İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/92 K.2023/1616

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin ... firması ve markasının tek sahibi olduğunu, müvekkili ayakkabılarının taklidinin yapıldığı yönündeki piyasadan gelen şikayetler üzerine davalıya ait ayakkabılardan numuneler alınmış ve iş bu numunelerin incelenmesi üzerine davalı ürünlerininmüvekkili tasarımlarının birebir aynısı olduğunun görüldüğünü, bunun üzerine müvekkilinin haksız bir işlem yaparak başkalarını zan altında bırakmamak adına ...

Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü Öğretim Üyesi Dr. ...'dan ürünleri incelemesi ve taklit olup olmadığı yönünde rapor verilmesini rica ettiklerini, ve rapor alındığını, müvekkiline ait ... tescil numaralı ayakkabı konulu 02-04 Locarna sınıfı endüstriyel tasarım tescil belgesi ile korunan tasarımların, davalı tarafından piyasaya sürülmüş bulunan, ayakkabı tasarımlarının, bilgilenmiş kullanıcılar üzerinde yarattıkları izlenim bakımından ayırt edilemez düzeyde benzerlik arz ettiğini, açıklanan nedenlerle, davanın kabulü ile davalının müvekkiline ait tasarıma tecavüzünün önlenmesine ve men'ine,

işbu tecavüzün önlenebilmesi adına davalının taklit niteliğindeki ürünlerin piyasadan toplatılmasına, bu ürünleri içerir her türlü katalogların toplatılarak ilgili ürünlerin ürün kataloglarından çıkartılmasına, her türlü televizyon reklamının yayının durdurulmasına, gazete ve billboard gibi görsel her türlü reklam aracının durdurulmasına, ilgili ürünlerin satışının yasaklanmasına, ürünlerin üretimlerinin durdurulmasına, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin herhangi bir kötüniyeti ve taklit kastının olmadığını, müvekkilinin ürünü ile davalı ürünü arasında "tasarım serbestisi" çerçevesinde farklılıklar mevcut olduğunu, müvekkilinin ürününün davalı tasarımına tecavüz teşkil etmediğini, iki ayakkabı arasındaki en büyük benzerliğin, iki ürünün de siyah, sarı ve mavi renk kombinasyonlarından oluşan outdoor ayakkabı ürünü olmalarından ibaret olduğunu, davacının tasarımının yenilik ve ayırt edicilik unsurlarının olmadığını, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"-Davacının davasının KABULÜ ile;-Davacıya ait ... tescil numaralı tasarımdan doğan haklarına tecavüz oluşturan davalı yana ait örneği dosyaya sunulmuş olan ve görsellerine dosya içerisindeki 25/05/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda yer verilen ayakkabı ürününün üretiminin durdurulmasına, satışının yasaklanmasına, davalı uhdesindeki söz konusu ürünlere ve bu ürünlerin bulunduğu kataloglara el konulmasına, bu ürünlerin gazete, tv ve billboard reklamlarının durdurulmasına, -Hüküm özetinin masrafı davalı tarafça karşılanmak suretiyle ulusal çapta yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde ilanına, " karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Raporun çelişkili olduğunu, Müvekkilin tescilli markalarından “...” markasının piyasada yaygın bir tanınmışlığa ulaştığını, markasının tanınması için çok ciddi yatırımlar yaptığını, Davalının müvekkili şirketin rakibi olan firmalardan olduğunu, davacının harcı alem tasarım tescilleri alınması, müvekkilin bayilerine baskı uygulanması,

müvekkil çalışanlarının yüksek ücret vaadleri ile transfer edilmesi vs…rekabet hukuku kurallarını ihlal eden birçok davranışta bulunduğunu, ihtiyati tedbirin müvekkil ile ilgisi olmayan dava dışı 3. kişilerin adreslerinde infaz edildiğini, müvekkilin ürünü ile davacı ürünü arasında, “tasarım serbestisi” çerçevesinde farklılıklar olduğunu, tecavüz oluşmadığını, davacının ayakkabı ürününün, “...” markası ile etiketlenerek ayırt edicilik kazandırılarak piyasaya sürüldüğünü, müvekkiline ait ürünün ise “...” markası ile etiketlendiğini, mahkeme kararının gerekçesinde renk benzerliğine yer verildiğini,

outdoor ayakkabı tasarımının davacının tekelinde olmadığını, keza siyah, sarı ve mavi renk kombinasyonlarından oluşan outdoor ayakkabı ürününü herhangi bir tasarım tescili ile kendisi adına tescil edemeyeceğini, harcı alem tasarım unsurlarının, outdoor ayakkabı zorunlu tasarım unsurlarının benzerlik kıyaslamasında “benzer” olarak nitelenemeyeceğini, mahkeme tarafından tek taraflı ve itiraz edilen uzman mütalaasına dayalı olarak, karar verildiğini, Davacının tasarımı yenilik ve ayırt edicilik unsurlarına haiz olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf aşamasında sunduğu dilekçe ile davalının dava konusu ... numaralı tasarımın hükümsüzlüğü için İstanbul 2.FSHHM nin 2023/143 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, ilgili dosyanın bekletici mesele yapılmasını talep etmiş, tevzi formu ve dava dilekçesi suretini sunmuştur.

İNCELEME Davacının delil olarak dayandığı TPMK'da ... numara ile kayıtlı ayakkabı tasarımının 27.12.2017 Tarihli başvuruya istinaden aynı tarihte davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.Ayakkabı tasarım ve üretim programı öğretim görevlisi ... 24/05/2021 tarihli bilirkişi raporunda.

"Davalı ve davacı firmaya ait ayakkabı çiftleri model, kullanılan malzeme (materyal), renk uyumu, görünüm, ıstampa parçalarının birbirlerinin benzeri olduğu ve kullanılan renklerin, ilave küçük değişikliklerin farklı olması genel tasarım görünümünde bir değişiklik oluşturmayacağı, her iki ayakkabı çiftinin (davacı ve davalı) benzer yönlerin fazla olduğu, lokal olarak benzemeyen yönlerin az olduğu ve ayakkabılar bütün olarak değerlendirildiğinde ortalama / bilgilenmiş tüketici nezdinde ayniyet derecesinde benzer oldukları" hususlarında görüş bildirmiştir.

GEREKÇE Davacı, davalının ürünlerinin ... nolu endüstriyel tasarımının taklidi niteliğinde olduğunu iddia ederek tasarıma tecavüzün önlenmesi ve menine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İstinaf incelemesi HMK 355 md gereğince kamu düzeni ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; davacı yanca, tasarıma tecavüz iddiasında bulunulmuş ise de, İstanbul 2.FSHHM' nin 2023/143 esas sayılı dosyasında davalı tarafça, davacının iddiasının dayanağı olan ... numaralı tasarımın hükümsüzlüğü istemi ile dava açılmış olduğu belirtilmiş olmakla ilgili dosyanın bu dosya yönünden bekletici mesele yapılması gereklidir.

Açıklanan nedenle davalının istinaf isteminin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının HMK 353.1.a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, kaldırma sebebine göre sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.