İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/978 K.2025/332

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirketin kurucularının 2005 senesinde ticari hayatlarına "..." markası ile İngiltere'de başladığını, Davacıya ait “...” markasının tanınmış marka olduğunu, Davacı yana ait markalar ile davalıya ait ... no'lu, ... ve ... no'lu markaların benzer olduğunu, davacı adına tescilli “...” ibareli markalar ile ayırt edilemeyecek derecede benzer olan ve aynı ve benzer mal ve hizmetler için davalı şirket adına tescilli ... sayılı “...” ibareli markanın 16. Sınıfta yer alan “karton kutular” ile 35. sınıfta yer alan;

“karton kutular” ile “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktifmaddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.

Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları.” hizmetleri bakımından hükümsüzlüğü , Davalı adına ... sayılı "...” ibareli markanın 35. sınıfta yer alan; “karton kutular” ile “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri,. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler),tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları.”hizmetleri bakımından hükümsüzlüğü , Davalı adına tescilli olan ... sayılı " ... estetik iyi hisset, güzel yaşa" ibareli markanın 16. Sınıfta yer alan “karton kutular” ile 35. sınıfta yer alan; “karton kutular” ile “ “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri,. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar,dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları.” - hizmetleri bakımından hükümsüzlüğü ,Davalı adına tescilli olan ... sayılı " ... üniversite hastanesi " ibareli markanın 16. Sınıfta yer alan “karton kutular bakımından hükümsüzlüğü , Davalı adına tescilli olan ... sayılı " ..." ibareli markanın 35. sınıfta yer alan; “karton kutular” ile “ “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri,. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları.”hizmetleri bakımından kullanılmama nedeniyle kısmen iptali , Davalı adına tescilli olan ... sayılı "..." ibareli markanın 35. sınıfta yer alan; “karton kutular” ile.

“İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler..

Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri,. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el Tosyonları.” hizmetleri bakımından kullanılmama nedeniyle iptali , Davalı adına tescilli olan 2015/41049 sayılı "..." ibareli markanın 35. sınıfta yer alan;“karton kutular” ile.

“İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler,tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler..

Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri,. Zararlı böcek, zararlıbitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikropöldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte hizmetleri bakımından kullanılmama nedeniyle kısmen iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Davacının basiretli bir tacir gibi davranmayarak markaların tesciline yasal süresi içinde itiraz etmediğini, Davalı adına tescilli söz konusu markaların Davalının ticari iştigal alanı ile ilgili tüm sınıflarda devamlı ve ciddi bir şekilde kullanıldığını, Davalının ana faaliyet alanının sağlık hizmeti olması dolayısıyla da, Davacı tarafın hükümsüzlük ve iptal taleplerinin yasal dayanağının bulunmadığını, Kullanmama nedeni ile açılan iptal davalarında, Davacının anılan markasını amacına uygun şekilde, tescilli olduğu mal ve hizmetler üzerinde, aralıksız olarak ve pazar payı yaratacak şekilde,

ciddi bir şekilde kullanıldığını ispat ile yükümlü olduğunu, Davacı tarafın hükümsüzlük talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, Davacının markasının ....

Davalının markası... olduğu ve tarafların ticari iştigal konularının birbirinden farklı olduğunu, Davacı tarafın markasının ilaç emtiasına ilişkin bulunup markanın tüketicisinin hekim ve eczacılar olduğunu, Davalının ise, sağlık hizmeti sunduğu ve söz konusu emtiaların bilinç düzeyi yüksek tüketici tarafından rahatlıkla algılanacak nitelikte olduğunu davanın reddine karra verilmesini talep etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"1-Davanın kısmen kabul kısmen reddine, 1-HÜKÜMSÜZLÜK İSTEMİ YÖNÜNDEN.

A-davalı şirket adına tescilli ... sayılı “... esthetics” ibareli markanın 16. Sınıfta yer alan “karton kutular” ile 35. sınıfta yer alan; “karton kutular” ile “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktifmaddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler hizmetleri bakımından hükümsüzlüğüne, B- Davalı adına tescilli ... sayılı "...” ibareli markanın 35. sınıfta yer alan;

“karton kutular” ile “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. hizmetleri bakımından hükümsüzlüğüne, C- Davalı adına tescilli olan ... sayılı " ..., güzel yaşa" ibareli markanın 16. Sınıfta yer alan “karton kutular” ile 35. sınıfta yer alan;

“karton kutular” ile “ “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. hizmetleri bakımından hükümsüzlüğüne, D-Davalı adına tescilli olan ... sayılı " ... üniversite hastanesi " ibareli markanın 16. Sınıfta yer alan “karton kutular bakımından hükümsüzlüğüne

2- KULLANMAMA İSTEMİ YÖNÜNDEN. A-Davalı adına tescilli olan ... sayılı " ..." ibareli markanın 35. sınıfta yer alan; “karton kutular” ile “ “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri,. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları.”hizmetleri bakımından kullanılmama nedeniyle iptaline, B- Davalı adına tescilli olan ... sayılı "..." ibareli markanın 35. sınıfta yer alan; “karton kutular” ile.

“İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler..

Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri,. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el Losyonları.” hizmetleri bakımından kullanılmama nedeniyle iptaline, C- Davalı adına tescilli olan ... sayılı "..." ibareli markanın 35. sınıfta yer alan;“karton kutular” ile.

“İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler,tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler..

Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri,.

Zararlı böcek, zararlıbitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler.Dezenfektanlar, antiseptikler (mikropöldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte hizmetleri bakımından kullanılmama nedeniyle iptaline, 3-Hükümsüzlük ve iptal kararı verilen markalar yönünden Kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilmesine,( 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 51/4.maddesi uyarınca )" Şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili katılma yolu ile istinaf isteminde özetle; ... Sayılı "..." markasının ... sayılı "..." markasının ve ... sayılı "... estetik iyi hisset, güzel yaşa" markasının kısmen hükümsüzlüğüne karar verilmiş ise de, müvekkili markasının 05.sınıfta "insan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi amaçlı kimyasal ürünler ve elementler" emtiasında kullanıldığı tespit edilmiş ise de;

mal ve emtia benzerliği sebebi ile 05.sınıftaki tüm mallar yönünden hükümsüzlük kararı verilmesi gerektiğini, Kullanmama definde kullanımın, her emtia sınıfı için ayrı ayrı değerlendirilmeyeceğini, müvekkilinin 05.sınıfta kullanımı ispat ettiğini, 4 marka için hükümsüzlük, 3 marka için kullanmama sebebi ile iptal talebi ile dava açıldığını, her bir talebin kabulüne ilişkin olarak ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, Y.11.HD'nin 2017943, 2018/6547 K sayılı , 2015/7909, 2016/3541K sayılı ilamının bu yönde olduğunu, belirterek kararın kaldırılmasını,

davanın tüm talepler yönünden kabulü ile ayrı ayrı vekalet ücretine hükmolunmasını, davalı yanın istinaf isteminin ise reddini talep etmiştir. Davalı vekili istinaf isteminde özetle.

Delillerin yeterince tartışılmadığını, hangi delile neden üstünlük tanındığının açıklanmadığının, rapora itirazların giderilmediğini, Kararın gerekçesiz olduğunu, Raporun denetime elverişli olmadığını, raporda 015/59616 sayılı ... markası, 2015/59613 sayılı ... markası ve ... sayılı ... markası ve ... sayılı ... üniversitesi hastanesi markalarına ilişkin olarak davacı tarafından süresinde yapılmayan itirazların gözardı edildiğini, markaların ciddi şekilde kullanılmakta olduğunu, 59613 sayılı ve 41049 sayılı markalar yönünden tescil ediliği mal ve hizmetlerin kullanım zamanları, yerleri ve kapsamlarının incelenmesi gerektiğini,

Tarafların iştigal konusunun da ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini, davacının markası ... iken, müvekkilinin markasının ... olduğunu, Davacının tüketici kitlesinin hekim ve eczacılar olduğunu, markalar arasında iltibas olmadığını, müvekkilinin sağlık hizmeti sunmakta olduğunu, ilaç emtiası ile ilgili hizmeti bulunmadığını, farklılığın bilinç düzeyi yüksek tüketici tarafından rahatlıkla algılanacağını, Raporun uyuşmazlığı çözecek nitelikte bir kanaat de içermediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE Davacı, ... numaralı "..." markası, ... numaralı "..." markası, ... numaralı "... estetik iyi hisset, güzel yaşa" markası ile ... numaralı "... üniversitesi hastanesi" ibareli markaların kısmen hükümsüzlüğü; ... numralı "..." markası, ... numaralı "..." markası ile ... numralı "..." markaların kısmen kullanmama nedeni ile iptali istemlerine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili ve katılma yolu ile davacı vekili yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; davacının dava dilekçesine göre 05 nolu emtia sınıfındaki "insan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi amaçlı kimyasal ürünler ve elementler" alt sınıfını da kapsar tescilli markaları mevcut olup raporda sektör bilirkişisinin bulunmaması yerine olmadığı gibi, davacı vekilinin kök rapora karşı itirazında markaların tescilli olduğu sınıfların benzerliği olup olmadığının da değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürdüğü,

davalı vekilinin ise markalar arası benzerlik olmadığını, bilinçli tüketici kesiminin esas alınacağını, kullanmamaya dayalı iptal koşullarının oluşmadığını ileri sürerek rapora itirazda bulunduğu, ek raporda tarafların esaslı itirazlarının yeterli gerekçe oluşturularak değerlendirilmediği, davacının dava dilekçesinde yer alan eski tarihli marka kayıtlarının ve hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı marka kaydının dosyaya celp edilmeden eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna göre karar verildiği görülmüştür.

Kabule göre ise; hükümde kullanmama nedeni ile iptaline karar verilen ..., ... numaralı markaların 35.sınıftaki mağazacılık hizmeti yönünden; "...ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el sabunları" ve ... numaralı markanın 35.sınıfıta; "....ilaçlı sabunlar ve dezenfekte hizmetleri" alt sınıfı yönünden TPMK kayıtları incelendiğinde, davalı markalarının tescil kaydında bu alt sınıflara rastlanmadığından bu hususta iptal kararı verilmesi de yerinde görülmemiş, bu husus re'sen dikkate alınmıştır.

Bu durumda mahkemece öncelikle, davacının dava dilekçesinde yer alan tüm marka kayıtlarının ve dava konusu ... numaralı marka kaydının TPMK'dan getirtilerek dosyanın sektör (eczacı) bilirkişisi, marka vekili, smm bilirkişinin de yer aldığı yeni bir bilirkişi heyetine tevdi edilerek;

markalar arası benzerlik olup olmadığının ve kullanmama nedeni ile iptal koşullarının oluşup oluşmadığının, her iki tarafın markalarının tescil sınıfları, kullanmama defi, kullanmamaya dayalı iptal davası bir bütün olarak değerlendirilerek yeterli ve denetime elverişli rapor alınması gerekirken eksik incelemeye dayalı rapora göre karar verilmesi yerinde görülmemiş, taraf vekillerinin istinaf isteminin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin istinaf istemlerinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, yeni rapor alınması gerekliliğine değinilerek kaldırma kararı verilmiş olmakla sair istinaf istemlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.