenlenen 3 adet faturaya karşılık çekin alındığını, dolayısıyla açılan davada herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile cevap vermişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"... davacının bedelsizlik iddiası bakımından bu iddiasının tarafı ve ticari ilişki içerisinde olduğu ... karşı davası açması gerektiği ve bu davanını bekletici mesele yapılması gerektiği, emsal nitelikte olan Yargıtay 11. H.D.

2020/4605 E. 2020/4901 K. Sayılı ilamına uygun olarak davacının dava konusu çeklerin lehtarı hakkında açmış olduğu Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/592 esas ve 2020/177 karar sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiği, Eskişehir Ticaret Mahkemesince bedelsizlik iddiasının kabul edilmeyerek davanın reddine karar verildiği, bu kararın tebliğe çıkarılarak kesinleştirilmesi noktasındaki mahkememizin 14.07.2021 tarihli ara kararının davacı ve vekiline tebliğ edildiği, Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin mahkememiz müzekkeresine verdiği cevapta kararın tebliğe çıkarılmadığının bildirildiği,

davacının verilen süre içerisinde kararı tebliğe çıkarmadığı davalıların fatura karşılığı dava konusu çekleri temlik aldıkları, davalıların yeterince araştırma yapmadığı kabul edilse bile bedelsizlik iddiasının asıl muhatabı lehtara karşı açtığı davasının reddedildiği hususları hep birlikte değerlendirildiğinde davacının davalılar hakkındaki ispat edilemeyen davasının reddine .." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Çeklerin üzerinde alacağın kısmen veya tamamen temlik edildiğine dair bir ibare bulunmadığını, zorunlu uygulama gereği bu hususun yazılmamasının işlemin faktoring işlemi olmasını engellediğini, bilirkişi raporunda irsaliyeli fatura da ibraz edilmediğinin belirtildiğini, sevk irsaliyesi de sunulmadığını, faturaların gerçek alacağı yansıttığının ispat edilemediğini, sunulan ödeme dekontunun da yasaya uygun olmadığını, müvekkilininden çeklerin tahsilinin talep edilemeyeceğini, müvekkilinin haklı olduğunu dosyanın sübuta erdiğini belirterek kararın kaldırılmasını davanın kabulünü talep etmiştir.

İNCELEME Dava konusu, ... Bankası T.A.O. Sanayi Eskişehir Şubesi, seri no: ..., keşide tarihi: 29.06.2018, keşide yeri: Eskişehir, miktar: 50.000,00-TL, olan çekin keşidecisinin davacı, lehtarının ise ... olduğu arka yüzünde ... cirosu ile davalı ... devredildiği görülmüştür.Dava konusu, ... Bankası T.A.O.

Sanayi Eskişehir Şubesi, seri no: ..., keşide tarihi: 27.07.2018, keşide yeri: Eskişehir, miktar: 50.000,00-TL, olan çekin keşidecisinin davacı lehtarının ise ... olduğu arka yüzünde ... cirosunundan sonra ... San. Tic. Ltd. Şti.cirosu ile davalı ... devredildiği görülmüştür. Dava konusu, ... Bankası T.A.O.

Sanayi Eskişehir Şubesi, seri no: ..., keşide tarihi: 17.08.2018, keşide yeri: Eskişehir, miktar: 50.000,00-TL, olan çekin keşidecisinin davacı lehtarının ise ... olduğu arka yüzünde ... cirosunundan sonra ... San. Tic. Ltd. Şti.cirosu ile davalı ...'e devredildiği görülmüştür. Dava konusu, ... Bankası T.A.O.

Sanayi Eskişehir Şubesi, seri no: ..., keşide tarihi: 31.08.2018, keşide yeri: Eskişehir, miktar: 50.000,00-TL, olan çekin keşidecisinin davacı lehtarının ise ... olduğu arka yüzünde ... cirosunundan sonra ... San. Tic. Ltd. Şti.cirosu ile davalı ... devredildiği görülmüştür.

Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/592 esas ve 2020/177 karar sayılı dosyasında; davacının ...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi davalının ise dava konusu edilen çeklerin lehtarı olan ... olduğu, yapılan yargılama sonunda davalının yemin eda ederek çek karşılığı malları teslim ettiği beyanı karşısında davacının çek karşılığı malların teslim edilmediği yönündeki iddiasının kabul edilemeyeceği gerekçesi ile davanını reddine karar verilmiştir.

GEREKÇE Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; davacı, dava konusu 4 adet çekte keşideci olup, lehtar tarafından kendisine malların teslim edilmediğini iddia etmektedir. Dava konusu çeklerden ...

Bankası TAO Sanayi Eskişehir Şubesi'ne ait 50.000'er Tl bedelli ..., ..., ... seri nolu çeklerde davacı keşideci ile davalı faktoring şirketleri arasında faktoring müşterisi dışında ciranta bulunmakla davacı şahsi defini davalı faktoring şirketleri ... ve ... karşı ileri süremeyecektir. Bu nedenle dava konusu bu çekler yönünden davanın reddi yerindedir.Dava konusu ...

Bankası TAO Sanayi Eskişehir Şubesi'ne ait 50.000Tl bedelli ... seri nolu 29.06.2018 Tarihli çekte davacı keşideci, dava dışı ... lehtar konumunda olup lehtar ... faktoring müşterisi olmakla bu çek yönünden şahsi defi ileri sürülebilirse de; davacının lehtar ... aleyhine açtığı menfi tespit davasının reddedildiği, mahkemece verilen kesin süreye rağmen ilgili dosyanın kesinleşmesi için gerekli işlemlerin davacı yan tarafından yapılmadığı, istinaf dilekçesi içeriği de dikkate alındığında iş bu çek yönünden davanın reddi de yerinde görülmüştür.Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddi gerekmiştir.