İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1407 K.2026/209

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin akaryakıt istasyonlarının görünümlerini korumak amacıyla yaptığı tasarımların, TÜRKPATENT nezdinde tescil edildiğini, ... sayı ile tescilli ....... istasyonlarında bulunan “...”nın dış görünümü olduğunu, ... sayı ile tescilli tasarımın ...... numaralı tasarımı “...” iken, . numaralı tasarımı olduğunu, tasarımlardan ve kullanımlardan anlaşılacağı üzere, müvekkili şirkete ait ....... ... yer alan ..., tasarımcılara tasarlatılan, orijinal ve müvekkili şirkete ait tescilli tasarım olduğunu, hal böyleyken, davalı şirketin “...” tasarımını,

kendi işletmesinde aynen kullandığı tespit edildiğini, davalı şirket, müvekkili şirkete ait “...” tasarımını, market işletmesinde aynen kullanmış olup, renkler, yazı karakterleri, tasarım üzerindeki işaretler dahi değiştirilmeden davalı tarafça kopyalandığını ileri sürerek, müvekkili şirketin tescilli tasarımlarına vaki tecavüzünün ve haksız rekabetin tespiti ile önlenmesine, durdurulmasına,

müvekkiline ait tasarımı ihtiva eden görsellerin sökülmesini, kaldırılmasını, engellenmesini, müvekkili şirkete ait tasarımlar ile iltibas yaratan her türlü kullanımın bulunduğu her yerden kaldırılmasını, internet ortamı da dahil olmak üzere ihlal yaratan kullanımın durdurulmasını, ihlal yaratan kullanımların görüntülerini barındıran karşı yana ait sosyal medya hesaplarından ihlal yaratan içeriğin çıkarılmasına, hüküm özetinin ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... sektöründe hizmet veren müvekkili şirketin,..... şirketleri ve ..... istasyonlarıyla hiçbir bağı bulunmadığını müvekkili şirkete ait ... ve.... tasarımları orijinal olmakla beraber marka kimliğinin şahsına münhasır olduğunu, ... şirketinin ....... istasyonlarıyla bağdaştırılacak, iltibas uyandıracak, haksız rekabet içerecek hiçbir benzerliği bulunmadığını, yazı fontunun benzerliğinden bahisle davacının haksız rekabet talepleri mesnetsiz olduğunu, gerek ... istasyonlarında gerek ... yerlerinde işbu yazı fontu sıklıkla kullanıldığını,

müvekkili firmada kaim bulunan koyu ve ..renk tonları ... ve temizlik işlerinde kir ve su tutmaması sebebiyle sıklıkla tercih edilen renk olduğunu, müvekkili şirketin işletme unvanı " ... ..." olup gerek sosyal medyada gerek reel iş dünyasında ... olarak anıldığını, müvekkili şirketin işletmesinde yer alan marketlerin ismi işletme unvanın başlangıç harfleri olan "..." olarak seçilmesi son derece olağan olduğunu, davacının zikrettiği "........" ile müvekkil şirkette bulunan "..." arasında isim olarak iltibasa sebep hiçbir unsur bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacı adına tescilli tasarımın tescil kaydı, incelendiğinde ...numaralı tasarım tescilinin ..., ..., ....... ilişkin olduğu ve halen koruma altında bulunduğu, tasarımlar parça parça ele alındığında, hizmet panosunun yerleşim ve kullanımı, marka yazısının verev panel üzerindeki konumu , iki tasarım arasındaki geometri neredeyse birebir ayniyet taşımakta olduğu, panellerin renklerinin farklı olduğu ancak zaten iki tasarımda da ...renk kullanılmış olduğu, bu iki renkten her iki tasarımda da birinin sıcak renk ve bir diğerinin soğuk renk seçildiği,

insan psikolojisi üzerinde bu yönü ile de ayniyet hissiyatı oluşturduğu, davalı tarafın market genel tasarımının bilgilenmiş kullanıcı nezdinde davacı adına tescilli ...numaralı tasarımın ..... ..numaralı modeli ile iltibas teşkil edeceği ve ortak noktaların daha fazla olması nedeniyle benzer olarak algılanabileceği , kaplama malzemesi olarak kullanılan kompozit panel malzemenin yüzlerce tasarım alternatifine izin veren bir malzeme olduğu, bu yönü ile de iki mimari tasarımdaki benzerliklerin esinlenme ile sınırlı kalmadığı,

benzerlikten de fazla olarak ayniyet içerdiği dikkate alındığında davalı tarafça kullanılan market tasarımının davacı tarafın ...tescil numaralı tasarımın .. numaralı modeli yönünden tasarım hakkına tecavüz oluşturduğu, sosyal medya hesaplarından davalı tarafın market tasarımına ilişkin paylaşımlar yaptığı ve bu paylaşımların da tasarım hakkına tecavüz oluşturduğu,

haksız rekabet yönünden sınai mülkiyet haklarının kendi özel yasası niteliğindeki 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleriyle korunması ve 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 maddesindeki düzenleme karşısında, davalının davacı adına tescilli tasarımın koruma kapsamında kalan tasarımı iş yerinin tasarımında kullanması eyleminin TTK’nın 55/1-a-4.maddesi uyarınca aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğine ilişkin talebin reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile; davalı tarafın ...

Mah. .... Cd. No:..... adresindeki akaryakıt istasyonunun tasarımındaki fiili kullanımları ve sosyal medya hesaplarındaki kullanımları dolayısıyla, davacı tarafın ...tescil numaralı tasarımdan kaynaklı tasarım hakkına tecavüz ettiğinin tespitine, tecavüzün önlenmesi ve durudurlmasına,

davacı tarafa ait tasarımı ihtiva eden görsellerin sökülmesini, kaldırılmasını, engellenmesini, müvekkil şirkete ait tasarımlar ile iltibas yaratan her türlü kullanımın bulunduğu her yerden kaldırılmasını, internet ortamı da dahil olmak üzere ihlal yaratan kullanımın durdurulmasını, davalıya ait kararda belirtilen sosyal medya hesaplarındaki ihlale yönelik paylaşımların içerikten çıkarılmasına, karar kesinleştiğinde erişimin engellenmesi yönünden kesinleşmiş karar örneğinin Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilmesine, haksız rekabet yönündeki taleplerinin reddine, hüküm özetinin ihlaline karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, cevap dilekçesindeki savunmalarını aynen tekrar ederek; ilk derece mahkemesinin yapmış olduğu inceleme neticesinde, davacı tarafın tasarım hakkına tecavüz talepleri yönünden davanın kabulüne yönelik getirmiş olduğu kanaatin yerinde olmadığını, tasarımlar arasında benzerlik bulunmadığını, davacının zikrettiği "..." ile müvekkil şirkette bulunan "..." arasında isim olarak iltibasa sebep hiçbir unsur bulunmadığını, haksız rekabetin söz konusu olmadığını, ilk derece mahkemesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil eden kararında belirtildiği üzere,

davacı tarafın kararın yayınlanması yönünden menfaatinin bulunmadığını, karada HMK'ya aykırı aykırı olacak şekilde iki ayrı yasal vekalet ücretine hükmedildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla ancak bir yasal vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, menî ve ref'i talebine talebine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı,

yapılan bilirkişi incelemesinde, davalı tarafın .... genel tasarımının bilgilenmiş kullanıcı nezdinde davacı adına tescilli ... numaralı tasarımın ..... numaralı modeli ile iltibas teşkil edeceği ve ortak noktaların daha fazla olması nedeniyle benzer olarak algılanabileceği , teknik incelemede detaylıca izah edildiği üzere kaplama malzemesi olarak kullanılan...... malzemenin yüzlerce tasarım alternatifine izin veren bir malzeme olduğu, bu yönü ile de iki mimari tasarımdaki benzerliklerin esinlenme ile sınırlı kalmadığı, benzerlikten de fazla olarak ayniyet içerdiğinin tespit edildiği, raporun denetime elverişli olduğu,

tasarım ihlalinde tarafların aynı sektörde faaliyette bulunması gerekmediği, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin yerinde olduğu, objektif dava birleşmesi söz konusu olduğundan, markaya tecavüz ve erişim engeli talepleri yönünden davacı lehine her bir asli talep yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.