İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1227 K.2024/1591

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

15.02.2022 vadeli 130.000,00 TL bedelli ... lehine müvekkili tarafından verilmiş olan senedin, bir ortaklık anlaşması nedeniyle birden fazla kişinin borcuna ve ortaklık payına istinaden verildiğini, fakat davalının bu durumu kötüniyetli olarak müvekkili aleyhine kullanmak istediğini, geçen süreçte tüm senet bedelini müvekkilinden tahsil edeceğini söylemekte olduğunu, bu hususun yapılan anlaşmaya tamamen aykırı olduğunu, ayrıca senedi kötü niyetli olarak cirolatıp 3.kişi ... adına işleme koyacağını belirttiğini, zira müvekkilinin defaten ... vekili tarafından arandığını ve senedi icraya koyacaklarını belirttiklerini,

bu durumda senedin icra takibine konu edilmeden senede karşı menfi tespit davası açmak zaruretinin doğduğunu, yapılan anlaşmaya aykırı davranılması nedeniyle senedin bir kısmının hükümsüz olduğunu, ayrıca senedin senet vasfını taşımadığını ileri sürerek davaya konu edilmiş senet bakımından borçlu olmadıklarının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAPLAR

Davalı ... davaya cevap dilekçesinde; Davacı şahsın kendisine borçlu olduğunu, kendisinin de ...'a borçlu olduğunu, senedi ...'a verdiğini, davacının bugüne kadar hiç borcunu inkar etmediğini, fakat şu an hukukun boşluklarını kullanarak kendisini de diğer şahsı da mağdur etmekte olduğunu, davacı ...'nın kendi vermiş olduğu senet olup, borç ilişkisine dayanan senet imzaladığını, davacının kendisine borcunun bulunduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesi sunmamış sözlü ve yazılı beyanlarında; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI

İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/07/2023 tarihli 2022/120E. - 2023/585 K. sayılı kararıyla; "...Somut olayda, tanık beyanları ile de deyimlendiği üzere dava konusu senetteki alt ilişkinin ortaklık ilişkisi olduğu, taraflar arasında ticari bir ilişkiden ve ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemden söz edilemeyeceği, dolayısıyla mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmış, görev hususunun mahkemece resen her aşamada değerlendirilebileceği,

davanın niteliği itibari ile 6102 Sayılı Kanunun 4-5.md kapsamında kalmadığı bu haliyle 6100 Sayılı Kanunun 2.maddesinde yer alan ''Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir.'' hükmü gereğince davaya bakma görevi İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğundan davanın görev nedeni ile reddine" karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF BAŞVURUSU

Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Mahkeme kararında hükmün dayanağına ve verilen kararın gerekçesine yer verilmediğini, kararın bu nedenle Anayasaya aykırı olduğunu, Mahkemenin verdiği görevsizlik kararının hukuka aykırı olduğunu, tarafların arasında ticari ilişki olduğunun dosya kapsamındaki deliller ve tanık ifadeleri ile ortaya koyulduğunu, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek, İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/07/2023 tarihli, 2022/120 Esas, 2023/585 Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak, davanın yeniden istinaf mahkemesinde görülmesi mümkün değilse hükmün kaldırılarak dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davaya konu bono örneği incelendiğinde. 18/12/2021 keşide, 15/02/2022 vade tarihli, 130.000,00 TL bedelli bono olduğu, lehtarın ..., borçlunun ... olup, bedelinin nakden alındığının yazıldığı, arkasında sırasıyla ... ve ...'ın cirolarının bulunduğu tespit edilmiştir.

Davacı tanığı ... beyanında; ..., ..., ... ve kendisi olmak üzere birlikte Gürcistan'da tombala salonu açtıklarını, ...'nın bir arkadaşının daha ortak olduğunu, ancak daha sonra o ayrılmak istediğini, kendisi 130.000,00 TL katkıda bulunduğunu, ayrılmak isteyince bu parayı ona iade etmek için diğer ortaklar olarak 4 ay müsaade istediklerini, ayrılan kişinin adını hatırlamadığını, bu kişi bir kişi ile muhatap olmak istediği için senedin ... tarafından düzenlendiğini, ancak düzenlenen senedin sadece ...'un borcu olmadığını, kendisi, ..., ... ve ...'nın ortak borcu olduğunu,

bu kişinin ...'nın arkadaşı olduğu için senedin ...'nın lehine düzenlendiğini, bu kişinin ... ile muhatap olacağını, hepsinin kendilerine düşen payı ödeyip, totali bu kişiye vermiş olacaklarını, davalı ...'nın alacaklı değil, kendileri gibi borçlu olduğunu beyan etmiştir.

Davacı tanığı ... beyanında; ..., ..., ... ve kendisi olmak üzere 4 ortak olduklarını, ihtiyaçtan dolayı bir ortak daha almaya karar verdiklerini, tombala işi ile ilgili bir ortaklık kurduklarını, sonradan aldıkları ortaktan kendisine gelen 70.000,00 TL para olduğunu, o zamanlar 10.000,00 Dolar karşılığının 93.000,00 TL olduğunu, bu hesapla kendisine 70.000,00 TL para geldiğini, sonradan gelen kişinin ...'nın arkadaşı olduğunu, ismini şu an hatırlamadığını, ...'nın arkadaşının ayrılmak istediğini, parasını kendi aralarında toplayıp vermeye karar verdiklerini,

fakat dolar yükselince paranın 140.000,00 TL'ye yükseldiğini ve sonra da 130.000,00 TL'de netleşildiğini, bu paranın 50.000,00 TL'sini ...'nın, kalan kısmının diğer ortakların ödemesi şeklinde aralarında kararlaştırıldığını, ...'nın arkadaşının parasına istinaden senet istediğini, kendisi ayrı ayrı senet düzenlemeyi önerdiğini, ancak kabul edilmediğini, ... tarafından 130.000,00 TL bedelli senet düzenlendiğini, sonra Mikail beylerle uzlaşmaya gittiklerini, bu parayı sadece ...'nın ödemeyeceği, ortak ödeyecekleri konusunda görüştüklerini, ancak kabul edilmediğini, olayın mahkemeye taşındığını beyan etmiştir.

GEREKÇ E

Dava, icra takibinden önce açılan bonodan dolayı borçlu olmadığının tespiti davasıdır. Mahkemece görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Her ne kadar Asliye Ticaret Mahkemesince taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmişse de, dava konusu alacağın kambiyo senetlerinden olan bonodan kaynaklandığı, TTK’nun 4/1-a maddesinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin, ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağının düzenlenmiş olduğu, kambiyo senetleriyle ilgili düzenlemelerin TTK’nun 670 ve devamı maddelerinde yer aldığı,

bu nedenle bonoya dayanan alacakla ilgili uyuşmazlıktan kaynaklanan davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/4. maddesi gereğince, İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 12/07/2023 tarihli 2022/120 E. - 2023/585 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,2-Yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davacı tarafa iadesine,4-İstinaf yargılama giderleri olarak.

Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan.