İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/529 K.2024/1534

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili arasında Mudanya Noterliği'nde 12/08/2021 tarihli, ... yevmiye numaralı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını, davalı kiracı şirkete Beyoğlu ...

Noterliği'nden 25/10/2021 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini, 60 günlük yasal sürede kira borcunun ödenmesinin; aksi takdirde sözleşmenin fesih edileceğinin ve fesih süresi sonundan itibaren 3 gün içerisinde sözleşme konusu malların tesliminin ihtar edildiğini, davalı tarafın ihtara rağmen borcu ödemediği gibi, kendisine yüklenen edimleri de yerine getirmediğinden FKS'nin münfesih olduğunu, 6361 sayılı yasının 23., 31., ve 33. maddelerinde sözleşmenin feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğunun belirtildiğini,

davalı tarafın kiralama konusu malları bugüne kadar iade etmediğini bu nedenle ileride telafisi imkansız zararları önleyebilmek için mülkiyeti müvekkili şirkete ait finansal kiralama konu malların ihtiyati tedbir kararıyla müvekkil şirkete teslimini ve davanın kabulünü talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sözleşmedeki borcunu ifa ettiğini, bahse konu makinenin devir işlemini yapmak için davacı şirkete gittiğinde kötüniyetli olarak karşısına fahiş orandaki faize faiz işletildiğini ve faiz borcu çıkarıldığını, müvekkilinin de bunun haksız olduğunu ve makinenin kendisine devrinin gerçekleşmesinin gerektiğini dile getirmesine rağmen kabul edilmediğini, tamamiyle kötüniyet olduğu kanaatinde olduklarını, öncelikle icra takibi başlatıldığını, akabinde de huzurdaki haksız malın iadesi davası açıldığını,

davacı ile müvekkilinin arasındaki alacak verecek meselesi çözümlenmeden yani itirazın iptali davası açılmadan ve sonuçlanmadan eldeki bu davanın da açılamayacağını, bu durumun hak kaybına neden olduğunu, gerçekte makinenin müvekkiline ait olduğunu, fakat davacının sözleşme edimini yerine getirmediğini, ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığını, dosyayı incelemeden ihtiyati tedbir kararı verilmesinin de çağdaş hukuk sistemine aykırı olduğunu, tüm bu nedenlere 07/01/2022 tarihli ihtiyati tedbir ara kararına itirazlarının kabulü ile şartları oluşmayan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını,

yetki itirazımızın kabulü ile Bursa Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili kılınmasını, arabuluculuk dava şartı olduğundan davanın usulden reddini, davanın esasına girilmesi halinde şartları oluşmayan davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/01/2023 tarih ve 2022/3 Esas - 2023/37 Karar sayılı kararıyla. "Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre, iddia ve savunma noktasında TMK'nın 6. ve HMK'nın 190. maddelerine göre davayı ispat yükümlülüğü davacı taraftadır. Temerrüt ve finansal kiralama sözleşmesinin haklı feshi iddiasının ispatı bakımından mahkememiz dosyası kapsamında bilirkişi raporu temin edilmesi elzemdir.

Mahkememizce seçilen bilirkişi avansının yatırılması hususunda davacı tarafa kesin süre tanınmış ve verilen süreden çok daha uzun bir süre geçmiş ise de, davacı tarafça sürelere ve ara karar gereklerine uyulmamıştır. Mahkememizce, davacı tarafça dosyaya sunulan ihtarname, faturalar ve cari hesap kayıtları üzerinde yapılan incelemede de, Beyoğlu ...

Noterliği'nin 25/10/2021 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalıdan talep edilen finansal kiralama alacağı miktarı ile, cari hesap kayıtları arasında uyumsuzluk bulunduğu anlaşılmıştır. Bu husus da dosya kapsamında bilirkişiden rapor temin edilmesini zorunlu kılmıştır. Bu nedenlerle TMK'nın 6. ve HMK'nın 190. maddelerine göre davanın ispatlanamadığı sonuç ve vicdani kanaatine varılmış, davacı tarafça ispatlanamayan davanın reddine " kararı verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde. Davalı ile müvekkili ... A.Ş. arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan borçların ödenmemesi nedeni ile finansal kiracı davalıya ihtarname keşide edilerek verilen 60 günlük yasal sürede borçların ödenmesi ve borç ödenmediği takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceği bildirilddiği,

ihtarname ile verilen yasal sürede borç ödenmediğinden finansal kiralama sözleşmesi münfesih olduğunu Ancak ihtarnameye rağmen davalı sözleşme konusu borcu ödemediği gibi finansal kiralama konusu ekipmanı da müvekkile iade etmediğinden işbu istinafa konu dava ile finansal kiralama sözleşmesinin feshinin tespiti ile finansal kiralama konusu ekipmanın müvekkil şirkete iadesinin istendiği Mahkeme tarafından defter kayıtlarının sunulmasına ve celse arasında bilirkişi hususunun değerlendirilmesine 18.04.2022 tarihinde karar verildiği ve bir sonraki 15.09.2022 tarihli celsede ise delil olarak sunulan dosyalar geldikten sonra dosya kapsamında rapor

oluşturmak üzere ara kararı oluşturulmasına karar verildiği celse arasında sadece ara karar olduğu ve kesin süre olduğuna ilişkin ihtaratın bulunmadığı tebligat zarfı ile bilirkişi ücreti yatırılması istendiği, ara kararın hatalı olduğu dava açılırken yatırılan avansın dikkate alınmadığı mahsubu yapılmadığı gibi tebligat üzerine yazılmadığı bilirkişi ücreti ara karardan sonra ve celseden önce yatırıldığı, yerel mahkeme tarafından sunulan delillerin incelemesinde ihtarname ile cari hesap eksteleri arasında uyumsuzluk bulunduğu,

bu hususun bilirkişiden rapor temin edilerek ispatlanması gerektiği, bu hususların da ispatlanamadığı gerekçeleri ile davamızın esastan reddine karar verildiği Yerel mahkeme kararı hatalı olup kaldırılması gerektiği belirtilmiştir.

GEREKÇE

Dava, finansal kiralama konusu malın iadesi talebine ilişkindir. Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.İlk derece mahkemesince davanın ispatlanamadığından reddine karar verilmiştir.HMK’nın 324. maddesinde; taraflardan her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorunda olduğu,

delil avansının yatırılmaması halinde, tarafın o delilin ikamesinden vazgeçmiş sayılacağı düzenlenmiş olup, bu durumda mahkemenin davayı dosyada mevcut delil durumuna göre değerlendirerek karar vermesi gerekmektedir.

Diğer deliller ile dava kanıtlanamıyorsa, davanın esastan reddi gerekir.Somut olayda; mahkemece tarihli ara kararda dosyanın 2 kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor alınmasına, bilirkişi ücretini depo etmek üzere davacı vekiline 2 haftalık kesin süre verilmesine karar verilerek, kesin süreye uyulmadığı takdirde bilirkişi deliline başvurmaktan vazgeçmiş sayılacağının davacı vekiline ihtar edildiği, davacı vekilince bilirkişi ücretinin yatırılmadığı, ara karar tarihi itibariyle de dosyada bilirkişi ücretinin ödenebileceği gider avansı bulunmadığı görülmüştür.

Buna göre; uyuşmazlığın çözümünün teknik bilgiyi ve bilirkişi incelemesini gerektirdiği, mahkemece yasal sonuçları hatırlatılarak verilen kesin süre ihtarının davacı vekiline usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davacı vekili tarafından delil avansının yatırılmadığı anlaşılmakla mahkemece neticeten davanın reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddi gerekmiştir.