İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/1201 K.2025/394

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde; davaya konu ...

Güneşli Çarşı şubesine ait ... nolu 24.08.2018 tarihli 61.962,23TL bedelli çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin çekin ve dava konusu olmayan çeklerin banka tarafından sorulması üzerine çekten haberdar olduğunu, başkaca çeklerin de müvekkilinin imzası taklit edilerek doldurulduğunu, imza incelemesine ilişkin mütalaa aldıklarını belirterek davanın kabulü ile, dava konusu senet yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine ve %20 den aşağı olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

taraflar arasında 2017 Ekim Aralık ayı arasında kumaş satımına ilişkin ticari ilişki olmasına rağmen davacı tarafından bu hususa hiç değinilmediğini, müvekkilinin kumaş bedellerinden dolayı 141.962,23TL alacağı olduğunu, müvekkilinin alacaklarını davacı tarafından 2 adet çek düzenlenerek ödendiğini, davaya konu 61.962,23TL bedelli çekin de davacı şirket ekonomik krize düşmeden, vadesi gelmeden önce gönderilen 26.03.2018 tarihli ihtarnameye konu vade farkı faturasının dayanağı olan çeklerden biri olduğunu, diğer çekin de 80.000TL bedelli 22.05.2018 tarihli ... nolu çek olduğunu,

bu iki çeke istinaden alınan tahsilat makbuzu ile borcun sıfırlandığını, davacı ve davalının defter kayıtlarında bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, davacının başka müşterilerine de aynı yöntemi uyguladığını, davacının önce 6 adet çeke ilişkin Küçükçekmece CBS 2018/26983 sor nolu dosyada şikayetçi olduğunu, ancak sonrasında şirket yetkilisinin beyanına istinaden KYOK verildiğini, TMK 2.maddesinin dikkate alınması gerektiğini, davacının farklı çeklerdeki aynı imzaların bazısını kabul edip bazısını kabul etmemesinin TMK 2.maddesine aykırı olduğunu,

imzaları davacı tarafça açıkça kabul edilen çek asıllarının getirtilmesi gerektiğini, bu husustaki çek bilgilerini sunduklarını, belirterek davanın reddini, %20 tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"...1- Davanın kabulü ile, davacının ... Güneşli Çarşı Şubesi'ne ait ... seri nolu 24/0/2018 keşide tarihli ve 61.962,23TL bedelli çekten kaynaklı olarak davalıya borçlu olmadığının tespitine, 2- Kötü niyet tazminatı talebinin de şartları oluşmadığından reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf isteminde özetle.

Ticari defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yapılmadan sadece imza incelemesine ilişkin rapora göre karar verilmesinin hatalı olduğunu, çekin müvekkiline 02.03.2018 Tarihli tahsilat makbuzu ile teslim edildiğini, Bilirkişi raporunda imza incelemesine esas 7 adet çekin incelenmeden rapor tanzim edilmesinin hatalı olduğunu, davacı tarafından itiraz edilmeksizin bankadan ödenen veya imza itirazı daha sonra geri çekilerek imzanın şirket yetkilisine ait olduğu davacı tarafından kabul edilen 7 adet çekin dosyaya celp edildiğini, bilirkişinin bu çeklere itiraz edildiği gerekçesi ile inceleme yapmamasının hatalı olduğunu,

bu çeklere imza itirazı olmadığını, Yargıtay kararlarında daha önce itirazsız ödenen çeklerdeki imzalar ile dava konusu ettiği çekteki imzaların karşılaştırılmasına onay verdiği gibi yetkisiz temsilcisinin imzaladığı çeklerin daha önce ödenmesi durumunda sonradan yetkisiz temsilci tarafından imzalanan çeklerle ilgili sorumluluğun çek hesabı sahibine ait olduğunun kabul edilmekte olduğunu, ek rapor alınmadan karar verilmesinin de hatalı olduğunu,

Davada zorunlu arabuluculuk süreci geçerli olmamasına rağmen hüküm fıkrasının 7.maddesi gereğince müvekkili aleyhine vekalet ücretine hükmetmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; davalı vekili, davacının imza inkarını kabul etmemiş, çekin taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden davacı yanca verildiğini, davacı tarafça itirazsız ödenen, yahut öncesinde imzaya itiraz edilmiş ise de sonrasında itirazın geri çekildiği çekler olduğunu belirterek, çek bilgilerini sunmuş, bu kapsamda imza incelemesi ve ticari defter incelemesi yapılmasını talep edilmiştir.

Çekte görünürde taraflar arasında temel ilişki olduğundan davalının savunmasının ve rapora karşı esaslı itirazının değerlendirilmesi gerekirken ilk derece mahkemesince eksik incelemeye dayalı grafoloji raporuna göre karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının HMK 353.1.a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, öncelikle dava konusu çekin kayıtlı olup olmadığının tespiti için tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi vasıtası ile incelenmesi ve davalının itirazları üzerinde durularak davacı yanca imzası benimsenerek ödenen yahut imzası soruşturma aşamasında ikrar edildiği belirtilen çeklerin hangi çekler olduğunun tek tek incelenerek,

bu çeklerden hangilerinin taraflar arasında olduğu da belirlendikten sonra taraflar arasındaki çeklerin asıllarının dava konusu çek ile karşılaştırmasının yapıldığı yeni denetime elverişli bir bilirkişi raporu alınması sureti ile delillerin değerlendirilerek karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine, sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.