İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/677 K.2024/449

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 14.02.2020 tarihinde kendisine ait bir bayan pantolon tasarımını TPMK nezdinde tescil ettirdiğini, ancak davalının 14.02.2020 tarihli ve ... tescil numaralı tasarım tescil belgesi içeriğindeki 2.1 nolu tasarımı izinsiz olarak bire bir aynısını üreterek piyasaya sürdüğünü, davalının bu şekilde haksız kazanç elde ettiğini, davalı şirketin toptan çalışan bir şirket olmasından kaynaklı üretim ve satışının da büyük miktarlarda olduğunu,

üretilen malların kalitesi düşük olması nedeniyle halk nezdinde yanlış algıya yol açarak zarara uğradığını ve davalı eylemlerinin müvekkilinin tescilli tasarımdan doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini iddia ederek, davalı fillerinin müvekkilinin tescilli tasarımından doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitini, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 60,00 TL maddi, 60,00 TL yoksun kalınan kazanç ve 100.000,00 TL manevi tazminatın, haksız fil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesi ile, müvekkilinin tescilli tasarımına konu olan ürünler ile davacının tescilli tasarımına ait ürünlerin benzer olmadığını, müvekkilinin kullandığı tasarımın genel görümü, bütünsel etki ve izleniminin, bilgilenmiş kullanıcı gözüyle davacının tescilli tasarımından belirgin şekilde farklı olduğunu, benzer oluğu iddia edilen davacıya ait pantolon tasarımının tescilli olmadığı gibi davacının ... tescil numaralı tasarımının yeni ve ayırt edici olma özelliklerine sahip olmadığını,

başka firmalarca üretilen tasarım örnekleriyle dava konusu tasarımın farklı firmalarca yıllardan beri üretildiğini ve kullanıldığını, tasarımların birebir aynı ve anonimleşmiş bir tasarım olduğunu, bu nedenle de davacının dayanak yaptığı tasarımın taklit olduğunu, davacının piyasadaki mevcutlarını taklit ederek kendi adına tescil ettirdiğini iddia ederek, müvekkili aleyhine açılan asıl davanın reddini ve davacı adına olan ... tescil numaralı tasarım belgesinin hükümsüzlüğünü talep ve karşı dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"Tüm dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporları da birlikte değerlendirildiğinde; davacının dayandığı 14/02/2020 tarihli ... (2) numaralı tasarım tescilinin tescil tarihi olan 14 Şubat 2020 öncesinde piyasada yer alan ve üretilen bir ürün olduğu, bu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfının bulunmadığı, tescil şartı taşımayan bir ürün görünümünün tescillendiği, haliyle yasanın aradığı anlamda hükümsüzlük şartlarının oluştuğu anlaşılmakla karşı davanın kabulü ile, tasarımın hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir. Hükümsüzlük baştan beri sonuç doğuracağından tasarımdan doğan hakların ihlali söz konusu olmayacağı gibi haksız rekabette de sebep olmayacağından asıl davanın da reddine" kararı verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı-karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde; bilirkişi raporunda hükümsüzlüğe dayanak olarak karşı yanca dosyaya sunulan 2 sıra nolu ürünün hiç tartışılmadan ve peşinen "@..." sosyal medya hesabında 3 yıl önce yer alan fotoğraftaki ürün olduğu kabul edildiğini, itirazların dikkate alınmadığını, bilirkişilerin hükümsüzlük şartlarını değerlendirmeye geçmeden önce, dava sonrası bir tarihte davalı tarafça dosyaya sunulan 2 sıra nolu ürünün, 2018-19 yılına ait facebook paylaşımında yer aldığı söylenen fotoğraftaki ürünle aynı ürün olup olmadığını tespit etmeleri gerektiğini,raporda ürünün,

peşinen dosyaya davalı tarafından ibraz olunan ve @... olarak 2018-2019 yıllarında internet satışı yapılan ürün olduğu kabul edilerek bir karşılaştırma yapıldığını,Davalı yanın 2018-2019 yıllarında internetten satışı yapılan bir ürünü 3 yıl sonra satın alıp sunduğunun kabulünün mümkün olmadığını, sunulan ürünün, 2018-19 yılına ait facebook paylaşımı olduğu söylenen fotoğraftaki ürünle aynı ürün olup olmadığının tespitinin zorunlu olduğunu, bunlar yapılmadan raporda yapılan karşılaştırmanın müvekkilinin tasarım tescilinden sonraki ürün ile karşılaştırma yapılmış olduğunu,

hükümsüzlük koşullarının oluşmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

TPMK yazı cevabına göre; davacının delil olarak dayandığı ve karşı davada hükümsüzlüğe konu olan ... nolu çoklu tasarımdaki 2.1 nolu "pantolon" tasarımı olup 14.02.2020 Tarihli başvuruya istinaden aynı tarihte davacı adına tescil edilmiştir.İhtiyati tedbir talebi yönünden endüstriyel tasarım uzmanı bilirkişi ... alınan raporda;

davalı işyerindeki ürünler ile davacı tasarımın karıştırılmaya sebebiyet verecek derecede benzer olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.Davalının cevap dilekçesi ve karşı davasına istinaden mahkemece yeni bir rapor alınmıştır.Bilirkişiler marka vekili ..., ... giyim uzmanı ..., bilgisayar mühendisi ... müşterek raporunda neticeten; tarafından ilk derece 15/09/2021 tarihli raporda sonuç olarak; hükümsüzlüğe dayanak olarak mahkemeye sunulan 3 parça üründen, 2 sıra nolu ve ...

Şahıs firmasına ait sosyal medya hesabı üzerinde yapılan incelemelerde, “@...” kullanıcı adı ile tescilsiz olarak 27 Ocak 2018 tarihinde satışa sunulan ürün ile hükümsüzlüğü talep edilen davacı/karşı davalı tarafa ait 14/02/2020 tarihli ...

(2) numaralı tasarım tescili arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı/karşı davalıya ait tasarımın, tescil tarihi olan 14 Şubat 2020 öncesinde piyasada yer alan ve üretilen bir ürün olduğu, bu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfının bulunmadığı, tescil şartı taşımayan bir ürün görünümünün tescillendiği, haliyle yasanın aradığı anlamda hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, hükümsüzlük davasının geçmişe etkisi dikkate alındığında, davalı/karşı davacının kullanımının tasarıma tecavüz teşkil etmeyeceği yönünde görüş bildirmişlerdir.

GEREKÇE Asıl dava; endüstriyel tasarıma tecavüz, haksız rekabetin tespiti, meni, refi, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.Karşı dava ise; asıl davada delil olarak dayanılan ... numaralı 2.1 sayılı "pantolon" tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı- karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; mahkemece alınan 2.bilirkişi raporunda davacının ... (2) nolu "pantolon" tasarımının, dava dışı üçüncü kişi tarafından 28.01.2018 tarihinde kamuya sunulan tasarım ile benzer olarak algılandıkları tespit edilmiştir.

Davacı-karşı davalı vekili, bilirkişilerce yenilik kırıcı kabul edilen ürün ile sosyal medya hesabında sunulan ürünün aynı olup olmadığının kesin olarak tespiti yapılması gerektiğini ileri sürmüş ise de; ürünün fiziken incelenmesi zorunlu olmadığı gibi Dairemizce karşı dava dilekçesi ekinde renkli olarak sunulan görseller ile birlikte rapor incelendiğinde raporun yeterli, hükme ve denetime elverişli olduğu,

ürünün yayın tarihinin raporda teyit edildiği de dikkate alınarak davacının bu yöndeki istinaf isteminin reddi gerekmiştir.Neticeten davacı-karşı davalının tasarımının yenilik unsuru bulunmadığından hükümsüzlüğüne karar verilmesi yerinde olduğu gibi hükümsüzlük geriye etkili olacağından asıl davanın reddi de yerindedir. Açıklanan nedenle davacı- karşı davalı vekilinin asıl ve karşı davaya ilişkin istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.