İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/703 K.2023/1853

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu; ( müzakereden çıkan dosyalar için )

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ... arasında 05/05/2009 tarihli sözleşme imzalandığını, davalı şirketin 24/05/2011 tarihli limit onay bildirimi ile mezkur sözldüşmeye istinaden, müvekkilinin İtalya'da yerleşik müşterisi ....nin doğacak 20,000,00.Euro limit kadar garanti tanındığını, müvekkili şirket mezkur sözleşme ve garanti limiti kapsam ında İtalya'daki firmasıya 08/07/2011 tarihinde 60 vadeli 21.940-Euro bedelli tekstil ürünü ihracatı gerçekleştirildiğini, işbu ihracattan doğan alacağını faktoring şirketine bedeli vadesinde ödenmek üzere temlik ettiğini,

müvekkili şirketin malı süresinde tam ve eksiksiz olarak teslim etmesine ve aksine hiçbir bildirim de yapılmamasına rağmen bu güne kadar mal bedelinin ödenmediğini davalı firmanın temlik aldığı ihracat bedelinin limit tutarı olan 20.000,00.-TL ile sınırlı olarak davacı firmaya ödemesi gerektiğini ileri sürerek, davanın kabulü ile 20.000,-Euronun terncrrüt tarihindeki TCMB efektif batış TL karşılığı) 57,392,00.-TL'nin 118/12/2014 tarihinden itibaren ticari avans faiz ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki faktoring sözleşmesi kapsamında davacı yurt dışında yerleşik dava dışı ... firmasından olan fatura konusu alacaklarını müvekkili şirkete temlik ettiğini, sözleşme hükümlerine göre fatura konusu alacağı “faktöring garantisi kapsamı” dışında kaldığını, malların alıcıya teslim edilmiş olduğu yönündeki iddialarının ispata muhtaç olduğunu, tüm bu düzenlemelere göre, müvekkili şirketin herhangi bir garanti ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, muhabirin faktörün garantisini kaldırması ve bu alacakları geri temlik etmiş olması nedeni ile müvekkili şirketten de bu alacaklarla ilgili garanti yükümlülüğünün de sona erdiğini, davacıya faktoring finans hizmeti olmadığını, faktoring hizmeti verildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki faktoring sözleşme hükümleri uyarınca davalı ... şirketinin değil; müşterinin (davacının), faktoring sözleşmesi hükümleri ve limit onay bildirimi yazısı çerçevesinde davalı ... şirketine karşı alacağın varlığına ilişkin garanti sorumluluğunun söz konusu olduğu, faktoring şirketinin borçlunun ödeme güçsüzlüğünü üstlendiği yani garanti sorumluluğunun bulunduğu faktoring işlemleri gerçek faktoring; faktoring şirketinin böyle bir sorumluluğunun olmadığı işlemler ise gerçek olmayan faktoring olarak adlandırıldığı,

davalının alacağın varlığına ilişkin garanti sorumluluğunun söz konusu olmadığı, borçlu tarafından ihtilaf iddiasında bulunulduğundan ihtilafın çözülmesine kadar ilgili alacağın, muhabir faktorun garantisi dışında kaldığı, davalının borçluya karşı dava ikame etme mecburiyeti olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; -Davacının faktoringe konu malı yurt dışındaki alıcısına usulünce her türlü ayıptan ari olarak teslim ettiğinin sübuta erdiğini, bu durumda yurt dışındaki alıcının ortada gerçek bir ihtilaf olmadığı halde salt ödeme yapmaktan kaçınmak amacı ile muhabir faktöre göstermelik olarak ihtilaf iddiasında bulunmasının, davalı ... şirketinin garanti yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağını,-Davalı ... şirketinin gerek talep etmesine rağmen yurt dışındaki muhabir faktörü, gerekse de davacı firmayı dava açma konusunda yetkilendirmediğinin dosya kapsamındaki kayıt ve belgeler ile sabit olduğunu,

davalının sorumluluğu bu nedenle de devam ettiğini, bu hususun 13/04/2017 tarihli bilirkişi raporunda da vurgulandığını,-Davalı ... şirketinin temlike konu alacağın mevcudiyeti konusunda BDDK genelgelerinin faktoring şirketlerine yüklemiş bulunduğu araştırma yapma yükümlülüğünü de yerine getirmediğini ve kusur ve sorumluluğu kapsamında davaya konu bedeli tazminle yükümlü olduğunu,-Müvekkili şirketin faktoringli olarak muhabir bankanın limit tahsis ettiği firmaya ihracat gerçekleştirdiğini, ihraca konu malın alıcıya teslim edildiğine dair belgeleri de sunduğunu,

üzerine düşen tüm yükümlülükleri eksiksiz olarak yerine getirdiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, faktoring sözleşmesi kapsamında davacı tarafından davalıya temlik edilen alacağın kısmen iadesi istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, taraflar arasındaki faktoring sözleşmesinde; alacağın tahsilinin alacağa veya temel ilişkiye inhisar eden ya da mücbir sebepler, olağan üstü haller, politik riskler de dahil olmak üzere herhangi sair bir sebepten vadesinde gerçekleşmemesi hallerinin faktoring garantisinin kapsamı dışında tutulduğu, borçlu tarafından ihtilaf iddiasında bulunulduğundan ihtilafın çözülmesine kadar ilgili alacağın muhabir faktorun garantisi dışında kaldığı,

davalının borçluya karşı dava ikame etme mecburiyeti olmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.