İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/271 K.2023/499

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; borçlu şirket yetkilisinin ... Otosansit Şubesinin ... nolu hesabına ait 05.11.2022 tarih, ... nolu, 120.000,00 TL bedelli çekin diğer borçlu tarafından ciro edilerek müvekkil şirkete verildiğini, çekin yasal süresi içerisinde yetkili banka şubesine ibraz edilmiş olduğunu, çek bedelinin tahsil edilememesi üzerine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatılmış olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 120.000,00 TL tahsili zımnında borçlulara ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, masraf ve avukatlık ücretinin borçlular üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/1517 D.İş , 2022/1518 Karar sayılı kararıyla; "Talep dilekçesi ve belge asılları ile tüm dosya kapsamına göre; talebin İ.İ.K'nun 257. ve devamı maddeleri gereğince yerinde olduğu anlaşılmakla, TALEBİN KABULÜ İLE, Alacaklının iddia ettiği yukarıda belirtilen alacak miktarı ile sınırlı olmak kaydıyla, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının İHTİYATEN HACZİNE, - Alacağın % 15 oranında 18.000-TL nakdi veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun alacaklı tarafından 10 gün içerisinde Mahkememiz veznesine teminat olarak yatırılmasına." karar verilmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARINA İTİRAZ

İhtiyati haciz kararına itiraz eden vekili dilekçesinde; borçlu gösterilen kişilerin tebligat adreslerinin sırasıyla. Bursa-İzmir-Kütahya olduğunun görüldüğünü, İhtiyati haciz talebinin ise İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yapıldığını.

Bursa Mahkemelerinin yetkili olduğunu, faktoring kurumunun müvekkili şirketten fatura teyiti yapmaksızın faturaya istinaden müvekkilinin çekini faktoring işlemlerinde kullanarak temlik aldığını, müvekkile bir fatura ibraz edilmediğini ve müvekkil ticari defterine de işlenmediğini, Bursa ...Noterliği 21.07.2022 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile açıklanan hususlara ilişkin olarak fiktif fatura nedeniyle çekin iadesi Faktoring firmasından istenildiğini, ancak ihtarnameye olumlu cevap verilmediğinden Bursa 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/875 E.Sayılı dosyası ile hakkında menfi tespit davası açtıklarını,

bu mahkemece tedbir kararının yanında ihtiyati haczi de kapsayacak şekilde icraya konulmasının durdurulmasına karar verildiğini, açıklanan nedenlerle ihtiyati haczin tamamen kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İTİRAZIN KABULÜ KARARI

İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/1517 D.İş , 2022/1518 Karar sayılı ek kararıyla. "Çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili Mahkeme, borçlunun yerleşim yerinin bulunduğu genel yetkili mahkeme, muhatap bankanın bulunduğu yer veya keşide yerinin bulunduğu Mahkemedir. (Yargıtay 11.HD.nin 23.05.2016 tarih ve 2016/5360 E.,2016/5578 K. sayılı ilamı) İhtiyati haciz kararına konu çekin keşide yerinin, muhatap bankanın bulunduğu yerin ve itiraz eden borçlu ... Tic.

A.Ş.'nin yerleşim yerinin Bursa, borçlulardan ...'un yerleşim yerinin Tavşanlı/Kütahya, diğer borçlu şirketin yerleşim yerinin Tire/İzmir olduğu, buna göre ihtiyati haciz talebinin itiraz eden yönünden Bursa Mahkemelerinde yapılması gerektiği, Mahkememizin yetkili bulunmadığı anlaşıldığından ihtiyati haciz kararına itirazın kabulüne ve Mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının ihtiyati hazce itiraz eden yönünden kaldırılmasına" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde. "İcra takibi karşılıksız çeke dayalı olup borç götürülecek borç niteliğine dönüştüğünden, ifa yeri olarak alacaklının ikametgahı icra dairesinin de takipte yetkili olduğunu, İcra ve İflas Kanunu'nun 258.maddesindeki, 'İhtiyati hacze 50.maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir.

Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.' hükmü uyarınca temel ilişkiden soyut olan ve ayrıca karşılıksız kalmış olan çeke dayalı borcun, salt para borcu niteliğinin bulunduğunu gözeterek, BK’nun 89. madde hükmü uyarınca, alacaklının ikametgahının bulunduğu yer icra müdürlüklerinin de yetkili olduğunu, Açıklanan bilgiler ve yargıtay kararları ışığında, alacaklı müvekkil şirketin yerleşim yeri itibariyle İstanbul (Çağlayan) Adliyesi Mahkemeleri ve İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz istemine yöneliktir. Mahkemece ibraz edilen çeke dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmiş, aleyhine karar verilen vekilinin itirazı üzerine mahkemece duruşmalı olarak yapılan inceleme sonunda itirazın kabulüne karar verilmiştir.Hüküm ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İcra ve İflas Kanunu’nun 265/1. hükmüne göre, “Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.” Somut uyuşmazlıkta; itiraz eden vekilinin dava konusu çekin keşide yeri, muhatap yeri ve borçlu yerleşim yeri dikkate alındığında yetkili mahkemenin Bursa mahkemeleri olduğunu beyanla ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkisiz olduğundan bahisle kararı istinaf ettiği görülmüştür.

İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle “Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir.” şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için TBK’nın 89/1. hükmü uygulanamaz.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Somut olayda, ihtiyati hacze konu çekin keşide yerinin, muhatap bankanın bulunduğu yerin ve itiraz eden borçlu ...

San. ve Tic.A.Ş.'nin yerleşim yerinin Bursa, borçlulardan ...'un yerleşim yerinin Tavşanlı/Kütahya, diğer borçlu şirketin yerleşim yerinin Tire/İzmir olduğu, buna göre ihtiyati haciz talebinin itiraz eden yönünden mahkemenin ihtiyati haciz kararı verilmesi hususunda yetkisi bulunmadığından mahkemece ihtiyati hacze itirazın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.