İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/946 K.2023/1638

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ... Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkili hakkında İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına konu 02/02/2015 tarihli ... seri numaralı 37.800,00TL bedelli çek yönünden icra takibi başlattığını, müvekkilinin davalılara hiçbir borcu olmadığını, müvekkilinin bu çek dahil 23 adet çeki kaybettiğini, kaybolan çeklerin zaman içinde sahte imzalar atılacak ve 3.şahıslara ciro edilerek icra takibine konu edildiğini belirterek, müvekkilinin İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına konu 02/02/2015 tarihli ... seri numaralı 37.800,00TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde; davacının çeki kaybettiği iddialarının doğru olmadığına, davacının kendisini çek bedelini ödemekten kurtarmaya çalıştığını, bir kişinin çek defterinden 23 adet çek yaprağını kaybetmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, takip konusu çekin hamiline yazılı çek olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Diğer davalıya usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı halde cevap dilekçesi sunmadığı ve davayı takip etmediği görülmüştür.

MAHKEME KARARI

Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesi 13.01.2022 tarihli 2015/517 E. - 2022/ 36 K. sayılı kararıyla. “Davacı taraf davaya konu çekleri çaldırdığını, çek üzerindeki imzaların kendisine ait olmadığını, dolayısıyla davalı taraflarla aralarında ticari ilişki olmadığını, iddia etmektedir. Bu çerçevede davalı taraf hukuki ilişkinin varlığını Medeni Kanun'un 6. maddesi kapsamında ispat etmelidir.

Mevcut olayımızda davacı tarafın imza inkarında bulunduğu, imza incelemesinin ancak senet aslının mevcut olması halinde yapılabileceği, davalı taraflara mahkememizce verilen kesin süreye rağmen çek asıllarının sunulamadığı, dolayısıyla ispat yükü kendisinde olan davalıların davacı tarafla olan ticari ilişkisini ve çek üzerindeki imzanın davacıya ait olduğunu ispat edemediği, bu sebeple davacının davasının kabulü ile davacının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına konu 02/02/2015 tarihli ... seri numaralı 37.800,00TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine" karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU

Davalı ... Tic. Ltd.

Şti. vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; her ne kadar dava menfi tespit davası olarak açılmışsa da, niteliği gereği borca itiraz davası olup, yapılan icra takibine süresinde itiraz edilmediğinden davanın reddi gerektiğini, kambiyo senetlerine özgü takip yapılmadığını, davacının 7 gün içinde borca itiraz etmesi gerekirken, menfi tespit davası açmasının hukuka aykırı olduğunu, Davaya konu çekin hamiline yazılı bir kambiyo senedi olduğunu, TTK’nun 659/3. maddesi uyarınca borçlunun rızası hilafına tedavüle çıkartıldığı yönünde bir definin ileri sürülemeyeceğini,

küçük bir işletme sahibi olduğunu beyan eden davacının 23 adet çeki kaybetmesine rağmen bu konuda hiçbir işlem yapmadan icra takibi yapılmasını beklediğini, çeklerin kaybedilmesinde davacının kusurlu olduğunu, TTK’nun 812. maddesi uyarınca iyi niyetle çeki iktisap eden müvekkilinin zararından sorumlu olduğunu, Müvekkilinin çek üzerindeki imzaların sıhhatini kontrol etme yükümlülüğünün bulunmadığını, imza davacıya ait olmasa bile diğer cirantaları sorumluluğunun devam ettiğini, takibin iptali halinde müvekkilinin zarara uğrayacağını, Çek aslının Mahkemeye sunulmaması nedeniyle davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığını,

Mahkemece öncelikle diğer itirazları yönünden inceleme yapılması gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Bakırköy CBS'nin 2014/81366 soruşturma sayılı dosyası incelendiğinde; taraflar arasındaki suç teşkil eden konunun hukuk yargılamasını ilgilendirdiğinden kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiş olduğu anlaşılmıştır. İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas numaralı takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Tic. Ltd. Şirketi, borçluların ... ve ... Ltd.

Şirketi olduğu, 23/02/2015 tarihinde borçlular hakkında 37.800,00 TL asıl alacak, 195,73 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 37.995,73 TL alacak için ilamsız takip yapıldığı, takibe konu belgenin ... İkitelli Şubesine ait, ... seri numaralı hamiline yazılı davacıya ait çek olduğu, arkasında borçlu ... Proje Ltd. Şirketi’nin cirosunun bulunduğu, davalı şirket tarafından 02/02/2015 tarihinde ...

Bankası’na ibraz edildiği, üzerindeki imzanın hesap sahibine ait olmadığı gerekçesiyle işlem yapılmadığının çek arkasına yazıldığı, İcra Müdürü tarafından aslı gibi olduğuna dair onaylanan örneğinin icra dosyasına mevcut olduğu tespit edilmiştir.İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi’nin 10/06/2019 tarihli raporda, çek aslının gönderilmesi halinde inceleme yapılabileceğinin bildirildiği görülmüştür.Çek aslının ...

Bankasından istenildiği, Banka tarafından mahkemeye yazılan yazıda çek aslının ibraz edene iade edildiğinin ve bankada mevcut olmadığının bildirildiği görülmüştür.Davalı tarafa mahkemece çek aslının imza incelemesi için mahkemeye teslim edilmesi konusunda kesin süre verildiği halde, çekin bankada olduğu gerekçesiyle dosyaya sunulmadığı ve bu nedenle imza incelemesi yapılamadığı tespit edilmiştir.

GEREKÇ E

Dava, İİK'nun 72. Maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, davalı ... Tic. Ltd. Şirketi vekili karara karşı istinaf yargı yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İcra dosyası incelendiğinde; kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yapılmadığı, davacının icra takibine itiraz etmese bile İİK’nun 72/1. maddesi uyarınca genel mahkemelerde borçlu olmadığının tespiti davası açabileceği, bu nedenle davalı vekilinin 7 gün içinde takibe itiraz davası açılmadığından davanın reddi gerektiğine dair istinaf talebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Borçlunun TTK’nun 659/1. maddesi uyarınca senedin geçersizliğine ilişkin defileri, yani çekteki imzanın kendisine ait olmadığını herkese karşı ileri sürebileceği düzenlenmiş olduğundan, davalı vekilinin TTK’nun 659. maddesi uyarınca müvekkiline karşı çekin rızası dışında tedavüle çıkartıldığına dair bir definin ileri sürülemeyeceğine ilişkin istinaf talebinin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davalının çeki ...

Bankasına ibraz ettiği, banka tarafından arkası yazıldıktan sonra kendilerine iade edildiği banka yazısı ile tespit edilmiş olmasına, çek aslının daha sonra İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğüne de sunularak, onaylı örneğinin dosyaya alınmasına rağmen, davalı tarafça çek aslının imza incelemesi için Mahkemeye verilen kesin süre içinde sunulmadığı, bu nedenle çek üzerindeki imzanın davacıya ait olup olmadığının tespit edilemediği, davalı vekilinin istinaf dilekçesinde çekin kendilerinde bulunmadığına dair bir istinaf nedeni ileri sürmediği,

HMK’nun 220/1. maddesi uyarınca çek aslını elinde bulunduran davalının çeki mahkemeye sunmamasının hukuki sonucuna katlanması gerektiği, Mahkemece bu nedenle davanın kabulüne karar vermesinde bir hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı ...

San.Tic.Ltd.Şti. vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 2.588,11 TL nispi harçtan, peşin alınan 645,53 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.942,58 TL eksik harcın davalı ...şirketinden alınarak Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan.