İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1113 K.2024/1432

Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat)

KARAR TARİHİ: 26/09/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Aksaray Şubesine ait ... seri nolu keşidecisi ... olan ve 31/10/2023 keşide tarihli ve 250.000-TL tutarlı lehtar ... Ltd. Şti'den teslim aldığı çekin zayi olduğunu, zayi nedeniyle iptal davası açtıklarını, çekteki tüm cirantalar ve keşideciye karşı takip başlattığını, çek bedelini icra baskısı ile çekte müvekkilinden önce cirosu bulunan ... Ltd.

Şti'nden tahsil ettiğini, ... şirketinin kaşesinin ve kaşe üzerindeki imzanın sahte olduğunu, bu şirketin paravan bir şirket olduğunu, davalının çeki ciro ile devralırken gerekli yükümlülükleri yerine getirmeden aldığını, müvekkili şirket yetkililerinin davalıya bu durumu bildirmesine rağmen çeki almalarında ağır kusurlu olduğunu ileri sürerek, 250.000-TL bedelli çek bedelinin tahsil edildiği tarihten itibaren işleyecek avans faiz oranıyla birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının istirdatını talep ettiği ödemenin çekte kendisinden önceki ciranta konumunda bulunan ... San.Ltd. Şti tarafından yapıldığını, davacının davayı açmakta hukuki yararı ve aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, davacının çekin çalındığını ispatlayamadığını, kötü niyetli olduğunu savunarak, davanın öncelikle aktif husumet nedeniyle usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; uyuşmazlığın takip borçlusu tarafından açılan İİK 72/7 maddesine dayalı istirdat davası niteliğinde olduğu, çek üzerindeki kayıtlardan davacının üçüncü ciranta olduğu davaya konu istirdatı talep edilen borcun çek lehdarı olan dava dışı ... İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ödendiği, bunun dava dilekçesinde hem davacı tarafından hem de cevap dilekçesinde davalı tarafından dile getirildiği, bu konuda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, davacının uyuşmazlık konusu çeke ilişkin olarak istirdatını talep ettiği bedel üzerinde hak sahipliğini ispat edemediği bu haliyle davacının aktif dava ehliyeti olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaları tekrar ederek, müvekkilinin hukuki yararının mevcut olduğunu, aktif husumet yokluğundan söz edilemeyeceğini, davalının çekin iktisabında ağır kusurlu olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK 72/7.maddesi uyarınca açılmış istirdat talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacının davaya konu çekin rızası dışında elinden çıktığını ileri sürerek, Konya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/535 E.sayılı dosyası ile açtığı zayii nedeniyle çek iptali davasında, çeki elinde bulunduran işbu davanın davalısının müdahale talebi üzerine, mahkemece davacıya TTK'nın 763/1 maddesi gereğince istirdat davası açmak üzere iki haftalık kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde çek bedelinin tahsil edilmiş olması nedeniyle çek istirdatı davası açılamadığından, çek bedelinin tahsili talebiyle işbu davanın açıldığı, davanın İİK 72/7.maddesi uyarınca açılmış istirdat davası olmadığı,

icra dosyasına yatan paranın değil, çek miktarının tahsilinin talep edildiği, davanın genel hükümlere göre açılmış sebepsiz zenginleşme davası niteliğinde olduğu, dikkate alınarak, işin esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kaldırma sebep ve şekline göre davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.